II SA/Ol 305/14
WyrokWSA w Olsztynie2014-05-06
Skład orzekający: Beata Jezielska, Bogusław Jażdżyk, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktów, ich zatrzymaniu i nakazaniu zaprzestania prowadzenia działalności, wydana na podstawie uzasadnionego podejrzenia zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, jest zgodna z prawem, nawet jeśli produkty te nie są wymienione w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii, ale stanowią środki zastępcze?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu inspekcji sanitarnej o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktów, ich zatrzymaniu i nakazaniu zaprzestania prowadzenia działalności była zgodna z prawem. Podstawą prawną były przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które pozwalają na podjęcie takich działań w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Sąd podkreślił, że wystarczające jest samo podejrzenie, a nie udowodnione niebezpieczeństwo, zwłaszcza gdy produkty zawierają substancje psychoaktywne klasyfikowane jako środki zastępcze, nawet jeśli nie są one wprost wymienione w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii.Stan faktyczny
Spółka A zaskarżyła decyzję Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Decyzje te nakazywały wstrzymanie wprowadzania do obrotu produktów (odświeżaczy), ich zatrzymanie oraz zaprzestanie prowadzenia działalności w sklepie, ze względu na uzasadnione podejrzenie, że produkty te stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Skarżąca spółka zarzucała naruszenie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, K.p.a. oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w tym brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, niewłaściwe uzasadnienie decyzji i nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2014 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 16 stycznia 2014 roku nr HP.906.2.47. 2013 w przedmiocie wstrzymania wprowadzenia produktów do obrotu, ich zatrzymania i zaprzestania prowadzenia działalności - oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" po przeprowadzeniu kontroli w sklepie A prowadzonym przez spółkę A, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny:
1) wstrzymał wprowadzanie do obrotu produktów:
"Odświeżacz do toalet o zapachu figowym";
a) " Figowy dym";
b) "Odświeżacz do bidetu o zapachu migdałowym";
a) "Migdałowy dym"
na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań w/w produktów, to jest do dnia 29 stycznia 2014 r.
zatrzymał produkty o nazwach wymienionej w pkt 1 na czas niezbędny do usunięcia
zagrożenia, w ilości:
a) "Odświeżacz do toalet o zapachu figowym" (0,3 g) - 4 sztuki
b) " Figowy dym" (0,5 g)- 5 sztuk.
c) "Odświeżacz do bidetu o zapachu migdałowym"(0,3 g) - 5 sztuk
d) "Migdałowy dym"(1 g) -11sztuk
na okres trzech miesięcy, tj. do dnia 29 stycznia 2014 r.;
nakazał firmie A zaprzestać prowadzenia działalności w sklepie A przy ul. A, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia - tj. na okres trzech miesięcy, do dnia 29 stycznia 2014 r.;
4) decyzji w pkt 1 - 3 nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła spółka A. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
l) art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego
niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych
w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy z dnia
2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej;
2) art. 10 § 1 kpa oraz art. 81 kpa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału
w każdym stadium postępowania, w postaci braku zawiadomienia strony
o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed
wydaniem decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, mimo
uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;
3) art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, w sposób istotnie wpływający na treść
rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, nie ma bowiem żadnych podstaw sądzić, że zgłoszenia Wydziału Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego dotyczy jakichkolwiek produktów objętych treścią decyzji albo, że działalność sklepu związana jest ze zgłoszonym zarzutem, produkty sprzedawane w sklepie nie służą bowiem do spożycia i nie są sprzedawane nieletnim, nie wyjaśniono także zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;
4) art. 108 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru
natychmiastowej wykonalności mimo braku istnienia do tego podstaw faktycznych
i prawnych;
5) art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku "uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi;
6) art. 75 kpa poprzez jego niezastosowanie i powołanie się na "dowody" wyłączone
z materiału dowodowego na podstawie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz czynności podjęte przez organ poza postępowaniem administracyjnym w tym przed powiadomieniem strony o wszczęciu postępowania w sprawie;
7) art. 27c ust. 3 pkt. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie, mimo braku niezbędnych przesłanek, nie wskazanie zagrożenia, któremu miałoby zapobiec zaprzestanie prowadzenia działalności, skoro zatrzymane zostały kwestionowane przez organ substancje.
Decyzją z dnia "[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu "[...]". przedstawiciele organu podjęli czynności kontrolne w sklepie A mieszczącym się w A przy ul. a, należącym do firmy A, w związku z otrzymaną (w dniu 28.10.2013 r.) z Wydziału Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego informacją o hospitalizacji osoby młodocianej.
W niniejszej sprawie ustalenie stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, PPIS
poczynił opierając się na odnotowanych przypadkach interwencji medycznych spowodowanych zatruciem tzw. dopalaczami, liczbie osób hospitalizowanych z powodu zażycia dopalaczy oraz dostępności tych produktów w obiektach handlowych, tj. w sklepie A należący do kolejnych spółek z A, których członkami Zarządu są te same osoby. Istotna w niniejszej sprawie jest również tzw. "wiedza nabyta" PPIS , wynikająca z wcześniej prowadzonych postępowań, podczas których osoby hospitalizowane wskazały nazwy produktów, których zażycie skutkowało koniecznością udzielenia im pomocy lekarskiej. Wymieniane przez te osoby produkty, znajdowały się w ofercie sklepu A działającego przy ul. A. Przeprowadzone badania chemiczno-toksykologiczne produktów oferowanych do sprzedaży w ww. sklepie potwierdziły wprowadzanie do obrotu środków zastępczych.
W produktach "Migdałowy dym" oraz "Figowy dym" wykryto UR-144, w produkcie "Odświeżacz do toalet o zapachu figowym" wykryto pentedron, a w produkcie "Odświeżacz do bidetu o zapachu migdałowym" wykryto 3-MMC (2-metyloamino-1-(tol-3-ylo)propanon). W ocenie PWIS wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sporządzonej na podstawie badań laboratoryjnych nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem znajdująca się w aktach opinia dotycząca badania składu jakościowego (identyfikacji substancji aktywnych) ww. produktów, jednoznacznie wskazuje, że pentedron, 3-MMC oraz UR-144 nie są wymienione w załącznikach obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, jednakże budowa oraz właściwości psychoaktywne tych związków pozwalają na określenie ich jako "środki zastępcze" (zgodnie z art. 4 pkt 27 ww. ustawy), których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest zabronione (art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii).
Skargę na ww. decyzje wywiodła spółka A, wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:
1) art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego
niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych
w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy
o swobodzie działalności gospodarczej;
2) art. 10 § 1 kpa oraz art. 81 kpa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału
w każdym stadium postępowania, w postaci braku zawiadomienia strony
o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed
wydaniem decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, bezpodstawne odstąpienie od prawa do czynnego udziału
w czynnościach oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, mimo
uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;
3) art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez błędne sformułowanie treści rozstrzygnięcia oraz brak
właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia
faktycznego jak i prawnego, w szczególności poprzez niewskazanie faktów
i dowodów na podstawie, których organ uznał, że istnieje "zagrożenie dla życia lub
zdrowia ludzi";
1) art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego
zastosowanie mimo braku "uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza
zagrożenie życia lub zdrowia ludzi";
2) art. 27c ust. 3 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego błędne
zastosowanie przez organ II instancji mimo braku niezbędnych przesłanek, nie
wskazanie zagrożenia, któremu miałoby zapobiec zaprzestanie prowadzenia
działalności, skoro zatrzymane zostały kwestionowane przez organ substancje;
3) art. 79, art. 79a, art. 79b ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności
gospodarczej poprzez przeprowadzenie kontroli w sposób niezgodny z przepisami
prawa;
4) art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez nierozpoznanie
sprzeciwu, niewstrzymanie czynności po wniesieniu sprzeciwu i złożeniu
pisemnego zawiadomieniu o jego wniesieniu, a także nierozpoznanie zarzutów
podnoszonych w jego treści odnoszących się do sposobu przeprowadzenia kontroli,
mającego bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji
w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł
do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W art. 44b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012r. poz. 124 z późn. zm.) zawarty został zakaz wytwarzania
i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Zgodnie z art. 4 pkt 27 tej ustawy, środkami zastępczymi są substancje pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Natomiast wprowadzaniem do obrotu, stosownie do pkt 34 art. 4 powołanej ustawy, jest udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Zgodnie zaś z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. Nr 212, poz.1263 z późn. zm.). W art. 27c ust. 1 tej ustawy przewidziano natomiast, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny: zatrzymuje produkt i nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 3 art. 27c).
Z treści cytowanych przepisów wynika, że wydanie przedmiotowej decyzji uzależnione zostało od stwierdzenia, że istnieje uzasadnione podejrzenie, iż określone produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.
W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że przesłanka ta - w okolicznościach niniejszej sprawy - zaistniała. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że w dniu 29.10.2013r. przedstawiciele organu podjęli czynności kontrolne w sklepie A mieszczącym się w A przy u. A, należącym do spółki A, w związku z otrzymaną (w dniu 28.10.2013 r.) z Wydziału Zdrowia Urzędu Wojewódzkiego w A informacją o hospitalizacji osoby młodocianej. Efekt zaburzeń zaobserwowany u tej osoby (m. in. chwiejny chód, bełkotliwa mowa, drgawki) rodził obawy, że zażyła ona produkt, który zawierał w swoim składzie substancję o działaniu psychoaktywnym.
W produktach "Migdałowy dym" oraz "Figowy dym" wykryto UR-144, w produkcie "Odświeżacz do toalet o zapachu figowym" wykryto pentedron, a w produkcie "Odświeżacz do bidetu o zapachu migdałowym" wykryto 3-MMC (2-metyloamino-1-(tol-3-ylo)propanon). Znajdująca się w aktach opinia dotycząca badania składu jakościowego (identyfikacji substancji aktywnych) ww. produktów, jednoznacznie wskazuje, że pentedron, 3-MMC oraz UR-144 nie są wymienione w załącznikach obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, jednakże budowa oraz właściwości psychoaktywne tych związków pozwalają na określenie ich jako "środki zastępcze" (zgodnie z art. 4 pkt 27 ww. ustawy), których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest zabronione (art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii).
Organ podkreślił, że w toku wcześniej prowadzonych postępowań osoby hospitalizowane wskazały nazwy produktów, których zażycie skutkowało koniecznością udzielenia im pomocy lekarskiej. Wymieniane przez te osoby produkty, znajdowały się w ofercie sklepu A przy ul. A w A. Przeprowadzone badania chemiczno-toksykologiczne produktów oferowanych do sprzedaży w ww. sklepie potwierdziły wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Pomimo zmienionych nazw, większość z pobranych produktów zawierała w swoim składzie substancje o działaniu psychoaktywnym. Ponadto, pomimo wydawanych przez PPIS wobec ww. spółek licznych decyzji zakazujących wprowadzania do obrotu wyszczególnionych w tych decyzjach produktów – zakazy nie były przestrzegane.
Wystąpienie uzasadnionego podejrzenia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi obligowało organ inspekcji sanitarnej do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzenia do obrotu tych produktów na okres niezbędny do przeprowadzenia stosownej oceny i badań jego bezpieczeństwa (art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej), a także do ich zatrzymania i nakazania Spółce zaprzestania prowadzenia działalności w przedmiotowym sklepie, co jest konsekwencją wstrzymania wprowadzania produktu do obrotu i było obowiązkiem organu, wynikającym z art. 27c ust. 3 tej ustawy.
W tym stanie rzeczy, nie można podzielić zarzutów skarżącej spółki odnośnie do braku uzasadnienia podstawy zastosowania przez organ pierwszej instancji środków wskazanych w zaskarżonej decyzji. Przytoczone wyżej okoliczności wskazane - wbrew zarzutom skarżącej - w zaskarżonej decyzji, uzasadniały podejrzenie, że produkty wprowadzone do obrotu przez Spółkę w przedmiotowym sklepie stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Skoro w art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej mowa jest tylko o "uzasadnionym podejrzeniu" to, w ocenie Sądu, każda okoliczność wskazująca na taką możliwość, uzasadnia zastosowanie przedmiotowych środków. Należy bowiem zauważyć, że decyzja o wstrzymaniu wprowadzenia do obrotu określonych produktów wydawana jest jedynie na okres niezbędny do przeprowadzenia stosownej oceny i badań bezpieczeństwa zakwestionowanych produktów. Ustawodawca nie wymaga, aby podstawą jej wydania były dowody potwierdzające, że dane produkty są niebezpieczne dla zdrowia lub życia ludzi, a wystarczające jest jedynie podejrzenie, że mogą mieć one taki charakter. Nie ma przy tym znaczenia podnoszona przez stronę okoliczność dotycząca informacji zawartych na opakowaniach. Skoro bowiem produkty stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, o czym organ powziął wiadomość w związku z kolejnym zatruciem związanym ze spożyciem przedmiotowych produktów, to był zobligowany do zastosowania środków, określonych w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, niezależnie od ilości
i treści informacji zawartych na opakowaniach tych produktów. Działanie takie było tym bardziej uzasadnione, że - jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – nie był to pierwszy przypadek zatrucia, a obserwowane u pacjentów zaburzenia po zażyciu tego rodzaju produktów miały przebieg podobny do zatruć substancjami psychoaktywnymi. Ta okoliczność także uzasadniała podejrzenie, że przedmiotowe produkty zawierają środki zastępcze, stwarzające zagrożenie zdrowia i życia ludzi, określone w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii, co również wskazywało na konieczność przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaistniała sytuacja uprawniała organ inspekcji sanitarnej do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu przedmiotowych produktów i ich zatrzymaniu oraz nakazaniu zaprzestania prowadzenia działalności na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy
o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz zatrzymania produktów, objętych decyzją z dnia "[...]". Organ określił też prawidłowo ramy czasowe obowiązywania decyzji, wskazując, że wstrzymuje wprowadzanie do obrotu opisanych produktów i zatrzymuje je, a także nakazuje skarżącej spółce zaprzestanie prowadzenia działalności w sklepie A na okres do dnia 29 stycznia 2014 r., czyli na okres nie dłuższy, niż określony w ustawie.
Niezasadny jest zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez m.in. nierozpoznanie sprzeciwu. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnictwo szczególne do składania kontrolującym w imieniu spółki zawiadomień o złożeniu sprzeciwu zostało wystawione przez p. J. G., który wbrew informacji zawartej na załączonym do akt sprawy pełnomocnictwie, nie pełni w spółce A funkcji prezesa, a jedynie jest w niej wspólnikiem. Zgodnie z treścią wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego funkcję jedynego członka zarządu pełni M. W. Zawiadomienie o złożeniu sprzeciwu złożyła zatem osoba nie posiadająca odpowiedniego umocowania do jego skutecznego wniesienia. Ponadto zgodnie z art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672 z późn. zm.), przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 79-79b, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2, z zastrzeżeniem art. 84d. W myśl zaś ust. 2 tego artykułu - sprzeciw przedsiębiorca wnosi na piśmie do organu podejmującego i wykonującego kontrolę. O wniesieniu sprzeciwu przedsiębiorca zawiadamia na piśmie kontrolującego. Dla wypełnienia dyspozycji art. 84c ust. 2 ustawy niezbędne jest więc uprzednie, tj. przed zawiadomieniem, złożenie sprzeciwu. Zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie ma bowiem dotyczyć sprzeciwu już złożonego, a nie zaplanowanego złożenia sprzeciwu, co wynika jednoznacznie z brzmienia przepisu. Tymczasem, w niniejszej sprawie, zawiadomienie o złożeniu sprzeciwu poprzedzało jego faktyczne złożenie. Tym samym, również z tej przyczyny, nie może ono być skuteczne.
Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia pozostałych wskazanych w skardze przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, stwierdzić należy, że również nie zasługują one na uwzględnienie.
Stosownie do art. 79 ust. 1 powołanej ustawy, organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli, jednakże w myśl ust. 2 pkt 5 tego artykułu, zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się w przypadku, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego. Jak wykazano wyżej, przesłanka ta bezspornie zaistniała w stanie faktycznym sprawy.
Z kolei w art. 79a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przewidziano, że czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że przepisy szczególne przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji.
W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż trzeciego dnia od wszczęcia kontroli. Ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, że czynności kontrolne w sklepie A w A w dniu 29 października 2013 r., były podjęte przez odpowiednio upoważnionych pracowników, po okazaniu legitymacji służbowych i wręczeniu pracownicy przedsiębiorcy prawidłowo wystawionych upoważnień do przeprowadzenia kontroli. W tej sytuacji nie miał zastosowania art. 79b cytowanej ustawy, który przewiduje obowiązek poinformowania kontrolowanego przedsiębiorcę lub osobę, wobec której podjęto czynności kontrolne, o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli w przypadku wszczęcia czynności kontrolnych tylko po okazaniu legitymacji służbowej. Ponadto zauważyć należy, że czynności kontrolnych dokonano w obecności pracownicy sklepu, która mogła być uznana za osobę, o której mowa w art. 80 ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przy czym wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie mógł być zastosowany także art. 80 ust. 2 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym z wymogu dokonywania czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej nie stosuje się, w przypadkach gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego, która to przesłanka zaistniała w stanie faktycznym sprawy.
Nie można także podzielić zarzutów spółki dotyczących naruszenia pozostałych, wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ inspekcji sanitarnej mógł odstąpić od zasady zagwarantowania stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu, wynikającej z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej powoływanej jako K.p.a., z uwagi konieczność załatwienia sprawy nie cierpiącej zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, na którą to okoliczność zasadnie powołano się w kwestionowanej decyzji. W tym przypadku ograniczony zostaje również obowiązek organu zaznajomienia strony z wynikiem procesu dowodzenia, zawarty w art. 81 K.p.a. Skoro w okolicznościach niniejszej sprawy organ pierwszej instancji powziął uzasadnione podejrzenie, że wprowadzane przez skarżącą do obrotu produkty stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, to zasadnie zastosował art. 10 § 2 K.p.a., gdyż załatwienie sprawy wymagało podjęcia szybkich działań ze względu na niebezpieczeństwo dla - co najmniej - zdrowia ludzkiego. Ponadto wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. może odnieść skutek tylko, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Przy czym, warunkiem uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca tej okoliczności nie wykazała, a zatem nie może skutecznie domagać się uchylenia zaskarżonej decyzji z tego powodu.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § K.p.a. W ocenie Sądu, organy administracji przeprowadziły postępowanie na podstawie przepisów prawa, podjęły wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie wystarczającym do wydania decyzji, mając na względzie wskazywany wyżej jej charakter prewencyjny, a także w sposób prawidłowy uzasadniły wydane przez siebie decyzje, przedstawiając stan faktyczny sprawy, w tym okoliczności, które wzbudziły uzasadnione podejrzenie co do szkodliwości zabezpieczonych produktów oraz przywołując i dokonując wykładni stosowanych przepisów prawa oraz wskazując dowody, przemawiające za ustaleniem stanu faktycznego.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło