II SA/Ol 31/13

Dnia 19 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 roku sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" uchyliło w całości decyzję organu I instancji z dnia "[...]" (przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia w I instancji) przyznającą K. D. (poprzednie nazwisko M.) zasiłek celowy na wrzesień 2012r. w kwocie 30 zł z przeznaczeniem na zakup środków higienicznych i czystości. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania w spawie decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta A, przyznał K. D. zasiłek celowy w łącznej wysokości 30 zł (realizacja we wrześniu 2012r.) z przeznaczeniem na zakup środków czystości i środków higienicznych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na ustalenia dotyczące sytuacji życiowej wnioskodawcy zawarte w aktualizacji wywiadu środowiskowego. Wskazał, że dochód wnioskodawcy w lipcu 2012r. wyniósł łącznie 477 zł, a składał się na niego zasiłek stały w kwocie 178,83 zł oraz uzyskane środki pieniężne z depozytu Zakładu Karnego w kwocie 298,17 zł. Ponadto organ podniósł, że wnioskodawca otrzymuje systematycznie dodatkową pomoc finansową w formie zasiłków celowych. Organ wyjaśnił także, że wielkość udzielonej pomocy dostosował do posiadanych środków finansowych oraz liczby osób i rodzin pozostających w kręgu zainteresowania Ośrodka. W odwołaniu od powyższej decyzji K. D. zażądał przyznania mu zasiłku celowego w wyższej kwocie, podnosząc, że kwota przyznanego świadczenia jest zbyt niska przy uwzględnieniu aktualnych cen. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył przepisy regulujące zasady i tryb przyznawania zasiłku celowego. Szczegółowo przedstawił także sytuację życiową i finansową wnioskodawcy. Podniósł, że zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, przyznawanym przez organy administracji publicznej w zakresie tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że organ pomocy społecznej ma możliwość wyboru jednego z dopuszczonych prawem rozstrzygnięć w konkretnej, indywidualnej sprawie. Stwierdził przy tym, że o wysokości przyznanego świadczenia decydowały nie tylko potrzeby strony, ale również możliwości finansowe Ośrodka i potrzeby innych osób, objętych pomocą tego Ośrodka. Wyjaśnił także, że pomoc społeczna ma udzielać swoim podopiecznym pomocy i wsparcia, a nie dostarczać im świadczeń pieniężnych w wysokości dla nich pożądanej. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, K. D. uznał, że należy mu się większa pomoc od tej przyznanej przez organy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały podjęte z naruszeniem przepisów mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. 2009, Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Podnieść jednak należy, że istnienie niezbędnej potrzeby bytowej nie jest jedyną przesłanką uwzględnianą przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie zasiłku celowego. Zasiłek ten jest bowiem świadczeniem nieobowiązkowym, a jego przyznanie, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, pozostawione jest uznaniu organu administracji publicznej. Tym samym, spełnienie przez skarżącego kryteriów przyznania zasiłku celowego nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w kwocie, która w jego ocenie byłaby wystarczająca na zaspokojenie tej potrzeby. Zauważyć w tym miejscu należy, że skarżący, co prawda kwestionował wysokość przyznanego mu świadczenia, jednakże nie podał jaka kwota w jego ocenie byłaby wystarczająca. To zaś uniemożliwia Sądowi szczegółowe odniesienie się do argumentu skarżącego, że przyznana kwota świadczenia jest zbyt niska przy uwzględnieniu aktualnych cen. Ponadto podnieść należy, że organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z treścią tego przepisu koresponduje art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w świetle którego, organ administracji publicznej działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (zob. wyrok NSA z 11.06.1981r., sygn. akt SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57). Z regulacji tej wynika zatem domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (por. wyrok NSA z 19.01.2006r., sygn. akt I OSK 777/05, LEX nr 194414). W ocenie Sądu, organy administracji publicznej w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją dokonały prawidłowej analizy sytuacji materialnej i życiowej skarżącego, jak również możliwości finansowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Bezsporne w kontrolowanej sprawie jest, że dochody skarżącego uprawniają go do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, co nie oznacza jednak zapewnienia realizacji wszelkich wniosków w tym przedmiocie, zgodnie z licznymi żądaniami w nich zawartymi. Zauważyć przy tym należy, że skarżący na stałe objęty jest szeroką pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, który zaspokaja liczne potrzeby skarżącego, w tym niezwykle istotną potrzebę lokalową (opłacanie pobytu w hotelu A – 960 zł). Zaznaczyć trzeba, że tylko we wrześniu 2012r. skarżącemu wypłacono z tytułu zasiłku celowego kwotę 990 zł, która jak słusznie wskazał organ istotnie przewyższała średnią kwotę przyznawanego zasiłku celowego. Otrzymywane zatem przez skarżącego kwoty świadczeń z pomocy społecznej znacznie przekraczają średnie kwoty zasiłków, jakie w tym okresie otrzymywali inni podopieczni tego Ośrodka. Ponadto jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji w okresie od kwietnia do września 2012r. skarżący otrzymał pomoc finansową w łącznej kwocie 7562,98 zł, na którą składały się: 6170 zł – zasiłki celowe, 320 zł – zasiłki celowe na zakup żywności, 894,14 zł – zasiłki stałe, 178, 84 zł – zasiłek okresowy). Średnia miesięczna pomoc z tytułu przyznanej pomocy w formie różnych świadczeń wyniosła (bez uwzględnienia zasiłku okresowego) 1230, 69 zł. Tymczasem w sierpniu 2012r. na zasiłki i pomoc w naturze wydatkowano kwotę 142 448,47 zł. Pomocą objęto 1149 osób, a średnia zasiłku wynosiła 123,98 zł, natomiast w miesiącu wrześniu 2012r. na zasiłki i pomoc w naturze wydatkowano kwotę 135 129,78 zł, pomocą objęto 1156 osób, a średnia zasiłku wynosiła 116,89 zł. W tych okolicznościach przyjąć należy, że przyznanie skarżącemu kolejnego zasiłku celowego na zakup środków czystości i środków higienicznych w kwocie 30 zł jest zgodne z prawem i z całą pewnością nie przekracza granic uznania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.