II SA/Ol 311/08

PostanowienieWSA w Olsztynie2008-08-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, mimo posiadania pewnych aktywów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd ocenia sytuację materialną strony na podstawie jej oświadczeń, biorąc pod uwagę dochody, majątek oraz wydatki, a także możliwość uzyskiwania pożytków z posiadanych aktywów.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku celowego na zakup odzieży. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu niezłożenia formularza. Skarżący wniósł sprzeciw, wskazując na trudną sytuację materialną i brak środków na opłacenie przesyłek. W uzupełnionym wniosku o prawo pomocy podał, że jest bezrobotny, posiada mieszkanie i dom w stanie surowym, a utrzymuje się z świadczeń, pomocy rodziny i darowizn.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 sierpnia 2008r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego na skutek sprzeciwu J. W. od zarządzenia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 20 czerwca 2008 r., Sygn. akt II SA/Ol 311/08 w sprawie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania J. W. świadczenia w formie zasiłku celowego bezzwrotnego z przeznaczeniem na zakup odzieży. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. W. wniósł między innymi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Zarządzeniem z dnia 20 czerwca 2008r., Sygn. akt II SA/Ol 311/08, Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, pozostawił bez rozpoznania przedmiotowy wniosek w związku z niezłożeniem przez skarżącego w wyznaczonym terminie stosownego formularza. W ustawowym terminie, na powyższe zarządzenie skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że nie posiada środków na opłacenie przesyłek pocztowych do Sądu, wskazany środek odwoławczy składa zaś za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. W przesłanym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na rażące naruszanie jego prawa do pomocy społecznej, mimo trudnej sytuacji materialnej związanej z bezrobociem i brakiem środków do życia. W oświadczeniu o stanie majątkowym podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 51,20 m² oraz działkę zabudowaną domem w stanie surowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata podlega ponownemu rozpatrzeniu. Należy zwrócić jednak uwagę, że na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" powołanej ustawy, skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W tej sytuacji pozostaje do rozstrzygnięcia jedynie kwestia ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadzie prawa pomocy. Wobec powyższego wniosek skarżącego winien zostać rozpatrzony w oparciu o kryterium wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, które statuuje, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z oświadczeń skarżącego, zawartych na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest bezrobotny, zaś jego majątek stanowi działka budowlana i dom oraz mieszkanie o powierzchni 51,20 m². Z akt administracyjnych wynika ponadto, że skarżący utrzymuje się między innymi ze świadczeń z pomocy społecznej i nieregularnej pomocy matki oraz rodziny. Środki do życia pozyskuje także z żebrania, chodzenia po śmietnikach oraz darowizn od obcych ludzi. Wprawdzie skarżący ma dom, samochód i podręczny warsztat ślusarski, jednakże - według jego oświadczeń - nie uzyskuje on z tego tytułu pożytków, które pozwoliłyby na opłacenie kosztów profesjonalnego zastępstwa procesowego w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006r., Sygn. akt I OZ 921/06, niepublikowany). Przyjmując wiarygodność oświadczeń skarżącego - złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy - że znajduje się on w na tyle trudnych warunkach materialnych, że nie posiada realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, w tym przypadku kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło