II SA/Ol 320/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Asesor WSA Beata Jezielska Asesor WSA Katarzyna Matczak Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2005 r. sprawy ze skargi M. Z. i Z. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Po rozpatrzeniu wniosku I. P., decyzją z dnia 24 listopada 2004 roku, znak "[...]" Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia 5 listopada 1996 roku, znak "[...]" dotyczącej udzielenia L. i Z. Z. pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany na wykonanie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego położonego w miejscowości M. przy ulicy M. na działce nr 476. W uzasadnieniu organ stwierdził, że L. i Z. Z. występując z wnioskiem o pozwolenie na budowę na wprowadzili organ w błąd wskazując, iż dobudowa do budynku mieszkalnego znajduje się na działce nr 476 będącej własnością inwestora. Natomiast dobudowę zaprojektowano na działce nr 478, w stosunku do której inwestor w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie posiadał pełnego prawa do dysponowania nią na cele budowlane. W tej sytuacji decyzja została podjęta z naruszeniem prawa. Po rozpatrzeniu odwołania M. i Z. Z., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 stycznia 2005 roku, znak "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję argumentując jak organ I instancji. Decyzją z dnia 17 stycznia 2005 roku, znak "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał L. i Z. Z. rozbiórkę dodatkowej kondygnacji (I piętro) wraz z konstrukcją dachową oraz dodatkowego pomieszczenia o wym. 4,50 x 9,70 m od strony północnej prowadzonej rozbudowy, które nie zostały przewidziane w projekcie budowlanym. W uzasadnieniu organ podniósł, że po stwierdzeniu odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia 22 lipca 2004 roku, znak "[...]" nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia projektu zamiennego przedmiotowej rozbudowy uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych wraz z ich inwentaryzacją budowlaną i geodezyjną w terminie 45 dni. W wyznaczonym terminie zamienny projekt budowlany nie został przedłożony, a jedynie dostarczono inwentaryzację wraz z oceną stanu technicznego rozbudowy. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z. Z. domagając się jej uchylenia i wyznaczenia nowego terminu na opracowanie wymaganych dokumentów. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie otrzymał decyzji nakładającej obowiązek opracowania zamiennego projektu budowlanego, gdyż prawdopodobnie odebrał ją ktoś z członków rodziny. Decyzją z dnia 10 marca 2005 roku, znak "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że organ I instancji po stwierdzeniu odstępstwa od zatwierdzonego projektu prawidłowo podjął kroki naprawcze w oparciu o art. 50 i 51 Ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 roku (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.). Ponieważ nałożony obowiązek przedłożenia zamiennego projektu budowlanego nie został wykonany przez L. i Z. Z., to organ I instancji, po zachowaniu procedury wynikającej z art. 51 cyt. ustawy, słusznie nakazał rozbiórkę dobudowy. Na powyższą decyzję L. i Z. Z. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 9 § l k.p.a. poprzez nienależyte informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego związanego z rozbudową budynku mieszkalnego w M. przy ul. M. W uzasadnieniu podnieśli, że przekroczenie terminu przedłożenia inwentaryzacji wraz z oceną techniczną dobudówki spowodowane było przez osobę, której zlecono to zadanie, a także nierzetelnymi informacjami ze strony Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Organ najpierw udzielił ustnie informacji o możliwości przedłużenia terminu, a następnie okazało się, że jest to termin zawity i nie można go przedłużać. Organ również nie dostarczył skutecznie pisma, w którym odmówił wydłużenia przedmiotowego terminu. Natomiast zamienny projekt budowlany wraz ze zgodą drugiego współwłaściciela był niemożliwy do wykonania ze względu na istniejący konflikt między współwłaścicielami. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że nie miało miejsca ustne przedłużenie terminu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru pisma tego organu z dnia 8 lipca 2004 roku o odmowie przedłużenia terminu, podpisane przez Z. Z. Ponadto podniósł, że inwestor w postępowaniu cywilnoprawnym może dochodzić swoich praw w stosunku do osoby, która wykonała inwentaryzację z uchybieniem wyznaczonego terminu. Organ wyjaśnił, że na skarżących nie został nałożony obowiązek uzyskania zgody współwłaściciela nieruchomości przy opracowywaniu projektu zamiennego. Wojewódzki Sąd administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, ale z innych przyczyn niż podnoszone przez skarżących. Zgodnie z art. l § l i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych. (Dz.U. nr 153, poz. 1269.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepis ten obliguje sąd administracyjny do dokonania oceny, czy zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Badając sprawę pod tym kątem Sąd uznał, iż przy wydawaniu decyzji doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej uregulowana w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasada ta nakazuje organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Zatem z zasady tej wynika obowiązek organu "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa" (W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu, Warszawa 1962, s. 108). W przedmiotowej sprawie organ prowadzący postępowanie nie wziął pod uwagę, jaki wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy miało stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia 5 listopada 1996 roku dotyczącej udzielenia L. i Z. Z. pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany na wykonanie robót budowlanych. Należy pamiętać, że stwierdzając nieważność organ administracji wskazuje na ciężką wadliwość decyzji, obarczającą ją od dnia wydania, czyli ze skutkiem ex tunc. Oznacza to, że wadliwość ta istnieje już w dacie orzekania o niej. Z powodu nie przedłożenia przez skarżących zamiennego projektu budowlanego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 10 marca 2005 roku utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 17 stycznia 2005 roku nakazującą L. i Z. Z. rozbiórkę nieprzewidzianej projektem budowlanym dodatkowej kondygnacji oraz dodatkowego pomieszczenia. Tymczasem decyzja dotycząca udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzająca projekt budowlany została usunięta z obrotu prawnego z powodu swojej ciężkiej wadliwości. Zatem organ nie wziął pod uwagę stanu sprawy, jaki zaistniał po stwierdzeniu nieważności powyższej decyzji. Natomiast "organ odwoławczy jako organ o charakterze reformacyjnym, ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji" (wyrok NSA z 7 lipca 1988 r., IV SA 451/88, KPA z orzecznictwem NSA, SN i TK, red. R. Hauser, Warszawa 1998, s. 281). Przypomnieć jedynie należy, że ostateczna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego została wydana w dniu 14 stycznia 2005 roku i przesłana do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 21 stycznia 2005 roku czyli prawie dwa miesiące przed rozpoznaniem sprawy przez organ II instancji. W tej sytuacji stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony. Tymczasem prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § l pkt l lit c Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz na mocy art. 152 orzekł, że nie może być ona wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.