II SA/Ol 321/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku z dnia "[...]", A. W. wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]". W odpowiedzi na wezwanie do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca przedłożyła wniosek z dnia "[...]". W rubryce nr 4 nie skreśliła pozycji "zwolnienie od kosztów sądowych". W uzasadnieniu, powołując się na trudną sytuację materialną, podniosła, iż nie jest jej aktualnie stać na uiszczenie kwoty 500 zł. Wskazała, iż obecnie jej miesięczne wydatki wynoszą ok. "[...]" (dojazdy do pracy, gaz, światło, telefon, Internet, woda). Oświadczyła: "W tym spłacam ok. "[...]" pożyczki. Resztę pieniędzy przeznaczam na żywność, ubrania, lekarstwa." Na zakończenie wniosła o zwolnienie jej w tej sytuacji od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem. Do jej majątku należy mieszkanie ("[...]") oraz ¼ siedliska ("[...]"). Źródłami dochodu rodziny są wynagrodzenia za prace – skarżącej w kwocie "[...]" i jej męża w kwocie "[...]", co stanowi łącznie kwotę "[...]". W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, skarżąca wezwana został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących zakresu jej żądania oraz sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do lokalizacji mieszkania oraz sposobu zagospodarowania działki siedliskowej) i finansowej (w zakresie dotyczącym dochodu netto rodziny oraz ponoszonych wydatków na lekarstwa i spłatę pożyczki, a także wyciągów z posiadanych przez nią i osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w terminie 10 dni od daty doręczenia wezwania żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przedmiotowe wezwanie doręczone zostało w dniu "[...]". Wobec braku przedłożenia przez skarżącą w wyznaczonym terminie dodatkowego oświadczenia dotyczącego zakresu jej żądania w oparciu o rubrykę nr 4 formularza wniosku przyjęto, że żądaniem skarżącej objęte jest zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać sąd, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżąca nie przedłożyła ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych, ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Stwierdzić natomiast należy, że brak przedłożenia jakichkolwiek żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w tym przede wszystkim w zakresie dotyczącym dochodu rodziny oraz ponoszonych wydatków, a także wyciągów z rachunków bankowych, przy jednoczesnym braku przedłożenia jakiegokolwiek pisma wyjaśniającego przyczyny braku ich złożenia rodzi wątpliwości co do rzetelności złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Przedmiotowe oświadczenie nie może stanowić tym samym podstawy przyznania prawa pomocy. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie jest bowiem właściwą podstawą dla dokładnej i rzetelnej oceny rzeczywistej sytuacji materialnej strony. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż wobec nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, nie jest możliwe stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, czy skarżąca spełnia przesłankę uzasadniającą przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Brak przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w tym w szczególności w zakresie dotyczącym dochodu rodziny oraz ponoszonych wydatków, a także wyciągów z rachunków bankowych, nie pozwala bowiem ustalić, jak w rzeczywistości kształtuje się sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny oraz, czy rzeczywiście skarżąca nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla jej rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.