II SA/Ol 329/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 24 maja 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę J. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]". We wniosku z dnia 6 czerwca 2018 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniosła, że wobec zawiłości sprawy jej wiedza nie jest wystarczająca do podjęcia się przez nią samodzielnej obrony w niniejszej sprawie, a jej aktualne dochody są niewystarczające na pokrycie kosztów postępowania. Dodała również, że w pouczeniu wskazane zostało, że zażalenie powinno być sporządzone przez zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi sama gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 7.2.1. wykazała oszczędności w wysokości "[...]", w rubryce nr 10 - dochód ze stosunku pracy w wysokości "[...]", natomiast w rubryce nr 11 wydatki miesięczne: spłata kredytu - "[...]" + odsetki i "koszty ponoszone na mieszkanie" - "[...]" oraz opłatę "[...]" - "[...]". Wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje natomiast jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi instytucję wyjątkową. Co do zasady strony zobowiązane są bowiem do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Z uwagi na wyjątkowy charakter prawo pomocy powinno być przyznawane wyłącznie, gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W konsekwencji, jeżeli strona ma środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę, bądź też posiada majątek, szczególnie nieruchomości, to powinna partycypować w kosztach postępowania (zob. M. Niezgódka-Medek, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 725-728, i powołane tam orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Zauważyć należy, że skarżąca dysponuje stałym miesięcznym dochodem, przekraczającym kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę, a to jak przyjąć należy umożliwia, przy rozsądnym gospodarowaniu, nie tylko zabezpieczenie środków na niezbędne koszty utrzymania, ale również poczynienie pewnych oszczędności. Potwierdzeniem tego są wykazane przez skarżącą oszczędności w kwocie "[...]". Jak założyć należy oszczędności we wskazanej wysokości umożliwiają sfinansowanie kosztów postępowania w niniejszej sprawie - skarżąca nie wskazała bowiem jakichkolwiek przeszkód, dla których nie jest możliwe przeznaczenie tych i przyszłych oszczędności na pokrycie przedmiotowych kosztów. W konsekwencji, w przedstawionych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, że pomimo dysponowania stałym miesięcznym dochodem i oszczędnościami nie posiada możliwości sfinansowania swojego udziału w niniejszej sprawie. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Nawiązując do uzasadnienia wniosku, na marginesie zauważyć należy, że z pouczenia (pkt 5) wynikało, że przez adwokata lub radcę prawnego powinno być sporządzone zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej.