II SA/Ol 334/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2010r. wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy na skutek zgłoszenia sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2010r., sygn. akt II SA/Ol 334/10 w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenia na bezczynność Prezydenta Miasta E. w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 19 maja 2010r., sygn. akt II SA/Ol 334/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę A. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 października 2006r., Rep. "[...]" w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta E. w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W dniu 21 czerwca 2010r. A. T. przesłała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmującego ustanowienie pełnomocnika uprawnionego do sporządzenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 8 lipca 2010r., sygn. akt SA/Ol 334/10, Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego ustanowienie radcy prawnego. Z zachowaniem ustawowego terminu, od powyższego postanowienia A. T. złożyła sprzeciw, w którym ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy obejmującego ustanowienie osoby uprawnionej do sporządzenia skargi kasacyjnej, zobowiązując się do przejęcia na siebie ciężaru kosztów związanych ze sporządzeniem przez nią skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mimo terminowego złożenia sprzeciwu, wniosek skarżącej nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie bowiem do art. 199 p.p.s.a., zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania sądowego, natomiast odstępstwem od tej zasady jest przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950r. (Dz. U. z 1993r., nr 61, poz. 284 ze zm.). W niniejszej sprawie A. T. zwróciła się do tutejszego Sądu wyłącznie o ustanowienie radcy prawnego, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w tym zakresie następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym nie wystarczy wykazać, że poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną skarżącego, lecz chodzi tu o sytuację, gdy posiadane środki są tak skromne, że poniesienie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych potrzeb strony i rodziny. Mając na uwadze powyższe argumenty, w ocenie Sądu, wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego ustanowienie radcy prawnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartym w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, utrzymującą się z dochodu z renty rodzinnej po zmarłym mężu w wysokości 1727zł. brutto. W rubryce nr 7 skarżąca nie wykazała żadnego majątku. W rubrykach nr 5 i 11 wskazała natomiast, iż poszukiwania zawodowego pełnomocnika, który sporządziłby skargę kasacyjną na postanowienie wydane w niniejszej sprawie okazały się, z przyczyn niezależnych od niej, bezskuteczne. W konsekwencji, wniosła o ustanowienie przez Sąd radcy prawnego, przyjmując na siebie ciężar kosztów związanych ze sporządzeniem skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia tego wniosku oraz przesłanych do Sądu pism bezsprzecznie zatem wynika, że skarżąca dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi jej ustanowienie zawodowego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania, co wyklucza przyznanie prawa pomocy. Należy też podkreślić, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który uprawniałby Sąd do wydania postanowienia o ustanowieniu dla strony zawodowego pełnomocnika, za czynności którego strona miałaby sama zapłacić. Jedyną przesłanką braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy jest sytuacja materialna strony. Wnioskodawczyni nawet nie powołuje się na tę przesłankę, uzasadniając swój wniosek tym, iż nie może z przyczyn niezależnych od siebie zlecić sporządzenia skargi kasacyjnej w terminie przez osoby uprawnione, z powodu ilości prowadzonych przez nie spraw. Ta okoliczność nie może jednak uzasadniać przyznania prawa pomocy stronie, która posiada środki finansowe umożliwiające działanie przez radcę prawnego (adwokata) z wyboru. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.