II SA/Ol 334/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenia na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego ustanowienie radcy prawnego. We wniosku z dnia 26 czerwca 2010 r., złożonym na urzędowym formularzu, A. T. wniosła o ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca jest osobą samotną, utrzymującą się z dochodu z renty. W rubryce nr 7 skarżąca nie wykazała żadnego majątku. W rubrykach nr 5 i 11 wskazała natomiast, iż poszukiwania zawodowego pełnomocnika, który sporządziłby skargę kasacyjną na postanowienie wydane w niniejszej sprawie okazały się, z przyczyn niezależnych od niej, bezskuteczne. W konsekwencji, wnosi o ustanowienie przez Sąd radcy prawnego, przyjmując na siebie ciężar kosztów związanych ze sporządzeniem skargi kasacyjnej. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa). Zauważyć należy, iż prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji stronom, które znajdują się w sytuacji uniemożliwiającej im poniesienie tych kosztów. Jest to forma dofinansowania stron postępowania z budżetu państwa (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez zawodowego pełnomocnika ustanowionego z urzędu ponosi bowiem Skarb Państwa. Z uwagi zatem na wyjątkowy charakter tej instytucji, prawo pomocy może być przyznawane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie mimo, że w formularzu wniosku skarżąca nie wykazała żadnego majątku, z jej oświadczenia zawartego w rubrykach nr 5 i 11, a dotyczącego przyjęcia na siebie ciężaru kosztów związanych ze sporządzeniem skargi kasacyjnej przez radcę prawnego wynika, że dysponuje ona środkami finansowymi umożliwiającymi jej ustanowienie zawodowego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie została spełniona przesłanka, uzasadniająca przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego ustanowienie radcy prawnego. Mając na uwadze treść uzasadnienia wniosku skarżącej, podkreślić jednocześnie należy, iż w ramach prawa pomocy nie jest możliwe ustanowienie radcy prawnego, za czynności którego, koszty ponosi strona, dla której został ustanowiony. Sąd zwraca się do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych o wyznaczenie dla strony radcy prawnego, jedynie w konsekwencji wydania postanowienia o ustanowieniu dla strony zawodowego pełnomocnika (art. 253 zd. 1 ppsa). Postanowienie takie może być natomiast wydane tylko w sytuacji spełnienia przesłanki z cytowanego wyżej art. 246 § 1 pkt 2 ppsa. W warunkach niniejszej sprawy, nie ma zatem możliwości ustanowienia dla skarżącej radcy prawnego na warunkach wskazanych przez nią we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przepisy ppsa dotyczące prawa pomocy nie przewidują bowiem takiej możliwości. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.