II SA/Ol 334/17

Dnia 9 maja 2017rr. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T Sp. z o.o. w W o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T Sp. z o.o. w W na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O z dnia "[...]"r. nr "[...]" w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier hazardowych postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. T Sp. z o.o. w W, reprezentowana przez radcę prawnego, K M, w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]"r. nr "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w O z dnia "[...]"r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości "[...]" zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, tj. w lokalu V przy ul. K w G, zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), na wypadek nieuwzględnienia wniosku skierowanego do organu administracji. Wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków. Podniesiono, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, gdyż przepisy na podstawie których nałożono na Spółkę karę pieniężną stanowią regulację techniczną w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i z powodu braku notyfikacji projektu ustawy Komisji Europejskiej nie mogą być stosowane wobec jednostek. Podniesiono także, że wymierzona kara pieniężna przekracza znacznie uzyskiwane przez skarżącą dochody i w razie braku udzielenia jej ochrony tymczasowej mogą wystąpić trudne lub wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki. Zapłacenie tej kwoty pozostaje poza możliwościami finansowymi skarżącej, a w takiej sytuacji udzielenie ochrony tymczasowej jest w zasadzie niezbędne i jednocześnie konieczne z uwagi na zapewnienie skarżącemu i jego rodzinie egzystencji przynajmniej na minimalnym poziomie. Powołano się ponadto na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2011r. (sygn. akt II OSK 1475/11) wskazując, że przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, gdyż przewidziana art. 61 § 3 p.p.s.a. instytucja udzielenia ochrony tymczasowej ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, które to skutki mogą wystąpić tylko w przyszłości. Stąd sama ocena stanu teraźniejszego z chwili orzekania nie będzie wystarczająca dla oceny konieczności wstrzymania wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Pamiętać należy również, iż zgodnie z regułami wykładni i stosowania prawa, przepisy formułujące wyjątki lub odstępstwa od generalnej reguły stosowane muszą być z dużą dozą ostrożności i zakazana jest ich wykładnia rozszerzająca (patrz L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010r. s. 193). Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W związku z tym strona skarżąca, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014r., sygn. akt I OZ 363/14, LEX nr 1464732). Przy czym nie wystarczy jedynie wskazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji znacznej kwoty pieniędzy. Skoro skarżący dąży do wykazania, że w jego przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, to dla oceny, czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do szkody majątkowej, konieczne jest odniesienie tej kwoty do stanu majątkowego skarżącego (tak w postanowieniu NSA z dnia 26 września 2013r., sygn. akt II FZ 718/13, LEX nr 1401299). Zatem bez dokładnego przedstawienia sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia Spółce znacznej szkody, bądź pojawienia się trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia strony powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA z dnia 30 listopada 2004r., sygn. GZ 120/04 i postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004r., sygn. akt FZ 65/04, dostępne w CBOSA). Nadmienić należy przy tym, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także nie majątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienia NSA: z dnia 20 stycznia 2004r. sygn. akt GZ 138/04; z dnia 19 maja 2011r., sygn. akt I OZ 358/11; z dnia 24 marca 2011r., sygn. akt I FZ 39/11; z dnia 18 marca 2011r., sygn. akt II GSK 330/11; z dnia 20 stycznia 2012r., sygn. akt II FZ 819/11). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z dnia 10 marca 2010r., sygn. akt I FSK 1841/09; postanowienie NSA z dnia 19 maja 2011r., sygn. akt II OZ 415/11). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że skarżąca nie wykazała w żaden sposób, ani nie poparła stosownymi dowodami swoich twierdzeń dotyczących negatywnych skutków, jakie potencjalnie wywołać może dla niej wykonanie zaskarżonej decyzji tj. zapłata nałożonej kary. Co więcej nie uprawdopodobniła swoich twierdzeń w tym zakresie. Nie przedstawiono bowiem żadnych informacji, czy też dokumentów dotyczących aktualnej kondycji finansowej, majątku, dochodów i zobowiązań Spółki oraz wpływu ewentualnych skutków uiszczenia kary dla jej płynności finansowej, poza niepopartą stosownymi dowodami informacją, że miesięczne dochody nie dają skarżącej możliwości uiszczenia nałożonej kary wymaganej kwoty. W związku z powyższym nie jest możliwe ustalenie realnych konsekwencji wykonania zaskarżonego orzeczenia. Jak wskazano zaś wyżej, samo stwierdzenie skarżącej, że dobrowolne uiszczenie, czy też ewentualne wyegzekwowanie nałożonej kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi spowoduje znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki nie jest wystarczające dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do przywołanego przez skarżącą orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnić należy, że w przywołanym rozstrzygnięciu Sąd odnosił się nie do zapłaty kary pieniężnej, lecz do nakazu rozbiórki. Ponadto należy zaznaczyć, że wskazana przez stronę konieczność odniesienia się nie tylko do stanu teraźniejszego, ale również możliwych następstw wykonania decyzji w przyszłości, choć co do zasady słuszna, nie oznacza iż możliwe bądź zasadne jest pominięcie analizy bieżącej sytuacji podmiotu wnioskującego o wstrzymanie wykonalności ostatecznej decyzji. Wprawdzie ustawodawca w art. 61 § 3 p.p.s.a. odnosi się do skutków wykonania decyzji, a więc zdarzeń przyszłych, to punktem wyjścia dla rozważań dotyczących konsekwencji wykonania decyzji musi być wnikliwa analiza aktualnego stanu faktycznego sprawy, tak dotyczącego sytuacji samej strony ubiegającej się o ochronę tymczasową, jak i rodzaju nałożonego na nią obowiązku. Dopiero bowiem w oparciu o wiarygodne i weryfikowalne dane dotyczące stanu na chwilę orzekania dokonać można próby oceny, jakie konsekwencje spowoduje wykonanie zaskarżonej decyzji. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko na podstawie okoliczności konkretnej sprawy (Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz., red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2013r. s. 365). Nie może budzić zatem wątpliwości, że przy formułowaniu wniosków dotyczących możliwych konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest przyjęcie określonych danych za punkt wyjścia, tak by możliwe było sformułowanie rzetelnej oceny skutków, jakie ona wywoła. Przy braku wskazania przez skarżącą na jakiekolwiek dane mogące informować o jej sytuacji nie jest to możliwe. Tym samym skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej przez nią zaskarżonej decyzji spowoduje ryzyko wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.