II SA/Ol 335/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2008 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych - oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 oraz art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 96, poz. 667 ze zm.), z dniem "[...]"września 2007 r. zawiesił w czynnościach służbowych "[...]" P. J., do dnia "[...]"grudnia 2007 r. Jednocześnie na podstawie art. 107 ust. 1 w/w ustawy od dnia "[...]"października 2007 r. zawieszono 50% uposażenia zasadniczego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym wraz dodatkami o charakterze stałym, z wyjątkiem dodatku rodzinnego. W uzasadnieniu wskazano, iż podstawą podjętych czynności było Zawiadomienie z Prokuratury Rejonowej "[...]"., znak "[...]" z dnia "[...]"września 2007 r. o wszczęciu dochodzenia przeciwko P. J. o przestępstwo z art. 73a kks w zw. z art. 6§ 3 kks. Kolejną decyzją nr "[...]" z dnia "[...]"grudnia 2007 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej przedłużył okres zawieszenia w czynnościach służbowych mł. org. P. J. z dniem "[...]"grudnia 2007 r. do czasu uzyskania prawomocnego wyroku sądu, powołując okoliczności zawarte w uzasadnieniu poprzedniej decyzji. Na skutek odwołania P. J. od powyższej decyzji Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia "[...]"stycznia 2008 r., nr "[...]", uchylił w całości zaskarżaną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją nr "[...]" z dnia "[...]"lutego 2008 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 oraz art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, z dniem "[...]"grudnia 2007 r. zawiesił w czynnościach służbowych mł. ogn. P. J., do czasu uzyskania prawomocnego wyroku sądu. Jednocześnie na podstawie art. 107 ust. 1 wymienionej ustawy od dnia "[...]" stycznia 2008 r. zawieszono 50% uposażenia zasadniczego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym wraz dodatkami o charakterze stałym, z wyjątkiem dodatku rodzinnego,. W uzasadnieniu wskazano, iż podstawą podjętych czynności było Zawiadomienie z Prokuratury Rejonowej "[...]", o wszczęciu dochodzenia prze CBŚ KGP "[...]" przeciwko P. J. o przestępstwo z art. 73a kks w zw. z art. 6§ 3 kks tj. o to, że działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wielokrotnie zmienił przeznaczenie wyrobu akcyzowego w postaci oleju opałowego, poprzez jego sprzedaż z przeznaczeniem do napędu silników wysokoprężnych, narażając w ten sposób na uszczuplenie podatek akcyzowy. Organ podkreślił, że P. J. jest oskarżony o szczególne przestępstwo karno - skarbowe, polegające na uszczuplaniu dochodów państwa, co jest niegodne strażaka PSP i niezgodne z etyką służby, a zarazem ze złożonym ślubowaniem. Wskazano, iż służba w Państwowej Straży Pożarnej jest służbą szczególną, w trakcie jej pełnienia jest wymagana wyjątkowa uczciwość, zwłaszcza w trakcie działań ratowniczych, jak również na terenie jednostki, a szczególnie wtedy kiedy posiada się odpowiedzialność majątkową. Podkreślono, że P. J. ma w zakresie obowiązków m.in. prowadzenie magazynu "[...]", więc posiada odpowiedzialność materialną. Zdaniem organu przedstawione zarzuty podważają jego wiarygodność jako nieskazitelnego i sumiennego strażaka. Nie daje on rękojmi uczciwości, co uniemożliwia mu dalsze pełnienie służby. Podano także, że w związku z informacją z Prokuratury Rejonowej, iż sprawa została przekazana do rozpatrzenia przez Prokuraturę Okręgową oraz w związku z tym, że zachodzi podejrzenie, iż zachowanie i postępowanie "[...]" P. J. było niegodne strażaka PSP, niezgodne z etyką służby, podważyło zaufanie do PSP oraz zachodzi uzasadnione podejrzenie, że wyżej wymieniony podjął dodatkowe zajęcie zarobkowe bez wymaganej zgody przełożonego, co jest niezgodne z art. 57a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej podjęto decyzję o przedłużeniu zawieszenia. Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. J., zarzucając naruszenie art.39 ust.3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako sprzecznej z prawem. Zdaniem skarżącego okoliczności stanowiące przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych, powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie stanowią szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 39 ust.3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Skarżący wskazał, iż podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego bez zgody przełożonego jest oczywistym naruszeniem przepisów ustawy, ale naruszenie to może rodzić tylko odpowiedzialność dyscyplinarną strażaka, nie może natomiast być podstawą decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Po drugie niezgodne ze stanem faktycznym jest twierdzenie że został oskarżony o popełnienie przestępstwa karno - skarbowego. Wskazał, iż w sprawie "[...]" Prokuratury Okręgowej występuję jako podejrzany, a nie oskarżony i do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa się nie przyznaję. Przyznał, że popełnienie każdego, nie tylko karno - skarbowego przestępstwa stanowi naruszenie ślubowania, ale nie uzasadnia samo w sobie przedłużenia okresu zawieszenia na podstawie art. 39 ust.3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzją wydana została wyłącznie w oparciu o przesłanki formalne, to jest na podstawie treści postawionego mu zarzutu. Natomiast wydając zaskarżoną decyzję Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej nie podjął jakichkolwiek czynności mających na celu sprawdzenie na podstawie akt śledztwa na ile zarzut ten jest uzasadniony w związku z treścią art.39 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. W ocenie P. J. stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w jego sprawie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych nie ma wystarczającego oparcia w materiale postępowania służbowego zakończonego tą decyzją. Decyzją z dnia "[...]"marca 2008 r., nr "[...]",Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż w ocenie Organu II instancji zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie, podstawy przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych P. J. Skarżący w odwołaniu nie przeczy faktom zawartym w uzasadnieniu wyżej wymienionej decyzji (zatem przyjęto je jako bezsporne), podnosi jedynie, że nie jest to szczególnie uzasadniony przypadek. Podkreślono, że ocena sytuacji należy jednak do przełożonego funkcjonariusza, a nie do samego funkcjonariusza. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone przez P. J. skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której zarzucił naruszenie art. 39. ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. W uzasadnieniu wskazał, iż ustawodawca nie zawarł w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej katalogu, choćby przykładowego, szczególnych przypadków uzasadniających przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych na okres przekraczający trzy miesiące, pozostawiając to ocenie organów uprawnionych do wydawania decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych, a następnie - w trybie odwoławczym - ocenie sądów administracyjnych. Przypomniał, że skarżący w postępowaniu karnym prowadzonym, przez Prokuraturę Okręgową nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa karno-skarbowego i w postępowaniu karnym obejmuje go zasada domniemania niewinności sformułowana w art.5 kpk. Zasada ta ma zastosowanie nie tylko w postępowaniu karnym, ale dotyczy całej sfery praw i obowiązków obywatelskich podejrzanego. Tak więc postawienie zarzutu popełnienia przestępstwa karno-skarbowego, nie może stanowić okoliczności szczególnych, gdyż jest jedynie okolicznością uzasadniającą zawieszenie w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy. Zdaniem skarżącego, za okoliczność szczególną nie można też uznać wcześniejszego pełnienia przez "[...]" P. J. obowiązków związanych z odpowiedzialnością materialną. Przełożeni bowiem nigdy nie postawili mun zarzutów dotyczących wykonywanych przez niego obowiązków, ani zarzutu braku wiarygodności i rękojmi uczciwości. Natomiast podejrzenie, że skarżący podjął dodatkowe zajęcie zarobkowe bez zgody przełożonych kwalifikuje się w jego ocenie do sprawdzenia w postępowaniu służbowym lub dyscyplinarnym i nie może być podstawą zawieszenia w czynnościach służbowych na okres przekraczający trzy miesiące na podstawie art.39 ust.3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki państwowej Straży Pożarnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu w przedmiotowym postępowaniu nie przekroczono granicy uznania administracyjnego. Wskazano, iż ustawodawca w art. 39 § 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej celowo zawarł klauzulę generalną przekazując uznaniu właściwego organu kwestię istnienia, bądź nie, szczególnego przypadku uzasadniającego przedłużenie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych strażaka. Organ I instancji nie miał kompetencji do wglądu i analizy akt sprawy w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko skarżącemu. Uzyskał jednak informację, iż zarzuty mu stawiane obejmują m.in. nielegalną sprzedaż paliwa - z czym wiąże się ściśle dodatkowe zajęcie zarobkowe. Ponadto podkreślono, iż skarżącego, sam oświadczył Komendantowi Powiatowemu PSP w rozmowie wyjaśniającej jego sytuację, że owej sprzedaży dokonywał w ramach dodatkowego zajęcia zarobkowego. W ocenie organu fakt, iż skarżący nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu czynu nie może mieć decydującego znaczenia dla zastosowania dyspozycji art. 39 ust. 3 ustawy o PSP, bowiem gdyby takie było zamierzenie ustawodawcy, wówczas ust. 3 byłby zbędny. Podkreślono również, iż strażak Państwowej Straży Pożarnej pełni funkcję publiczną szczególnego zaufania i dla zachowania owego szczególnego zaufania społecznego winien prezentować postawę nieskazitelną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według zaś art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, niektóre postanowienia oraz inne akty organów administracyjnych i sprawowana jest pod względem zgodności zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem materialnym, a także z przepisami procedury administracyjnej. W razie stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego sąd administracyjny uchyla zaskarżony akt w całości lub w części. Rozpatrując skargę, Sąd stwierdził, że wydane w sprawie decyzje zostały podjęte zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego. Wobec powyższego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 96, poz. 667 ze zm.). Zgodnie z art. 39 ust. 1-3 tejże ustawy strażaka zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne, - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 1). Strażaka można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo nieumyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe nieumyślne albo postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 2). W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do uzyskania prawomocnego wyroku sądu, chyba że zawieszenie nastąpiło z powodu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. (ust. 3). Podstawą podjętego w sprawie rozstrzygnięcia jest przepis art. 39 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zaskarżoną bowiem decyzją przedłużono skarżącemu okres zawieszenia w czynnościach służbowych na czas od dnia "[...]"grudnia 2007 r. do czasu uzyskania prawomocnego wyroku sądu, w postępowaniu karnym toczącym się przeciwko skarżącemu podejrzanemu o popełnienie opisanych szczegółowo w uzasadnieniu decyzji organu I instancji przestępstw o charakterze umyślnym. Wskazać należy, iż użyte w owym przepisie prawa słowo "może" oznacza, że decyzja podejmowana na jego podstawie ma charakter uznaniowy. Podkreślić również należy, iż decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego podlegają kontroli sądu administracyjnego lecz zakres tej kontroli jest inaczej ukształtowany niż zakres kontroli decyzji o charakterze związanym. Badając legalność zaskarżonych do Sądu administracyjnego decyzji uznaniowych, Sąd ocenia zgodność decyzji z prawem, lecz nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia sprawy w niej zawartego. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 k.p.a. ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. Decyzja uznaniowa może być uchylona przez Sąd w wypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy np. organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Takie uchybienia w rozpoznawanej sprawie nie miały miejsca. Wskazany przepis art. 39 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej przewiduje możliwość zawieszenia strażaka w czynnościach służbowych "w szczególnie uzasadnionych przypadkach". Istotnie ustawodawca nie precyzuje przy tym, co należy rozumieć pod pojęciem "szczególnie uzasadnionych przypadków". Nie oznacza to jednak, że użytego w owym przepisie prawa nie można zinterpretować. Podejmując rozstrzygnięcia zaskarżonej treści organ decyzyjny I instancji powołał się na szczególny status i zadania straży pożarnej w działaniach ratowniczych, miał na uwadze rodzaj czynów, których popełnienie skarżącemu zarzuca się w postępowaniu karnym. Organy decyzyjne wyjaśniły motywy rozstrzygnięcia. Zarzuty skargi, w ocenie Sądu, nie podważają przesłanek, na jakich podjęto to rozstrzygniecie. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i w zastosowaniu do jego oceny przepisów prawa. W szczególności zważywszy na cel instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych w zawodach zaufania publicznego, do jakich z pewnością należy zawód strażaka, a także ze względu na dbałość o społeczny wizerunek straży pożarnej należy zgodzić się z argumentacją organu co do podstaw i przesłanek przedłużenia okresu zwieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Należy zauważyć, że ustawodawca nie ogranicza możliwości zastosowania przewidzianej art. 39 ust. 3 ustawy o PSP instytucji przedłużenia okresu zawieszenia strażaka w czynnościach służbowych do sytuacji popełnienia czynów, o jakich mowa w skardze. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).