II SA/Ol 336/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. J. na decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 16 maja 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę H. J. na decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie zasiłku stałego. We wniosku z dnia 2 czerwca 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, podnosząc w uzasadnieniu, iż radca prawny, u którego była odmówił napisania skargi kasacyjnej i dodając, że jest zadłużona i z powodu braku pieniędzy oraz stanu zdrowia nie może podróżować. W rubrykach nr 5 i 11 wyraziła niezadowolenie z działalności "Dyrektora Opieki" oraz "Dyrektora z ABK". W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach – w rubryce nr 6 skarżąca wykazała L. C. ("przyjaciel ojca"), w rubryce nr 7.1. – mieszkanie o powierzchni 49,93 m2, natomiast w rubryce nr 10 – dochód w kwocie 300 zł, którego źródłem jest L. C. określony jako "jedyny żywiciel". Do wniosku załączyła dokumenty wskazujące wysokość zadłużenia z tytułu opłat mieszkaniowych oraz kosztów ogrzewania. W oparciu o akta administracyjne wskazać należy, iż zgodnie z zaskarżoną decyzją Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Burmistrza "[...]", zmienił decyzję własną z dnia "[...]", przyznającą skarżącej pomoc społeczną w postaci zasiłku stałego w części dotyczącej wysokości tego zasiłku z kwoty 444 zł do kwoty 177 zł w związku z ustaleniem, iż skarżąca osiąga dochód z tytułu podnajmu pokoju dla lokatora w kwocie 300 zł. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia "[...]" wynika, iż skarżąca, "[...]", prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe i uzyskuje od "[...]" dochód z tytułu podnajmu jednego pokoju dla Pana C. (przyjaciela jej ojca). Zgodnie z oświadczeniem skarżącej z dnia "[...]" Pan C. mieszka u niej na stancji i płaci po 300 zł miesięcznie – pomaga jej jako przyjaciel: kupi gaz, opłaca światło. W podaniu o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej z dnia "[...]" skarżąca, powołując się na trudną sytuację zdrowotną, materialną i życiową, podniosła, iż jedynie "w niedużej kwocie" pomaga jej przyjaciel, który u niej mieszka i który też ma duże długi. Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżąca zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie też do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącej prawa pomocy, obejmującego ustanowienie radcy prawnego. Sytuacja materialna skarżącej nie pozwala bowiem na poniesienie przedmiotowych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania. Zauważyć należy, iż źródłami utrzymania skarżącej są co wynika z akt administracyjnych świadczenia z pomocy społecznej – zasiłek stały oraz okresowo zasiłki celowe na zakup żywności. Dodatkowo skarżąca wspomagana jest przez L. C. Z oświadczeń skarżącej oraz z ustaleń pracownika socjalnego poczynionych w toku aktualizacji wywiadu środowiskowego wynika, iż jest on "przyjacielem rodziny", którego pomoc finansowa w kwocie 300 zł, w tym w formie opłacenia rachunków za energię, gaz, stanowi rodzaj odpłatności za korzystanie z użyczonego mu przez skarżącą pokoju. W konsekwencji, pomimo wykazania go w rubryce nr 6 formularza, przyjęto tak jak organ, że faktycznie skarżąca prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W świetle powyższego, mając na uwadze wysokość środków pieniężnych jakimi dysponuje skarżąca, jak również tytuły z jakich pochodzą, stwierdzić należy, iż nie jest ona w stanie zabezpieczyć środków, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania. Środki, jakimi dysponuje są bowiem tak niskie, że nie pozwalają nawet na bieżące regulowanie wszystkich należności mieszkaniowych. W konsekwencji, posiada ona zadłużenie z tego tytułu w znacznych wysokościach. Dodatkowo zauważyć należy, iż skarżąca nie posiada również środków majątkowych, które umożliwiłyby jej poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, a przyjąć należy, że na dodatkową pomoc finansową L. C., który zgodnie z podaniem skarżącej sam ma duże długi, nie może liczyć. W konsekwencji, za zasadne uznano przyznanie skarżącej prawa pomocy, obejmującego ustanowienie radcy prawnego i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.