II SA/Ol 336/12

PostanowienieWSA w Olsztynie2012-07-11

Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, zwolnionej z mocy prawa z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, należy ustanowić radcę prawnego na zasadach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która z mocy art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, należy ustanowić radcę prawnego na zasadach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wniosek w tym zakresie podlega rozpoznaniu przez sąd, jeśli referendarz sądowy wydał postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, a strona wniosła od niego sprzeciw.
Stan faktyczny
Skarżąca H. J., której skarga dotycząca zasiłku stałego została odrzucona, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca wykazała trudną sytuację materialną, dochód w kwocie 300 zł z podnajmu pokoju oraz zadłużenie z tytułu opłat mieszkaniowych. Organ administracji zmienił decyzję przyznającą zasiłek stały, obniżając jego wysokość z uwagi na dochód z podnajmu. Referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, jednak skarżąca wniosła sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. J. na decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego postanawia ustanowić dla skarżącej radcę prawnego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia H. J., której skarga w sprawie dotyczącej zasiłku stałego została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 maja 2012 r., złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie na jej rzecz radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wykazała w rubryce nr 6 L. C. ("przyjaciel ojca"), w rubryce nr 7.1. - mieszkanie o powierzchni 49,93 m2, a w rubryce nr 10 - dochód w kwocie 300 zł, którego źródłem jest L. C., określony jako "jedyny żywiciel". Do wniosku załączona została dokumentacja zadłużenia z tytułu opłat mieszkaniowych oraz kosztów ogrzewania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżoną decyzją organ zmienił decyzję własną przyznającą skarżącej pomoc społeczną w postaci zasiłku stałego w części dotyczącej wysokości tego zasiłku, z kwoty 444 zł do kwoty 177 zł w związku z ustaleniem, iż osiąga ona dochód w kwocie 300 zł z tytułu podnajmu pokoju. Z aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia 6 grudnia 2011 r. wynika, iż skarżąca, która jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe i uzyskuje od października 2011 r. dochód z tytułu podnajmu jednego pokoju Panu C. (przyjacielowi jej ojca). Zgodnie z oświadczeniem skarżącej z dnia 6 grudnia 2011 r., Pan C. mieszka u niej na stancji i płaci po 300 zł miesięcznie - pomaga jej jako przyjaciel: kupi gaz, opłaca światło. W podaniu o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej z dnia 23 listopada 2011 r. skarżąca, powołując się na trudną sytuację zdrowotną, materialną i życiową, podniosła, iż jedynie "w niedużej kwocie" pomaga jej przyjaciel, który u niej mieszka i który też ma duże długi. Wskazując, iż na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, referendarz sądowy postanowił przyznać jej prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego. Na postanowienie to skarżąca wniosła sprzeciw, w którym zwróciła się o pozytywne rozpatrzenie jej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W wyniku wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 15 czerwca 2012 r. straciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez sąd (art. 260 p.p.s.a.). Sprawą tą nie jest, co trzeba podkreślić z uwagi na treści zawarte w sprzeciwie, rozpatrzenie skargi na decyzję organu pomocy społecznej, lecz rozpatrzenie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, który złożyła ona w związku z zamiarem wniesienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi. Ponieważ z mocy art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, rozstrzygnięcie tego wniosku ogranicza się do kwestii ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie radcy prawnego na rzecz osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanego z tym kosztu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Informacje poświadczone przez skarżącą, zbieżne z treścią dokumentów akt administracyjnych, uzasadniają przekonanie, iż znajduje się ona w tego rodzaju sytuacji. Stąd też orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło