II SA/Ol 337/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J.H na decyzję Wojewody z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją z dnia "[...]" wydaną z upoważnienia Prezydenta O. przez Dyrektora Miejskiego Urzędu Pracy w O. orzeczono o zwrocie przez J. H. kosztów szkolenia jako nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 812,50 złotych w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 3 października 2011r. J. H. została skierowana na kurs "Podstawy obsługi komputera z modułem kas fiskalnych", organizowanym w terminie od dnia 3 października 2011 r. do dnia 7 listopada 2011 r. przez W.-M. Zakład Doskonalenia Zawodowego w O. Przed rozpoczęciem szkolenia została poinformowana, że w przypadku rezygnacji z kursu z własnej winy zostanie wyłączona z ewidencji osób bezrobotnych oraz będzie zobowiązana do zwrotu kosztów szkolenia w całości, na co J. H. podpisała stosowne zobowiązanie. Zgodnie z informacją przesłaną przez W. – M. Zakład Doskonalenia Zawodowego w O. wymieniona przerwała szkolenie w dniu 25 października 2011 r. W związku z powyższym, decyzją z dnia "[...]’ nr "[...]" orzeczono o utracie przez J. H. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do stypendium z tytułu odbywania szkolenia z dniem 25 października 2011 r. Od wskazanej decyzji J. H. nie wniosła odwołania i stała się ona ostateczna. Zgodnie zaś z art. 76 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy za nienależnie pobrane świadczenie uważa się m.in. koszty szkolenia. W myśl art. 41 ust. 6 wskazanej ustawy osoba, która z własnej winy nie ukończyła szkolenia jest zobowiązana do zwrotu kosztów szkolenia, chyba że powodem nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej. Z posiadanych przez organ dokumentów wynika, że w przypadku J. H. zostały poniesione koszty szkolenia w wysokości 812,50 zł, a nieukończenie przez nią szkolenia nastąpiło z innych powodów niż podjęcie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej, dlatego też koszt szkolenia jako świadczenie nienależnie pobrane podlega zwrotowi w całości. Jednocześnie zaznaczono, iż w przypadku trudnej sytuacji materialnej, zgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zainteresowana może wystąpić do organu z pisemnym wnioskiem o zastosowanie ulgi w spłacie należności, m.in. o rozłożenie na raty lub o odroczenie terminu spłaty należności. J. H. pismem z dnia "[...]" zwróciła się do organu o umorzenie kosztów lub ich zmniejszenie za przerwany kurs "Podstawy obsługi komputera z modułem kas fiskalnych". Podniosła, że podjęła pracę jako opiekunka starszej osoby i sądziła, że pracę tę można zaliczyć zgodnie z przepisami do "innej pracy zarobkowej". Dodała, iż złożyła wszystkie wyjaśnienia w tej sprawie w Urzędzie Pracy. Odwołująca podniosła również, iż obecnie oboje z mężem nie pracują i ich sytuacja materialna jest bardzo ciężka, pomaga im rodzina. Zaznaczyła, iż podjęłaby każdą pracę, ale nie może nic znaleźć. Decyzją z dnia "[...]" wydaną z upoważnienia Wojewody W.-M. przez Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej W.-M. Urzędu Wojewódzkiego w O. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał wydane przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie za prawidłowe. Podniesiono, iż w niniejszej sprawie bezsporny jest fakt nieukończenia przez J. H. szkolenia, na które została skierowana przez Miejski Urząd Pracy w O. Ze znajdującej się w aktach sprawy listy obecności wynika, że od dnia 25 października 2011 r. wymieniona nie uczestniczyła w szkoleniu, które miało trwać do 7 listopada 2011 r. Co prawda J. H. podniosła, że jej nieobecność na szkoleniu była związana z podjęciem przez nią zatrudnienia, jednakże organ wskazał, iż strona nie udowodniła, iż przerwanie przez nią szkolenia nastąpiło nie z jej winy. Tym samym, nie można zastosować w tej sprawie art. 76 ust. 2 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w myśl którego bezrobotny jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, z wyjątkiem przypadku, gdy przyczyną nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej. Ponadto wskazano, że J. H. została prawidłowo pouczona o konsekwencjach przerwania szkolenia z własnej winy, o czym świadczą podpisy bezrobotnej na skierowaniu na szkolenie, oświadczeniu osoby bezrobotnej, czy też informacji dla osób rejestrujących się w urzędzie pracy. Jednocześnie nie złożyła odwołania od decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej z powodu przerwania szkolenia z własnej winy. Organ drugiej instancji wskazał również, że zainteresowana może złożyć do Urzędu Pracy wniosek na piśmie o umorzenie należności w całości lub w części. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła J. H., podnosząc, że przerwała kurs, gdyż podjęła pracę opiekunki nad starszą osobą. Wskazała przy tym, iż w jej przekonaniu jest to "inna praca zarobkowa" i myślała, że nie poniesie za to żadnej kary. Dodała jednocześnie, że lepsza jest taka praca niż pobieranie zasiłku od Państwa, jednak obecnie nie może znaleźć żadnej pracy i jest w trudnej sytuacji materialnej, dlatego wnosi i umorzenie lub zmniejszenie należności za przerwanie szkolenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. – M. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślono, że skarżąca nie udowodniła, iż przerwanie szkolenia nastąpiło nie z jej winy – nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających podjęcie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, czy też działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, iż zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U,. z 2008r. Nr 69 poz. 415 ze zm.) osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne jest obowiązana do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. W myśl zaś art. 76 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41 ust. 6. Wskazać jednak należy, iż w powołanym art. 41 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ustawodawca nałożył obowiązek zwrotu kosztów szkolenia jedynie na osobę, która z własnej winy nie ukończyła szkolenia, z wyjątkiem przypadku, gdy przyczyną nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej. Należy przy tym podkreślić, iż skierowanie na szkolenie ma na celu nabycie lub też podniesienie kwalifikacji przez bezrobotnego, zwiększające jego szanse na podjęcie pracy. W związku z tym ratio legis art. 41 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy jest dyscyplinowanie osób korzystających ze środków publicznych w przypadku, gdy z własnej winy takich kwalifikacji nie nabywają. W niniejszej sprawie nałożono na skarżącą obowiązek zwrotu kosztów szkolenia, na które została skierowana przez Prezydenta O., uznając iż zaszły okoliczności o których mowa w powołanym przepisie, a mianowicie iż skarżąca nie ukończyła szkolenia z własnej winy. Przy czym organ uznał za bezsporny fakt nieukończenia szkolenia, powołując się wyłącznie na listy obecności, z których wynika iż skarżąca nie uczestniczyła we wszystkich zajęciach. Należy jednak wskazać, iż powołany przepis art. 41 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nakłada obowiązek zwrotu kosztów szkolenia z powodu nieukończenia szkolenia, a nie z powodu nieuczestniczenia w poszczególnych zajęciach. W większości wypadków brak uczestnictwa w zajęciach szkoleniowych powoduje nieukończenie szkolenia. Jednak w aktach niniejszej sprawy znajduje się zaświadczenie organizatora kursu tj, W.-M. Zakładu Doskonalenia Zawodowego w O. o ukończeniu kursu "Podstawy obsługi komputera z modułem kas fiskalnych" oraz zaświadczenie PHU "[...]" w O. Autoryzowanego Dystrybutora Kas Rejestrujących "[...]" o ukończeniu kursu i zaliczeniu egzaminy z zakresu obsługi kas fiskalnych. Przy czym z pisma nadesłanego przez Dyrektora W.-M. Zakładu Doskonalenia Zawodowego w O. wynika, iż skarżąca otrzymała powyższe zaświadczenia, gdyż uczestniczyła we wszystkich zajęciach w zakresu obsługi kas fiskalnych, a ponadto uzyskała umiejętność obsługi komputera w stopniu podstawowym. W związku z tym stwierdzić należy, iż organ nie wykazał na jakiej podstawie uznał za bezsporną okoliczność nieukończenia szkolenia przez skarżącą, skoro legitymuje się ona zaświadczeniem ukończenia szkolenia. Brak jest w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. Co więcej – wbrew treści art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego organy nie wskazały, z jakich powodów odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej przedmiotowych zaświadczeń. Należy przy tym wyjaśnić, iż fakt utraty przez skarżącą prawa do stypendium nie przesądza o obowiązku zwrotu kosztów szkolenia. Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stypendium przysługuje w okresie odbywania szkolenia, a nie z tytułu jego ukończenia. Zatem fakt, iż skarżąca nie odwołała się od decyzji o utracie prawa do stypendium nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.