II SA/Ol 344/06
WyrokWSA w Olsztynie2006-08-01
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Irena Szczepkowska, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek przyznać zasiłek pielęgnacyjny od daty wcześniejszej niż miesiąc złożenia wniosku, jeśli przerwa w jego wypłacie nastąpiła z winy innego organu, który nie poinformował o zmianie właściwości w wypłacie świadczenia?Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Nawet jeśli przerwa w wypłacie zasiłku nastąpiła z winy innego organu, który nie poinformował o zmianie podmiotu realizującego świadczenie, nie stanowi to podstawy do przyznania zasiłku za okres poprzedzający złożenie wniosku. Ewentualne roszczenia odszkodowawcze z tytułu utraconych świadczeń powinny być kierowane na drogę postępowania cywilnego przeciwko organowi odpowiedzialnemu za brak informacji.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Wcześniej otrzymywał zasiłek z ZUS, który zakończył wypłatę z dniem 31 sierpnia 2005 r. Skarżący złożył nowy wniosek w MOPS w grudniu 2005 r., który przyznał zasiłek od grudnia 2005 r. Skarżący domagał się przyznania zasiłku od września 2005 r., argumentując, że przerwa w wypłacie nastąpiła z winy ZUS, który nie poinformował go o zmianie właściwości organu wypłacającego świadczenie. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o przyznaniu zasiłku od grudnia 2005 r., wskazując na przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
Wnioskiem z dnia 13 grudnia 2005 r. A. S. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do wniosku dołączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 13 maja 1999 r., mocą którego został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w "[...]" z dnia "[...]" r. o przyznaniu mu zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r.
Decyzją z dnia "[...]" r. wydaną z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika ds. Świadczeń Rodzinnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej przyznano A. S. zasiłek pielęgnacyjny począwszy od grudnia 2005 r., tj. od miesiąca złożenia wniosku. W uzasadnieniu wskazano, że zostały spełnione przesłanki do udzielenia wnioskowanego świadczenia.
W odwołaniu od tej decyzji A. S. domagał się przyznania zasiłku pielęgnacyjnego począwszy od 1 września 2005 r. argumentując, iż nie ubiega się o zasiłek pielęgnacyjny po raz pierwszy lub po ponownym uzyskaniu zaświadczenia o stopniu niepełnosprawności, wobec czego w jego sytuacji zachodzi kontynuacja wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego. Według odwołującego się organ I instancji nie powinien pisać w decyzji, że zasiłek przysługuje począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, bowiem wniosek wpłynął kilka lat wcześniej, zaś zasiłek pielęgnacyjny jest mu wypłacany przez 20 lat. Dlatego uważa, że nie może być mowy o jakiejkolwiek przerwie w pobieraniu tegoż świadczenia, gdyż to nie on a Zakład Ubezpieczeń Społecznych spowodował przerwę w wypłacie zasiłku pielęgnacyjnego. Skoro ZUS tak uczynił, to obowiązkiem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej jest dokonanie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego od dnia zaprzestania jego wypłaty przez ZUS w "[...]". W odczuciu strony ZUS w "[...]" i MOPS w "[...]" powinny między sobą uzgodnić, która z tych instytucji ma mu zapłacić za okres 3 miesięcy zasiłek pielęgnacyjny, a on w tym nie powinien uczestniczyć. A. S. podniósł nadto, iż ZUS w "[...]" nie poinformował go o tym, że zaprzestaje wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego oraz że od 1 września 2005 r. zasiłek pielęgnacyjny będzie wypłacał MOPS po uprzednim złożeniu wniosku.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" r. nr "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji podzielając stanowisko w niej zawarte. W uzasadnieniu podało, że z akt sprawy wynika, iż A. S. orzeczeniem z dnia "[...]" 1999 r. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe, zaś w dniu 13 grudnia 2005 r. złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Pomoc taka została przyznana w kwocie 144 zł miesięcznie od dnia 1 grudnia 2005 r. Zainteresowany otrzymał więc wnioskowane świadczenie w przewidzianej prawem formie i w odpowiedniej wysokości na taki okres, na który organ I instancji mógł przyznać wymienione świadczenie na podstawie dokumentów przedłożonych w przedmiotowej sprawie i stosownie do odpowiednich przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Odwołującemu się wyjaśniono, iż organ pierwszej instancji nie miał prawnej możliwości przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres od września do listopada 2005 r. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Art. 48 ust. 2 pkt 2d ustawy stanowi bowiem, iż w okresie od 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznaje i wypłaca zasiłek pielęgnacyjny osobom, którym wypłacał emeryturę, rentę, rentę socjalną albo rentę rodzinną, jeżeli wypłacał wymienione świadczenia do dnia wejścia w życie ustawy, tj. do dnia 1 maja 2004 r. W przypadku zmiany podmiotu realizującego świadczenia rodzinne obowiązek poinformowania o tym fakcie osoby otrzymującej świadczenie spoczywa na podmiocie dotychczas je realizującym - art. 50 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym ubiegający się o zasiłek pielęgnacyjny może żądać ewentualnych wyjaśnień w sprawie niepoinformowania o konieczności złożenia wniosku we wrześniu w celu otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego od września, od instytucji, z której otrzymywała przedmiotowe świadczenie do dnia 31 sierpnia 2005 r. Adresatem roszczeń winien być w tej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Powyższą decyzję A. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Skarżący podniósł, iż z winy nowych przepisów powstał bałagan, w wyniku którego został pozbawiony zasiłku pielęgnacyjnego na okres 3 miesięcy. Podał, że choruje od 3-go roku życia na cukrzycę, co wiąże się z koniecznością zakupu potrzebnych mu na co dzień leków, a ponadto musi stosować dietę, co powoduje duże wydatki. W ocenie skarżącego, w sytuacji gdy przepisy zmieniają instytucje zobowiązana do wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego, to on jak o osoba, której ten zasiłek przysługuje nie powinien brać w tym udziału. Uważa, iż te instytucje powinny przekazać sobie stosowne dokumenty i dalej wypłacać mu zasiłek pielęgnacyjny. Skoro tak się stało, że został zmuszony do złożenia w MOPS w "[...]" wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, to o żadnej przerwie nie może być mowy. Ponadto Skarżący ponowił argumentację z odwołania, iż o zasiłek pielęgnacyjny w miesiącu grudniu 2005 r. ubiegał się nie po raz pierwszy wobec tego jest to kontynuacja pobierania zasiłku pielęgnacyjnego, przerwana na okres 3 miesięcy z winy nowych przepisów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje zatem jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego. Przy czym zaskarżona decyzja podlega uchyleniu tylko w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle tych unormowań skarga A. S. nie jest zasadna, ponieważ Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja, jak również decyzja wydana przez organ I instancji, podjęte zostały z naruszeniem prawa, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Decyzjom tym nie można skutecznie zarzucić naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), jak i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W sprawie bezspornym jest, że Skarżący posiada uprawnienie do otrzymywania zasiłku pielęgnacyjnego. Kwestią sporną jest jedynie to, czy skarżącemu organ pomocy społecznej powinien był przyznać zasiłek pielęgnacyjny za okres od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r., a więc za okres przed złożeniem wniosku w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej.
Skarżący dotychczas otrzymywał zasiłek pielęgnacyjny na mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" r. przyznającej mu to świadczenie - po rozpatrzeniu wniosku z dnia 27 kwietnia 2004 r. - od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. Natomiast od 1 września 2005 r. właściwym do realizacji zasiłku dla skarżącego jest Burmistrz Miasta, o czym stanowi art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 powołanej ustawy w przypadku zmiany podmiotu realizującego świadczenia rodzinne obowiązek poinformowania o tym fakcie osoby otrzymującej świadczenie spoczywa na podmiocie dotychczas je realizującym. Obowiązek ten dotyczy w szczególności podmiotów realizujących zasiłki pielęgnacyjne przed wejściem w życie nowych uregulowań ustawowych, dotyczących właściwości podmiotów realizujących te zasiłki. Zdaniem Skarżącego Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wywiązał się ze swoich obowiązków i nie poinformował go o zmianie podmiotu realizującego zasiłek pielęgnacyjny. Nawet przy założeniu, że jest to prawda, fakt ten nie może wpłynąć na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych (w tym zasiłku pielęgnacyjnego) ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Zatem Skarżący składając wniosek o przyznanie mu zasiłku w dniu 13 grudnia 2005 r. przesądził, iż świadczenie to organ I instancji przyznał mu od 1 grudnia 2005 r.
W niniejszej sprawie nie miała także miejsca żadna z sytuacji wymienionych w art. 50 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wobec czego na Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych nie ciążył wynikający z art. 50 ust. 3 ustawy obowiązek przekazania Burmistrzowi N. dokumentacji uprawniającej Skarżącego do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego.
W tych okolicznościach sprawy uznać należy, iż zasadnie organy administracji przyznały A. S. zasiłek od 1 grudnia 2005 r. Jeżeli Skarżący uważa, że nie został poinformowany w odpowiednim czasie o konieczności złożenia wniosku do Burmistrza Miasta w N. o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, to o odszkodowanie związane z jego utratą za miesiące wrzesień, październik i listopad 2005 r. może wystąpić z powództwem cywilnym do sądu powszechnego przeciwko organowi zobowiązanemu do udzieleniami mu informacji, a tym organem był zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Powyższe prowadzi do wniosku, że skargi nie można było uznać zasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ją oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło