II SA/Ol 345/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.R. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S.R. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. zwolnić skarżącą od opłat sądowych w części obejmującej wpisy od skarg oraz odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie; 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł S.R. zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W jego uzasadnieniu podniosła, iż: Utrzymuje się ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Z uwagi na podeszły wiek, część posiadanych kwot musi przeznaczyć na zakup niezbędnych leków (400 zł miesięcznie). Ponosi koszty utrzymania mieszkania w kwocie około 500 zł. Ze względu na to, że jest inwalidką I grupy musi korzystać z regularnych porad lekarskich, wielokrotnie poza miejscem zamieszkania. Miesięcznie na ten cel jest wydatkowana kwota co najmniej 100 zł. Z pozostałej kwoty musi zakupić ubrania, środki czystości i jedzenie. Z uwagi na to, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie jest w stanie zaoszczędzić jakichkolwiek kwot z posiadanej emerytury. Nie może przy tym liczyć na pomoc rodziny. Z oświadczenia skarżącej wynika ponadto, że jedyny jej majątek stanowi dom o pow. 120 m2 a jej emerytura wynosi miesięcznie 1444 zł netto. Podstawę prawną rozpatrzenia przedmiotowego wniosku stanowi art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stanowi on, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane wyłącznie w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Do osób takich zaliczyć można przykładowo osoby, które ze względu na szczególne okoliczności życiowe, pozbawione są całkowicie środków do życia. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności zaś posiada stały miesięczny dochód, to powinna partycypować w kosztach postępowania. W niniejszej sprawie skarżąca posiada stały miesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości 1444 zł, jednak znaczna jego część przeznaczana jest na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem domu i leczeniem skarżącej, która jest inwalidką I grupy. Łączna wysokość tych wydatków wynosi ok. 1000 zł, co oznacza, że skarżącej pozostaje niewielka kwota do rozdysponowania na pozostałe niezbędne wydatki bytowe. W tej sytuacji należy uznać, iż poniesienie przez skarżącą kosztów wpisu od skargi, ewentualnie również wpisu od skargi kasacyjnej, oraz ustanowienia radcy prawnego nie mogłoby się obyć bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania. Nieuzasadniony byłby jednak wniosek, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stały dochód, jakim dysponuje, umożliwia bowiem zgromadzenie środków na pokrycie ewentualnych kosztów sądowych, które mogą pojawić się dopiero na dalszym etapie postępowania sądowego, a których wysokość nie będzie stanowić tak znacznego obciążenia, jak w przypadku wpisów. Stąd też, w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.