II SA/Ol 347/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Alicja Jaszczak-Sikora Tadeusz Lipiński Beata Jezielska (Spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2005 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie choroby zawodowej: I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego kwotę 240 złotych (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów Decyzją z dnia 7 lipca 2003r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny odmówił stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym. W uzasadnieniu podano, iż zgodnie z § l ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych warunkiem uznania schorzenia za chorobę zawodową jest wyszczególnienie takiej choroby w wykazie chorób zawodowych oraz zaistnienie związku przyczynowego pomiędzy chorobą a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wskazano, iż z orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej z dnia 19 lutego 2003r. wynika, iż rozpoznane u A. R. schorzenia nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych. Podniesiono, iż strona skorzystała z prawa do ponownego badania w jednostce orzeczniczej II stopnia w Instytucie Medycyny Pracy w L. Z orzeczenia tej jednostki wynika, iż zainteresowany cierpi na niewydolność podniebienno-gardłową oraz przewlekły prosty nieżyt gardła i krtani, które jednak nie można uznać za następstwo nadmiernego wysiłku głosowego, zaś za przyczynę odczuwalnych zaburzeń narządu głosu uznać należy przewlekły stan zapalny błony śluzowej górnych dróg oddechowych, który nie pozostaje w związku przyczynowym między zaistniałym schorzeniem a warunkami pracy. W orzeczeniu wskazano, iż podstawą do rozpoznania choroby zawodowej jest wykazanie zmian organicznych w zakresie krtani w postaci guzków głosowych prostych, zmian przerostowych lub niedowładu fałdów głosowych , które są typowe dla następstw nadmiernego wysiłku głosowego, a w przypadku zainteresowanego warunek ten nie został zachowany. Biorąc zatem pod uwagę ocenę narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskie organ nie znalazł podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Na skutek odwołania wniesionego przez A. R. decyzją z dnia 20 listopada 2003r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż podstawą stwierdzenia choroby zawodowej mogą być jedynie orzeczenia uprawnionych jednostek, właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych. W związku jednak z przedłożonym przez odwołującego się wynikiem badań przeprowadzonych w specjalistycznym gabinecie prywatnym zwrócono się do IMP w L. celem ustosunkowania się do niego, lecz w odpowiedzi wyjaśniono iż badania przeprowadzone w Instytucie nie potwierdziły schorzenia w nich opisanego. Wskazano, iż organ inspekcji sanitarnej nie jest upoważniony do interpretowania wyników badań, a w związku z tym mając na uwadze orzeczenia lekarskie wydane przez właściwe jednostki orzecznicze nie znaleziono podstaw do uwzględnienia odwołania. Na tę decyzję T. R. wniósł skargę do tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 8 lipca 2004r. (sygn. akt "[...]") uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 listopada 2003r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wprawdzie decyzję w przedmiocie choroby zawodowej wydaje się na podstawie orzeczeń właściwych jednostek służby zdrowia i wyników dochodzenia epidemiologicznego, jednak nie zwalnia to organu orzekającego od obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Podniesiono, iż organ odwoławczy dążył do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych jednak nie doprowadził swojego zamiaru do końca. Zwrócił się wprawdzie do Instytutu Medycyny Pracy w L. o ustosunkowanie się do badania z dnia 26 maja 2003r. i wskazanie, dlaczego diagnoza tam dokonana nie jest prawidłowa, lecz nie wyegzekwował tego, aby placówka odniosła się merytorycznie do postawionego jej zadania. Decyzją z dnia 22 marca 2005r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny ponownie utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 7 lipca 2003r. W uzasadnieniu podano, iż rozpatrując ponownie sprawę organ zwracał się trzykrotnie do Instytutu Medycyny Pracy w L. z prośbą o wydanie opinii, dlaczego diagnoza postawiona w specjalistycznym gabinecie prywatnym nie jest prawidłowa. Podano, iż w odpowiedzi Instytutu poinformowano, iż nie są znane przesłanki jakimi kierowała się dr K. rozpoznając u A. R. przewlekły nieżyt krtani z niedowładem strun głosowych i trwałą dysfonią. W pismach Instytutu wskazano, iż diagnoza ta nie znalazła potwierdzenia w badaniach przeprowadzonych w jednostkach I i II stopnia, posiadających uprawnienia do orzekania w sprawach chorób zawodowych, a w jedynym z pism stwierdzono, iż wypowiadając się o zawodowej etiologii zmian w narządzie głosu dr K. przekroczyła swoje uprawnienia. Podniesiono, iż w związku z wnioskiem strony o powołanie biegłego w zakresie odczytywania zdjęć videostroboskopowych zwrócono się do Wojewódzkiego Zakładu Medycyny Przemysłowej z wnioskiem o rozważenie możliwości skierowania A. R. na dodatkowe konsultacje w innym Instytucie Medycy Pracy, lecz uzyskano odpowiedź, iż brak jest do tego podstaw formalno-prawnych. Podano, iż zgodnie z przepisami prawa decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się na podstawie orzeczenia wydanego przez jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. W związku z tym powołując się na dwa jednobrzmiące orzeczenia lekarskie jednostek uprawnionych utrzymano w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Na powyższą decyzję skargę wniósł A. R., wnosząc o jej uchylenie jako naruszającej prawo. Podniósł, iż poprzednia decyzja została uchylona przez Sąd z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Wskazał, iż pomimo trzykrotnego zwracania się do Instytutu Medycyny Pracy w L. organ administracji nie uzyskał rzetelnej odpowiedzi na pytanie, dlaczego diagnoza postanowiona podczas badania w prywatnym gabinecie lekarskim nie jest prawidłowa. Podał przy tym, iż dodatkowo dołączył wyniki kolejnych badań przeprowadzonych u dr M. K., które potwierdziły wcześniejszą diagnozę. W ocenie skarżącego nie są istotne argumenty, iż o braku schorzenia orzekły uprawnione organy w sytuacji, gdy nie wyjaśniono dlaczego inne dowody nie zasługują na uwzględnienie. W uzyskanych z IMP w L. opiniach brak jest bowiem jakiejkolwiek merytorycznej oceny badań przeprowadzonych przez lekarza K., pomimo faktu, iż oprócz opisów badania te zawierają zdjęcia, które można fachowo opisać i ocenić. Skarżący podniósł, iż z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz związanie organu administracji oceną prawną i wskazaniami zawartymi w poprzednim wyroku zasadny jest wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 15 września 1997r. w sprawie specjalizacji niezbędnych wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych - specjalizacjami lekarskimi niezbędnymi do orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych są: medycyna pracy, medycyna przemysłowa, medycyna morska i tropikalna, medycyna kolejowa, medycyna lotnicza lub higiena pracy, zaś dr K. posiada specjalizację: laryngolog i specjalista foniatrii. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej podjęcia, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie należy przede wszystkim należy podkreślić fakt, iż była już ona przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 8 lipca 2004r. (sygn. akt "[...]") uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż organ nie uzyskał od Instytutu Medycyny Pracy w L. wyjaśnienia, z jakich przyczyn diagnoza postawiona podczas badania w dniu 26 maja 2003r. w prywatnym specjalistycznym gabinecie lekarskim nie jest prawidłowa, a okoliczność ta ma decydujące znaczenie w sprawie. Zgodnie zaś z art. 153 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Biorąc pod uwagę czynności podjęte przez organ odwoławczy po wyroku Sądu z dnia 8 lipca 2004r. stwierdzić należy, iż nie wykonał on zaleceń w nim zawartych. Wprawdzie trzykrotnie zwracano się do Instytutu Medycyny Pracy w L., lecz Instytut ten w dalszym ciągu nie wypowiedział się merytorycznie co do przyczyn nieprawidłowości diagnozy postawionej w prywatnym gabinecie lekarskim, pozostając przy stwierdzeniu iż badania przeprowadzone w Instytucie nie potwierdziły diagnozy postawionej w gabinecie dr K.. Zawarte zaś w piśmie z dnia 8 lutego 2005r. twierdzenie, iż Instytut nie może wypowiedzieć co do prawidłowości postawionej diagnozy, gdyż nie są znane przesłanki, jakimi kierowała się lekarka w przy jej wydaniu nie wydaje się uzasadnione w sytuacji, gdy Instytut dysponował pełną dokumentacją lekarską tego badania. Natomiast fakt, iż organ administracji nie potrafił wyegzekwować opinii lekarskiej w powyższym przedmiocie nie może stanowić podstawy do uznania, iż postępowanie wyjaśniające zostało uzupełnione we wskazanym przez Sąd kierunku. W konsekwencji stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie tylko narusza powołany art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale także art. 7 i 77 § l Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy przy tym wskazać, iż zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego Instytut Medycyny Pracy w L. występuje w niniejszej sprawie w charakterze biegłego, a w związku z tym nie może uchylać się od wydania opinii na wniosek organu administracji. Kwestie te regulują zresztą stosowne przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 84 § 2 Kpa w związku z art. 83 § l i 2 Kpa oraz art. 88 Kpa). Podnieść także należy, iż nie jest zrozumiałe stanowisko Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej dotyczące braku podstaw do skierowania skarżącego do innej jednostki orzeczniczej. Wprawdzie w piśmie Zespołu powołano się na obecnie obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 póz. 1115), lecz jego przepisy z mocy § 10 tego rozporządzenia nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. Należy zaś zauważyć, iż przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 poz. 294 ze zm.) nie przewidywały żadnej rejonizacji jednostek orzeczniczych. Poza tym należy podkreślić, iż organem prowadzącym postępowanie w niniejszej sprawie jest organ inspekcji sanitarnej, a nie jednostka orzecznicza. W związku z tym to organ administracji powinien decydować o tym, czy konieczne jest uzyskanie dodatkowej opinii lekarskiej, czy też potrzeby takiej nie ma, kierując się wyłącznie zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz - w mniejszej sprawie - wskazaniami zawartymi w wyroku sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty postępowania sądowego na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.