II SA/Ol 35/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2009 roku sprawy ze skargi B. D. i S. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokali oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (j.t. Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) oraz art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.), utrzymało w całości w mocy postanowienie z dnia "[...]", nr "[...]", wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Wydziału Architektury i Planowania Przestrzennego odmawiające wydania zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych nr "[...]" położonych w budynku przy ul. "[...]" w "[...]". W uzasadnieniu decyzji Kolegium opisało ustalenia dokonane w sprawie. Jak wskazało, wnioskiem z dnia "[...]" B. i S. D., powołując się na art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, zwrócili się do Urzędu Miasta o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że lokale nr "[...]" położone w budynku przy ul. "[...]" w "[...]", powstałe po podziale lokalu mieszkalnego nr "[...]", są samodzielnymi w rozumieniu przepisów powyższej ustawy. W uzasadnieniu podali, że w "[...]" lokal nr "[...]" będący uprzednio użytkowym stał się mieszkalnym. Do wniosku załączyli opinię stwierdzającą, że wymienione powyżej lokale są samodzielnymi. Postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]", Dyrektor Wydziału Architektury i Planowania Przestrzennego odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych nr "[...]" położonych w budynku przy ul. "[...]" w "[...]". W uzasadnieniu podniósł, że w dniu "[...]" wnioskodawcy zgłosili zamiar podziału lokalu mieszkalnego nr "[...]" na trzy lokale mieszkalne w budynku mieszkalnym przy ul. "[...]" w "[...]". Jednakże decyzją z dnia "[...]" Prezydent Miasta zgłosił sprzeciw co do zamierzonego przedsięwzięcia inwestycyjnego wskazując, że na planowane prace winno być udzielone pozwolenie na budowę, a nie wyłącznie zgłoszenie. Tym samym, jak wskazał, brak jest podstaw do wydania zaświadczenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie B. i S. D. zarzucili rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji, że zostało wydane z naruszeniem art. 2 ustawy o własności lokali, jak też z naruszeniem art. 6, 7, 8, 9, 217 i 218 k.p.a. W uzasadnieniu podali, że w przypadku kiedy lokale spełniają kryteria ustawowe organ jest zobowiązany wydać zaświadczenie potwierdzające ich samodzielność. Okoliczność, że w innym postępowaniu został zgłoszony sprzeciw co do planowanego podziału nie ma w tym wypadku znaczenia. Podstawę do wydania negatywnego rozstrzygnięcie może stanowić wyłącznie wykazanie, że lokal nie spełnia wymogów, aby uznać go za samodzielny, a przepisy prawa budowlanego nie mają w tym wypadku zastosowania. Wskazali również, ze wydanie zakwestionowanego rozstrzygnięcia jest w głównej mierze zawinione przez osoby zatrudnione w administracji publicznej. Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia z dnia "[...]" Kolegium wskazało, iż stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o własności lokali samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, może stanowić odrębną nieruchomość. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Podniosło, iż nie budzi wątpliwości okoliczność, że po uzyskaniu zaświadczenia o samodzielności dany lokal może być przedmiotem odrębnego obrotu (odrębna nieruchomość). Tym samym aby możliwe było wydanie zaświadczenia w pierwszej kolejności właściwy organ musi zbadać, czy zaistniały formalnoprawne przesłanki pozwalające na ocenę, czy dany lokal jest samodzielny. W przypadku kiedy po wybudowaniu lokalu, który jest samodzielnym następuje wtórny jego podział dla uzyskania zaświadczenia, w zależności od stanu faktycznego, konieczne jest bez wątpienia to, aby prace mające na celu wydzielenie faktyczne lokali były legalne, tj. zostały zgłoszone, bądź uzyskano na nie pozwolenie na budowę. W niniejszej sprawie właściwy organ wydał decyzję sprzeciwiającą się prowadzeniu prac budowlanych mających na celu wyodrębnienie z lokalu nr "[...]" trzech lokali mieszkalnych bowiem wymagane jest pozwolenie na budowę, a nie jedynie zgłoszenie. Dodało, iż skarżący nie przeczą temu, że rozstrzygnięcie to obecnie funkcjonuje w obrocie prawnym, a podają jedynie, że wydanie negatywnej decyzji w jednym postępowaniu nie może mieć wpływu na inne. Dlatego też, o ile prace budowlane zostały faktycznie wykonane, były prowadzone bez wymaganego pozwolenia, a w takim wypadku wydanie zaświadczenia o samodzielności jest niedopuszczalne. Nie można bowiem w jednym postępowaniu, którego wynik skutkuje powstaniem bądź nie odrębnej nieruchomości, legalizować działania, które nie znajduje ochrony w obowiązującym porządku prawnym. Dodało także, iż nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, bowiem postępowanie w przedmiocie wydania bądź nie zaświadczenia jest postępowaniem szczególnym, do którego ogólne zasady postępowania stosuje się wyłącznie w ograniczonym zakresie. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie B. i S. D. wskazując, że odmowa wydania zaświadczenia jest sprzeczna z prawem. W uzasadnieniu skargi w całości przytoczyli argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienia organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone postanowienie pod kątem jego zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność postanowienia, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania postanowienia. Ponadto, stosownie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: ustawą p.p.s.a.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Po przeprowadzeniu analizy zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji Sąd doszedł do przekonania, iż są one prawidłowe i odpowiadają obowiązującym unormowaniom prawnym, a tym samym nie uwzględnił zarzutów podnoszonych przez skarżących. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy o własności lokali, która określa m. in. sposób ustanawiania odrębnej własności samodzielnych lokali mieszkalnych. Zgodnie z art. 2 ust 1 tej ustawy, samodzielny lokal mieszkalny może stanowić odrębną nieruchomość. W myśl art. 2 ust. 2 ww. ustawy, samodzielnym lokalem mieszkalnym, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2, stwierdza starosta (prezydent) w formie zaświadczenia (art. 2 ust. 3 tej ustawy). Zaświadczenie, to w myśl przepisów k.p.a. (art. 217 i nast.), przewidziane w przepisach prawnych potwierdzenie pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ administracji publicznej, na żądanie zainteresowanej osoby. Zasadniczym problem wnikającym z postanowień organów administracji obydwu instancji jest związanie wydania zaświadczenia o samodzielności lokali z uprzednim zalegalizowaniem robót budowlanych, w wyniku których wyodrębniono lokale, których samodzielność ma być potwierdzona zaświadczeniem. Punktem wyjścia w sprawie jest decyzja Prezydenta Miasta z dnia "[...]", którą to organ wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru podziału lokalu mieszkalnego nr "[...]" w budynku przy ul. "[...]" na trzy lokale mieszkalne. Uzasadniając powyższą decyzję Prezydent wskazał, iż podział jednego lokalu mieszkalnego na trzy jest przebudową części budynku, która podlega obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. Dlatego też podział lokalu mieszkalnego nie mieści się w zakresie działań budowlanych, których realizacja dopuszczona jest w formie zgłoszenia. Powyższej decyzji B. i S. D. nie zakwestionowali w administracyjnym toku instancji, w związku z czym uzyskała ona przymiot ostateczności. Bezsporną w sprawie jest okoliczność, jak słusznie wskazały to organy, iż przebudowa lokalu mieszkalnego polegająca na wyodrębnieniu z niego kilku lokali mieszkalnych możliwa jest po uzyskaniu stosownego pozwolenia na budowę. Z Akt sprawy wynika (załączniki do wniosku skarżących z dnia "[...]"), że skarżący dokonali podziału lokalu nr "[...]" na trzy mniejsze lokale (lokale "[...]", "[...]" i "[...]"). Jednakże materiał dowodowy nie potwierdza już okoliczności uzyskania przez skarżących pozwolenia na powyższą przebudowę, jak też prób kwestionowania decyzji z dnia "[...]". Prowadzi to do wniosku, że skarżący dokonali wyodrębnienia lokali w warunkach samowoli. Zasadnie zatem wskazały organy, iż w takim wypadku wydanie zaświadczenia o samodzielności nie jest możliwe. Słusznie również podniosły, że nie można w jednym postępowaniu, którego wynik skutkuje powstaniem bądź nie odrębnej nieruchomości, legalizować działania, które nie znajdują ochrony w obowiązującym porządku prawnym. Dlatego też nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżących wskazująca, że wynik postępowania dotyczącego kwestii sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru podziału lokalu mieszkalnego nr "[...]" pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Jakiekolwiek bowiem działanie organów, które prowadziłoby do rozstrzygnięcia sprzecznego z ostateczną decyzją z dnia "[...]" nie gwarantowałoby zachowania spójności i logiki działania organów administracji, a także pozostawałoby w sprzeczności z zasadą praworządności. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż w aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta Miasta z dnia "[...]" ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania lokalu użytkowo-usługowego w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym przy ul. "[...]" w "[...]" z przeznaczeniem na samodzielny lokal mieszkalny. Punkt 2a niniejszej decyzji stanowi, że zgodnie z wymogami przepisów szczególnych prawa budowlanego nakłada się obowiązek zachowania warunku jaki stawia się zabudowie jednorodzinnej, dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch odrębnych lokali mieszkalnych w budynku przy ul. "[...]". Przede wszystkim należy zauważyć, że pojęcia "budynku mieszkalnego jednorodzinnego" oraz "samodzielnego lokalu mieszkalnego" mają określoną treść normatywną, wynikającą z właściwych regulacji prawnych. Rozważenia zatem wymagałaby kwestia, czy można byłoby wydać zaświadczenie o istnieniu kolejnych trzech samodzielnych lokali mieszkalnych w budynku posiadającym status budynku jednorodzinnego, dla którego decyzja ustalająca warunki zabudowy dopuszcza wydzielenie nie więcej niż dwóch odrębnych lokali mieszkalnych. Wydzielenie kolejnych lokali mieszkalnych doprowadziłoby do stanu, iż budynek w którym istnieją co najmniej trzy nowe lokale mieszkalne nie jest już jednorodzinnym, lecz wielorodzinnym. W ocenie Sądu musiałyby zatem nastąpić zgodna z prawem zmiana kwalifikacji budynku, z czym wiąże się zmiana sposobu jego użytkowania. Reasumując, rzeczą mających interes prawny jest doprowadzenie do zgodności stanu faktycznego ze stanem prawnym budynku. Kwestia ta nie może zostać uregulowana w drodze wydania zaświadczenia w trybie art. 217-218 k.p.a. W tym stanie rzeczy uznać należało, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, wobec czego skarga, jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.