II SA/Ol 351/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 maja 2017 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie z dnia "[...]" Dowódcy Dywizji Zmechanizowanej w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej na skutek wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że postanowieniem "[...]" Dowódca Dywizji Zmechanizowanej odmówił T. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego Nr Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia "[...]". o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 grudnia 2016r. i przeniesienie do rezerwy wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Skarżący zaś został pouczony o możliwości wniesienia zażalenia od tego postanowienia do Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych za pośrednictwem Dowódcy Dywizji Zmechanizowanej , w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Następnie Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych postanowieniem Nr z dnia "[...]" stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie z dnia "[...]", Nr "[...]" Dowódcy Dywizji Zmechanizowanej, wskazując, że strona wniosła zażalenie zgodnie z błędnym pouczeniem. Tymczasem zgodnie z przepisem art. 59 k.p.a. ustawodawca nie przewidział procedury zaskarżenia postanowień w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w drodze zażalenia. Strona mogła jedynie ewentualnie wywieść skargę do sądu administracyjnego na takie postanowienie. Następnie pismem z dnia 3 kwietnia 2017r. T. S. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi na postanowienie z dnia "[...]" Dowódcy Dywizji Zmechanizowanej wraz ze skargą na to postanowienie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu został błędnie pouczony o środku zaskarżenia przysługującemu na to postanowienie. Skarżący został bowiem pouczony o możliwości wniesienia zażalenia od tego postanowienia do Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych za pośrednictwem Dowódcy Dywizji Zmechanizowanej, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Tymczasem przysługiwała mu jedynie skarga do sądu wojewódzkiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 1-4 powołanej ustawy, w przypadku uchybienia terminu do wniesienia skargi, strona powinna wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu, a ponadto równocześnie z wnioskiem złożyć skargę. Wskazane w powołanych przepisach przesłanki skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że nawet w przypadku zachowania przez wnioskodawcę warunków, o których mowa w art. 87 § 1-4 p.p.s.a., przywrócenie terminu będzie niedopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu było zawinione przez stronę. Spełnienie przez wnioskodawcę warunków formalnych, o których mowa w art. 87 § 1-4 p.p.s.a., umożliwia jednak Sądowi jedynie rozpoznanie takiego wniosku, które w istocie polega na ocenie, czy podniesione przez wnioskodawcę okoliczności wyłączają jego winę w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Kryterium braku winy, jako przesłanka pozytywna wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się jednak z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, w tym związanych z wnoszeniem skargi. Przy ocenie braku winy należy zatem przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i uwzględniać jedynie te przeszkody, których strona nie mogła usunąć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuści się choćby lekkiego niedbalstwa w prowadzeniu swojej sprawy. W ocenie Sądu strona uchybiła terminowi do wniesienia skargi na rzeczone postanowienie nie ze swojej winy. Skarżący został bowiem błędnie pouczony w zaskarżonym postanowieniu z dnia "[...]" o możliwości wniesienia zażalenia od tego postanowienia do Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych za pośrednictwem Dowódcy Dywizji Zmechanizowanej, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Następnie Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych postanowieniem Nr z dnia "[...]" stwierdził niedopuszczalność zażalenia strony na postanowienie Nr "[...]" Dowódcy, wskazując, że strona wniosła zażalenie zgodnie z błędnym pouczeniem. Tymczasem zgodnie z przepisem art. 59 k.p.a. ustawodawca nie przewidział procedury zaskarżenia postanowień w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w drodze zażalenia. Strona mogła jedynie ewentualnie wywieść skargę do sądu administracyjnego na takie postanowienie. Art. 112 k.p.a. stanowi, że błędne pouczenie w decyzji (analogicznie - postanowieniu), co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Powyższe oznacza, że strona nie może ponosić negatywnych skutków błędnego pouczenia, które jest integralną częścią decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt I OSK 2014/06; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 211/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 881/07). Przepis art. 112 k.p.a. stanowi przykład konkretyzacji, sformułowanej w art. 9 k.p.a. zasady, według której organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Biorąc pod uwagę tę zasadę oraz art. 112 k.p.a., należy przyjąć, że niedopuszczalne jest przerzucanie na stronę negatywnych konsekwencji zastosowania się do pouczenia zawartego w decyzji (postanowieniu) odnośnie do terminu złożenia środka zaskarżenia. Osoba, która działa w zaufaniu do organu administracji, uznaje, że zamieszczone w decyzji pouczenie jest prawidłowe, zatem stosując się do niego w przypadku jego wadliwości (błędnego pouczenia), nie może być obciążana negatywnymi skutkami błędnego pouczenia (por. Janusz Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2012, s. 457; A. Wróbel (w:) A. Wróbel, M. Jaśkowska "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", LEX 2013, teza 2 do art. 112; Czesław Martysz (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", LEX 2010, teza 5 do art. 112; wyroki NSA: z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 840/10 i z dnia 4 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1553/11, niepublikowane, treść (w:) CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji