II SA/Ol 352/04
WyrokWSA w Olsztynie2004-10-05
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Tadeusz Lipiński, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji mogą zaktualizować operat ewidencji gruntów i budynków na podstawie niepełnych dowodów, odkładając wyjaśnienie wszystkich niezgodności do odrębnego postępowania?Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 Kpa, aktualizując operat ewidencji gruntów i budynków jedynie na podstawie załączonych do zgłoszenia dowodów, które nie odzwierciedlały faktycznego stanu rzeczy na gruncie. Sąd uznał, że taka aktualizacja nie zapewniała zgodności ewidencji z rzeczywistym stanem rzeczy i mogła prowadzić do błędnego opodatkowania właścicieli. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Właściciel działki zgłosił Staroście P. zmianę użytkowania gruntów rolnych w związku z wydobywaniem żwiru, dołączając mapę i wykaz zmian. Starosta wydał decyzję o wprowadzeniu zmian do operatu ewidencji gruntów. Właściciele działki odwołali się, podnosząc, że faktyczna powierzchnia użytku kopalnego odbiega od przedstawionej w decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję Starosty w mocy, stwierdzając, że aktualizacja dotyczy tylko wyodrębnienia użytku kopalnego, a pozostałe zmiany zostaną przeprowadzone w odrębnym postępowaniu. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i Prawa Geodezyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (Spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2004 r. sprawy ze skargi I. A. i B. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" r. w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków: I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
H. L. współwłaściciel działki nr 12/3 położonej w obrębie R. gm. P., zgłosił Staroście P. zmianę w użytkowaniu gruntów rolnych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej - wydobywanie żwiru - w celu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Podał, że wydobywa kruszywo naturalne ze złoża "[...]", dołączając mapę z pomiaru kopalni żwiru oraz wykaz zmian gruntowych dla działki nr 12/3 o powierzchni 44,91 ha.
Starosta P. po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego dnia 24 lutego 2004 r. wydał decyzję orzekającą o wprowadzeniu do operatu ewidencji gruntów i budynków zmiany oznaczenia użytku gruntowego "RVI" w części działki nr 12/3 objętej Księgą Wieczystą "[...]", stanowiącej własność I. i B. A. w 1/2 części oraz L. i H. L. w 1/2 części. Od tej decyzji odwołali się I. i B. A., którzy podnieśli iż faktyczna powierzchnia użytku kopalnego znacznie odbiega od przedstawionej w decyzji, głównie poprzez nieuwzględnienie wszystkich wyrobisk znajdujących się na działce nr 12/3.
Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty P. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, że z przeprowadzonego w dniu 20 lutego 2004 r. wywiadu terenowego wynika, że na obszarze działki nr 12/3 znajduje się nieużytek stanowiący czynne wyrobisko żwiru o zasięgu większym niż aktualnie zapisany w operacie ewidencyjnym. Jednak przeprowadzone postępowanie administracyjne dotyczyło wyłącznie wyodrębnienia użytku kopalnego "K" z użytku gruntowego "RVI", zatem zmiana danych objętych ewidencją gruntów dla pozostałych użytków gruntowych na działce nr 12/3, przeprowadzona zostanie w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnieśli I. i B. A., żądając jej uchylenia i uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 § l Kpa i art. 22; 42 ust. 3; 48 ust. l pkt 5 Prawa Geodezyjnego oraz § 44 pkt 2; § 46 ust. 2 pkt 1; § 47 ust. 1; § 49 ust. l pkt 1; § 54 ust. l pkt 2 Rozporządzenia o ewidencji gruntów i budynków. Skarżący podali, że w dniu 8 maja 2003 r. na działce nr 12/3 stwierdzili dwa duże wykopy po wyeksploatowanym żwirze oraz kilka mniejszych w tym na terenie nie objętym koncesją.
To zostało potwierdzone przez Komisję Urzędu Gminy i Miasta P., która w protokole z dnia 22.10.2003 r. powierzchnię wyrobiska znajdującego się przy
działce 12/1 stanowiącej własność Gminy P. określiła na 8100m . Istniejące już wówczas drugie wyrobisko oddalone ok. 100 m od pomierzonego (w kierunku wschodnim) nie zostało pomierzone. Pomiaru tegoż wyrobiska dokonał geodeta zaniżając jego powierzchnię i nie mierząc wyrobiska o po w. 8100m2 oraz mniejszych wyrobisk znajdujących się w głębi działki. Nie pomierzony drugi użytek kopalny "K" również znajduje się w użytku gruntowym "RVI". Gdyby to był inny użytek niż "RVI", to w tym konkretnym przypadku z prawnego i technicznego punktu widzenia nie ma to żadnego znaczenia. Nie uwzględnienie tegoż w prowadzonym postępowaniu, a dokładanie na bliżej nieokreślone odrębne postępowanie administracyjne jest zdaniem skarżących niczym nie uzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Wojewoda decyzją z dnia 26 lipca 2001 r. udzielił koncesji H. L. na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]". Decyzja określiła granice obszaru oraz terenu górniczego, usytuowanego na części użytku gruntowego "RVI" na działce nr 12/3. W związku z tą decyzją Urząd Gminy i Miasta w P., zwrócił się do Starosty Powiatowego w P. o wykonanie aktualizacji oznaczeń użytków gruntowych dla w/w działki w celu prawidłowego jej opodatkowania. Zgodnie z art. 22 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego Starosta P. zwrócił się do właścicieli działki o dostarczenie w terminie 30 dni dokumentów związanych ze zmianą użytkowania gruntów niezbędnych do wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. H. L. współwłaściciel działki nr 12/3 położonej w obrębie R. zgłosił Staroście P. zmianę w użytkowaniu gruntów rolnych, dołączając mapę z pomiaru kopalni żwiru oraz wykaz zmian gruntowych. Starosta wszczął postępowanie administracyjne, w którym to B. A. stwierdził, iż faktyczna powierzchnia użytku kopalnego znacznie odbiega od przedstawionej przez geodetę w wykazie zmian gruntowych poprzez nieuwzględnienie wszystkich wyrobisk znajdujących się na terenie działki nr 12/3.
W związku z tym w dniu 20 lutego 2004 r. odbyła się wizja terenowa w trakcie, której stwierdzono, że na obszarze przedmiotowej działki znajduje się oprócz wyrobiska górniczego, zmierzonego przez geodetę W. K., nieużytek stanowiący czynne wyrobisko żwiru o zasięgu większym niż aktualnie uwidoczniony w operacie ewidencji gruntów i budynków. Pomimo takich ustaleń organy administracji w swoich decyzjach zaktualizowały ewidencję jedynie zgodnie z załączoną do zgłoszenia mapą z pomiaru kopalni żwiru, nie zważając na ustalony wyżej stan faktyczny, kwestię zmiany pozostałych danych pozostawiając odrębnemu postępowaniu administracyjnemu.
Zgodnie z art. 21 ust. l ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne z dnia 17 maja 1989 r. (Dz. U. Nr 100, poz. 1086 z 2000 r. z pózn. zm.) ewidencja gruntów i budynków stanowi podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Aby urzeczywistnić ten cel Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) w § 44 pkt 2 nakłada na starostów obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Problem aktualizacji operatu ewidencji działki będącej przedmiotem niniejszego postępowania wyniknął z konieczności właściwego opodatkowania właścicieli tej działki, w związku z prowadzoną przez jednego z nich eksploatacją żwiru na tej działce. W tym celu Starosta przypomniał właścicielom tej działki o obowiązkach wynikających z art. 22 ust. 2 prawa geodezyjnego i kartograficznego. Reakcją na to było zgłoszenie dotyczące zmian w użytkowaniu gruntu. Na tej podstawie organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne uznając, że aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych. Przeprowadzone postępowanie niezbicie wykazało, że zgłoszone i załączone do niego dowody nie odzwierciedlają faktycznego stanu rzeczy na gruncie. W ocenie Sądu taki stan rzeczy nie uprawniał organów administracji do zaktualizowania ewidencji jedynie w oparciu o załączone do zgłoszenia dowody. Bowiem tak przeprowadzona aktualizacja nie przedstawiła aktualnego stanu gruntu na dzień jej przeprowadzenia. Konsekwencją takiego wadliwego orzeczenia może być chociażby błędne opodatkowanie właścicieli gruntu. Zgłoszenie dotyczyło użytku gruntowego "RVI" w związku z czym organ administracji po ustaleniu w postępowaniu administracyjnym, że załączone dokumenty nie zawierają opisu wszystkich użytków kopalnych w ramach użytku gruntowego "RYT" na działce 12/3, powinien doprowadzić do dostarczenia dokumentów geodezyjnych, kartograficznych
i innych niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy aby urzeczywistnić zasadę aktualności tej ewidencji, bez odkładania tego do bliżej nie określonego innego postępowania administracyjnego. Organy administracji naruszyły więc przepisy postępowania, a mianowicie art. 7 i 77 Kpa w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § l pkt l c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), uchylił decyzję organów obydwu instancji i na podstawie art. 200 ustawy orzekł o kosztach postępowania a na podstawie art. 152 tej ustawy orzekł o tym, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło