II SA/Ol 352/12
WyrokWSA w Olsztynie2012-06-26
Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Beata Jezielska, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje ustalające jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (opłatę planistyczną) mogą zostać wygaszone na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 lub 2 KPA, jeśli nieruchomości nie zostały zbyte lub zostały zbyte po upływie 5-letniego terminu od zmiany planu miejscowego, a strony zawarły porozumienie dotyczące wzajemnych rozliczeń?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzje o ustaleniu opłaty planistycznej nie stały się bezprzedmiotowe, ponieważ zostały faktycznie wykonane poprzez wzajemne potrącenie wierzytelności między stronami. Ponadto, w decyzjach tych nie zastrzeżono żadnego warunku, który nie zostałby spełniony, co wyklucza zastosowanie art. 162 § 1 pkt 2 KPA. Kwestia ewentualnej niezgodności pierwotnych decyzji z prawem nie mogła być rozpatrywana w ramach wniosku o wygaśnięcie decyzji, a jedynie w trybie stwierdzenia nieważności.Stan faktyczny
Strony wniosły o wygaszenie decyzji ustalających jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, argumentując, że nieruchomości nie zostały zbyte lub zostały zbyte po upływie 5-letniego terminu od zmiany planu miejscowego. Organy administracji odmawiały wygaszenia decyzji, wskazując na zawarte między stronami porozumienie dotyczące wzajemnych rozliczeń, które miało potwierdzać wykonanie tych decyzji. Po wielokrotnych postępowaniach administracyjnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wygaszenia decyzji. Strony wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi T. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia w części decyzji w sprawie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 16 marca 2010 r. (data wpływu do organu) T. i J. S., reprezentowani przez radcę prawnego, M. R. zwrócili się do Wójta Gminy S. o wydanie w trybie art. 162 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego orzeczeń, które wygaszą w części następujące decyzje Wójta Gminy:
- decyzję z dnia 20 października 2006 r., znak sprawy: "[...]", w części dotyczącej działek nr: "[...]",
- decyzję z dnia 20 października 2006 r., znak sprawy: "[...]", w części dotyczącej działek nr: "[...]",
-decyzję z dnia 24 października 2006 r., znak sprawy: "[...]", w części dotyczącej działek nr: "[...]",
- decyzję z dnia 26 października 2006 r., znak sprawy: "[...]", w części dotyczącej działek nr: "[...]".
Podniesiono, iż wskazanymi decyzjami organ na podstawie art. 37 ust. 7 w zw. z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalił na rzecz gminy jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, położonych w obrębie geodezyjnym "[...]" dla działek w nich wskazanych, w związku z podjęciem przez Radę Gminy w S. uchwały z dnia 30 czerwca 2003r. o zmianie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy S. obręb T. – jednostka "G". Wyjaśniono przy tym, iż działka nr "[...]" objęta przedmiotowymi decyzjami została zbyta w dniu 27 stycznia 2009r., zaś działka nr "[...]" - w dniu 11 września 2009 r. Natomiast pozostałe działki do dnia złożenia wniosku nie zostały zbyte.
Decyzją z dnia 6 kwietnia 2010 r. Wójt Gminy S. odmówił wydania orzeczeń, które wygaszą w części prawomocne decyzje wskazane w powyższym wniosku. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z uwagi na fakt, że strona nie wniosła w terminie odwołania od powyższych decyzji, stały się one prawomocne i wywołują skutki prawne. Jednocześnie podniesiono, iż żądanie wnioskodawców zostało uwzględnione przy wzajemnych rozliczeniach, w zamian za przejęcie przez gminę wybudowanej infrastruktury technicznej w obrębie T. Wskazano, że w dniu 16 czerwca 2008 r. zawarto porozumienie, w którym m.in. wyszczególniono kwotę zobowiązania wnioskodawców na rzecz gminy z tytułu jednorazowej opłaty, opłaty adiacenckiej oraz zobowiązania gminy S. na rzecz wymienionych z tytułu zakupu infrastruktury – wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, zaś aktem notarialnym sporządzonym w dniu 1 sierpnia 2008 r. strony potwierdziły przyjęcie warunków o wzajemnych rozliczeniach, zawartych w porozumieniu z dnia 16 czerwca 2008 r. Tym samym, organ nie znalazł podstaw prawnych do wygaśnięcia w części przedmiotowych decyzji w świetle art. 162 § 1 pkt 2 kpa.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika T. i J. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 2 marca 2011r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy podniósł, iż strona nie może skutecznie domagać się stwierdzenia wygaśnięcia kwestionowanych decyzji w oparciu o art. 162 § 1 pkt 2 kpa, gdyż decyzje te nie zostały wydane z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, przy czym jednocześnie brak było podstaw materialnoprawnych do ich zastrzeżenia w przedmiotowych decyzjach. Organ winien zatem rozważyć ewentualną zasadność stwierdzenia wygaśnięcia powyższych decyzji w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Podkreślono przy tym, iż bezprzedmiotowość wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej z powodu utraty bytu prawnego przez jego podmiot, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonywanie decyzji czy też zmiany w stanie prawnym, o ile powoduje on taki skutek.
Decyzją z dnia 27 kwietnia 2011 r. Wójt Gminy S. po ponownym rozpoznaniu sprawy odmówił wydania w trybie art. 162 § 1 pkt 1 kpa orzeczeń, które wygaszą w części przedmiotowe decyzje organu, ustalające jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, położonych w obrębie geodezyjnym T. W ocenie organu kwestionowane decyzje nie utraciły charakteru przedmiotowości. Na pisemny wniosek T. i J. S. dokonano wzajemnych rozliczeń, co potwierdza sporządzony w dniu 1 sierpnia 2008 r. akt notarialny, w którym strony oświadczyły, że wzajemne roszczenia w tym zakresie uznają za zaspokojone i z tego tytułu nie mają do siebie żadnych roszczeń.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 4 listopada 2011 r. po rozpoznaniu odwołania złożonego przez pełnomocnika T. i J. S. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podniesiono, iż organ pierwszej instancji wypowiedział się co do bezprzedmiotowości kwestionowanych decyzji, lecz brak jest w motywach uzasadnienia wydanej decyzji, czy stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, czy też leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
Decyzją z dnia 16 grudnia 2011r. Wójt Gminy S. ponownie odmówił wydania w trybie art. 162 § 1 pkt 1 kpa orzeczeń, które wygaszą w części ostateczne decyzje Wójta Gminy S., ustalające jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, położonych w obrębie geodezyjnym T. W ocenie organu w niniejszej sprawie nie występują przesłanki uzasadniające wygaśnięcie wskazanych wyżej decyzji w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Podniesiono, iż celowi jakiemu przyświecało wydanie kwestionowanych decyzji, jak również decyzji w sprawie ustalenia opłat adiacenckich, zgodnie z żądaniem strony – T. i J. S. z dnia 21 sierpnia 2006 r. było przystąpienie do przekazania sieci infrastruktury technicznej w obrębie T. na rzecz Gminy S. przez ówczesnych inwestorów, w tym także T. i J. S. Do realizacji tego zamierzenia, czyli do odpłatnego przekazania sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i deszczowej doszło w dniu 1 sierpnia 2008 r., zaś wydane decyzje są częścią tych wzajemnych rozliczeń pomiędzy organem a wnioskodawcami. Zarówno w interesie społecznym, jak i słusznym interesie strony jest zapewnienie przez organ pierwszej instancji gwarancji dostatecznej trwałości stosunkom prawnym powstałym w efekcie wydania decyzji, w tym także gwarancji pewności dla pozostałych sygnatariuszy umowy, że dokonana kompensata wzajemnych rozliczeń jest przejrzysta i nadal wiążąca.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli T. i J. S., reprezentowani przez radcę prawnego – M. R. Strona odwołująca się podniosła zarzut naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż decyzje szczegółowo wymienione we wniosku z dnia 8 marca 2010 r. nie stały się bezprzedmiotowe mimo upływu 5 – letniego terminu od dnia wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany, a w konsekwencji nie zachodzi konieczność ich wygaszenia i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji lub – w przypadku ewentualnego niepodzielenia stanowiska odwołujących się o stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji Wójta Gminy S. we wskazanych częściach. W uzasadnieniu podniesiono, że bezprzedmiotowość decyzji administracyjnej wynika z ustania bytu prawnego elementu stosunku materialno prawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji. W niniejszej sprawie bezprzedmiotowość decyzji wynika z faktu zaniechania przez odwołujących się sprzedaży nieruchomości w okresie 5 lat od dnia wejścia w życie planu miejscowego lub jego zmiany. Upływ 5-letniego terminu określonego w art. 36 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sprawia, że decyzje określające wysokość renty planistycznej nie mogą być wykonane. Jednocześnie wskazano, że wygaśnięcie decyzji objętych wnioskiem z dnia 8 marca 2010 r. leży zarówno w interesie strony, jak i interesie społecznym. W interesie strony jest wydanie decyzji, stwierdzającej wygaśnięcie decyzji przyznającej stronie omawiane uprawnienie, aby uzyskała pewność co do wygaśnięcia obowiązków, mających wpływ na jej sytuację finansową. Natomiast w interesie społecznym leży wydanie decyzji usuwającej stan niepewności co do obowiązków organu administracji publicznej i wynikających z tego tytułu obciążeń budżetu państwa. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji bezprzedmiotowej pozostaje zawsze w kolizji z interesem społecznym. Decyzja administracyjna nie jest bowiem celem samym w sobie, lecz jednym z narzędzi realizowania zadań nałożonych przez prawo na organy administracji. Zatem z punktu widzenia interesu społecznego stwierdzenie wygaśnięcia decyzji bezprzedmiotowej jest zawsze niezbędne. W związku z powyższym, z uwagi na ziszczenie się przesłanek określonych w art. 162 § 1 pkt 1 kpa organ pierwszej instancji był zobligowany wydać decyzję wygaszającą decyzje szczegółowo wymienione we wniosku z dnia 8 marca 2010 r. Podkreślono, iż nie można aprobować stanu, w którym decyzje nakładające obowiązki na obywatela są utrzymywane w mocy w sytuacji, gdy nie mogą być wykonane, zaś stanowisko prezentowane przez organ pierwszej instancji nie zmierza zapewnieniu praworządności i zgodności decyzji z obowiązującymi przepisami prawa.
Decyzją z dnia 12 marca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzje, których dotyczy odmowa ich wygaszenia, nie stały się bezprzedmiotowe. Przedmiotowość w tym wypadku oznacza powinność poniesienia ustalonych przedmiotowymi decyzjami jednorazowych opłat z tytułu zbycia działek gruntu. Dowodem na brak bezprzedmiotowości jest fakt ich wykonania, tj. poniesienia ciężaru jednorazowych opłat, których uiszczenie nastąpiło mocą dokonanego w dniu 1 sierpnia 2008 r. wzajemnego potrącenia wierzytelności. Czynność ta miała charakter cywilnoprawny, zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego i miała formę aktu notarialnego, który został sporządzony i odczytany stosownie do regulacji zawartych w ustawie Prawo o notariacie. W świetle okoliczności niniejszej sprawy trudno twierdzić, iż wnioskodawcy pozostawali w błędzie co do treści dokonywanej mocą wzajemnego potrącenia wierzytelności czynności prawnej, w szczególności, iż na taki błąd co do treści złożonego oświadczenia woli w akcie notarialnym z dnia 1 sierpnia 2008 r. nie powołują się. W tej sytuacji uchylenie się od skutków prawnym swego oświadczenia woli powinno nastąpić również na gruncie prawa cywilnego z wykorzystaniem właściwych dla niego instytucji prawnych. W ocenie organu odwoławczego żądanie strony odwołującej się w istocie polega na dokonaniu przez organ z mocą wsteczną modyfikacji poprzez zmniejszenie rozmiaru cywilnoprawnej wierzytelności Gminy wobec drugiej strony czynności cywilnoprawnej. Jednakże skuteczność tego wniosku, tj. wygaszenie przedmiotowych decyzji w żądanym rozmiarze byłoby prostą konsekwencją obejścia adekwatnych instytucji prawa cywilnego ukierunkowanych na pozbawienie ważności bądź skuteczności cywilnoprawnych oświadczeń woli. W tym kontekście unieważnienie skuteczności wzajemnej kompensaty wierzytelności dokonanej między stroną odwołującą się a Gminą S. mocą aktu notarialnego z dnia 1 sierpnia 2008 r. za pomocą instytucji wygaszenia decyzji administracyjnej w trybie art. 162 § 1 kpa w sposób oczywisty nie leży w interesie społecznym rozumianym jako pozbawienie Gminy przysługujących jej należności. Wygaszenie wskazanych we wniosku decyzji stanowiłoby bezpodstawne przysporzenie majątkowe na rzecz odwołujących się, gdyż oznaczałoby samoistną i dobrowolną rezygnację z części wierzytelności przez jedną ze stron czynności cywilnoprawnej. Zaznaczono przy tym, iż wygaszenia decyzji wydanych na podstawie art. 37 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie nakazuje także przepis prawa, jednakże co istotniejsze, decyzje te nie stały się bezprzedmiotowe, gdyż wynikający z nich obowiązek strona odwołująca się dobrowolnie wykonała poprzez uiszczenie należnych jednorazowych opłat. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, iż nie może zgodnie z żądaniem pełnomocnika strony odwołującej się rozpatrywać potencjalnej nieważności przedmiotowych decyzji w zakreślonym zakresie w sytuacji niepodzielenia zasadności zarzutów odwołania, gdyż doszłoby do niedopuszczalnej konkurencji zwykłego trybu odwoławczego z instytucją nadzwyczajną – nieważnością postępowania.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli T. i J. S., reprezentowani przez radcę prawnego – M. R. Strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż brak jest podstaw do wydania orzeczenia wygaszającego w części decyzje Wójta Gminy S. ustalające jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, położonych w obrębie geodezyjnym T., szczegółowo określone we wniosku z dnia 8 marca 2010 r., pomimo iż decyzje te winny mieć charakter warunkowy i z uwagi na nieziszczenie się warunku stały się w części trwale niewykonalne, a także naruszenie art. 162 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż decyzje szczegółowe wymienione we wniosku z dnia 8 marca 2010 r. nie stały się bezprzedmiotowe mimo upływu 5 – letniego terminu od dnia wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany, a w konsekwencji nie zachodzi konieczność ich wygaszenia oraz naruszenie art. 80 ust. 2 i art. 81 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wyprowadzenie wniosku z faktu sporządzenia porozumienia z dnia 1 czerwca 2010 r. w formie aktu notarialnego, iż odpowiada on prawu, a wzajemne należności skarżących i Wójta uległy na skutek potrącenia umorzeniu do wartości niższej. Podnosząc powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej wskazała, że bezprzedmiotowość decyzji administracyjnej wynika z ustania bytu prawnego elementu stosunku materialno prawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie bezprzedmiotowość decyzji wynika z faktu zaniechania przez skarżących sprzedaży nieruchomości w okresie 5 lat od dnia wejścia w życie planu miejscowego lub jego zmiany. Upływ 5 – letniego terminu określonego w art. 36 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sprawia, że decyzje określające wysokość renty planistycznej nie mogą być wykonane. Jednocześnie wskazano, że wygaśnięcie decyzji objętych wnioskiem leży zarówno w interesie strony, jak i interesie społecznym. W interesie strony jest wydanie decyzji, stwierdzającej wygaśniecie decyzji przyznającej stronie omawiane uprawnienie, aby uzyskała pewność co do wygaśnięcia obowiązków, mających wpływ na jej sytuację finansową. Natomiast w interesie społecznym leży wydanie decyzji usuwającej stan niepewności co do obowiązków organu administracji publicznej i wynikających z tego tytułu obciążeń budżetu państwa. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji bezprzedmiotowej pozostaje zawsze w kolizji z interesem społecznym. Decyzja administracyjna nie jest bowiem celem samym w sobie, lecz jednym z narzędzi realizowania zadań nałożonych przez prawo na organy administracyjne. Zatem z punktu widzenia interesu społecznego stwierdzenie wygaśnięcia decyzji bezprzedmiotowej jest zawsze niezbędne. Podniesiono również, iż należność wynikająca z decyzji objętych wnioskiem, tj. opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, nie ma charakteru cywilnoprawnego, a obowiązek ich uiszczenia został wadliwie określony w decyzjach, których wygaszenia domaga się strona skarżąca. Jedynym sposobem wyeliminowania wadliwych decyzji jest zastosowanie odpowiednich instytucji określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Nawet gdyby uznać brak podstaw do wygaszenia decyzji objętych wnioskiem w oparciu o art. 162 § 1 pkt 1 kpa, to w ocenie strony skarżącej nie sposób przyjąć, aby nie zostały wypełnione przesłanki z art. 162 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami organ ustala opłatę planistyczną w razie kumulatywnego wystąpienia przesłanek wskazanych w ustawie, a niewystąpienie którejkolwiek z nich nie rodzi obowiązku zapłaty opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W myśl art. 37 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym możliwe jest poznanie wysokości przedmiotowej opłaty przed faktycznym zbyciem nieruchomości. Postępowanie w tej sprawie wszczyna się na wniosek zainteresowanego i kończy się wydaniem decyzji, przy czym wykonalność tej decyzji uzależniona jest od zbycia nieruchomości. Należy zatem przyjąć, że decyzja wydana w trybie art. 37 ust. 7 wskazanej wyżej ustawy ma charakter warunkowy. Tym samym niezawarcie przez zainteresowanego umowy sprzedaży powoduje trwałą niewykonalność decyzji wstępnie ustalającej tzw. rentę planistyczną. Zdaniem strony skarżącej powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż decyzja wydana w trybie art. 37 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powinna zostać wydana pod warunkiem sprzedaży nieruchomości, zaś niespełnienie tego warunku daje podstawę do żądania jej wygaszenia w oparciu o art. 162 § 1 pkt 2 kpa. Tymczasem w decyzjach objętych wnioskiem zamieszczono klauzulę nakazującą uiścić stronie opłatę w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji ustalającej jednorazową opłatę, który to zapis nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, gdyż postępowanie było wszczęte na wniosek zainteresowanego, a ponadto na dzień wydania poszczególnych decyzji nie zostały spełnione przesłanki uprawniające do pobrania jednorazowej opłaty. Należy bowiem wskazać, iż tylko dwie działki – nr "[...]" i "[...]" zostały zbyte, przy czym żądanie zapłaty w odniesieniu do tych działek również było niedopuszczalne z uwagi na upływ pięcioletniego okresu od daty wejścia w życie zmiany planu miejscowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej podjęcia, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest uzasadniona.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu odmawiająca stwierdzenia nieważności części decyzji dotyczących ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czyli tzw. opłaty planistycznej. Przy czym skarżący podnoszą, iż w odniesieniu do części działek objętych decyzjami o ustaleniu opłaty planistycznej w ogóle nie doszło do sprzedaży działek, a tym samym nie został spełniony warunek niezbędny do ustalenia opłaty, zaś w odniesieniu do kilku działek sprzedaż nastąpiła po upływie 5-letniego okresu od daty wejścia w życie uchwały o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Podnieść jednak należy, iż stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w trybie art. 162 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego może nastąpić tylko w przypadkach ściśle określonych w tym przepisie, a mianowicie gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży do w interesie społecznym lub w interesie strony oraz w przypadku gdy decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona tego warunku nie dopełniła. W niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie została jednak spełniona. Jak słusznie bowiem podnosi Kolegium nie można decyzji o ustaleniu opłaty planistycznej uznać za bezprzedmiotowe, gdyż de facto zostały one wykonane. Niezasadne jest przy tym twierdzenie skarżących, iż są to należności publicznoprawne, a w związku z tym nie ma znaczenia porozumienie zawarte między skarżącymi a gminą. Porozumienie to stworzyło bowiem taką sytuację, w której należy przyjąć iż skarżący faktycznie uiścili na rzecz gminy należności określone w przedmiotowych decyzjach. W związku z tym decyzje o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości zastały wykonane i nie sposób uznać je za bezprzedmiotowe. Podobnie należy podzielić stanowisko Kolegium wyrażone w niniejszej sprawie, iż nie można uznać, iż przedmiotowe decyzje we wskazanych częściach winny być wygaszone z uwagi na niespełnienie warunku. W decyzjach objętych wnioskiem nie określono żadnego warunku, a w związku z tym nie sposób uznać, iż są to decyzje wydane z zastrzeżeniem warunku, a strona tego warunku nie dopełniła. W związku z tym okoliczność, iż skarżący odstąpili od sprzedaży niektórych działek, bądź zbyli je po upływie 5-letniego okresu od dnia wejścia w życie uchwały o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowych decyzji we wskazanych częściach.
Natomiast zupełnie odrębną kwestią jest zgodność przedmiotowych decyzji z przepisami prawa. W tym zakresie słuszne są argumenty skargi, iż brak spełnienia przesłanek określonych w ustawie z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) nie rodzi obowiązku zapłaty opłaty planistycznej. Tym samym brak jest podstawy do wydania decyzji nakładającej obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej przed zbyciem działek. Jednakże wydanie decyzji bez podstawy prawnej, bądź też z rażącym naruszeniem prawa nie stanowi podstawy do stwierdzenia jej wygaśnięcia, lecz do wzruszenia decyzji w trybie stwierdzenia nieważności. Jednakże kwestia ta pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy, a w związku z tym skład orzekający w niniejszej sprawie nie może orzekać o zasadności takiego wniosku.
Z powyższych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło