II SA/Ol 352/16
PostanowienieWSA w Olsztynie2016-06-29
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie zawodowego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a także nie posiada majątku, który umożliwiłby pokrycie tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie zawodowego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że jej sytuacja materialna i brak majątku uniemożliwiają poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd, oceniając wniosek, bierze pod uwagę dochody, wydatki, stan majątkowy oraz sytuację rodzinną i zdrowotną strony.Stan faktyczny
Skarżący A. L. złożył wniosek o ustanowienie zawodowego pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata) w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazał, że nie posiada majątku ani stałych dochodów, a jego sytuacja materialna, w tym opieka nad niepełnosprawną matką i jego własna niepełnosprawność, uniemożliwia mu opłacenie pełnomocnika. Skarżący przedstawił szczegółowe oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, wykazując niskie dochody rodziny i wysokie wydatki, w tym zadłużenie alimentacyjne.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o ustanowienie zawodowego pełnomocnika – radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.
We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – A. L. wniósł o ustanowienie zawodowego pełnomocnika – radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu, wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej, stwierdził, że nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje stałych dochodów, dlatego też nie stać go na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Dodał, że opiekuje się niepełnosprawną mamą, a sam jest także osobą niepełnosprawną (stopień "[...]"). Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Nie posiada żadnego majątku, do majątku matki należy natomiast mieszkanie o powierzchni "[...]". Źródłami dochodu 2-osobowej rodziny są stypendium skarżącego w kwocie "[...]" oraz emerytura jego matki w kwocie "[...]". Wśród ponoszonych wydatków skarżący wykazał: koszty utrzymania mieszkania, leki, rehabilitację, raty pożyczki i kredytu w łącznej kwocie "[...]". Skarżący wykazał ponadto zadłużenie alimentacyjne w kwocie ok. "[...]".
Wskazać należy, że zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a skarżący objęty jest takim zwolnieniem [art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.], odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., ustanowienie zawodowego pełnomocnika – radcy prawnego lub adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego i jego matki stwierdzić należy, że nie pozwala ona na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania. Zauważyć należy, że podstawowym źródłem utrzymania 2-osobowej rodziny jest emerytura matki skarżącego w kwocie "[...]". Skarżący otrzymuje również stypendium w kwocie "[...]", lecz dochód ten nie ma charakteru stałego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy wynika, że skarżący studiuje poza miejscem zamieszkania i otrzymuje stypendium naukowe (k. 4-5 akt administracyjnych). Mając to na uwadze uwzględnić należy zatem, że dochód z tego tytułu nie jest uzyskiwany przez okres wakacyjny, a nauka poza miejscem zamieszkania generuje dodatkowe koszty, poza tymi wykazanymi w wykazie wydatków.
Mając zatem na uwadze sytuację materialną skarżącego i jego matki, w tym w szczególności to, że główny ciężar utrzymania 2-osobowej rodziny spoczywa na matce skarżącego, która jest osobą niepełnosprawną (stopień "[...]"), wymagającą leczenia i rehabilitacji (k. 7 akt administracyjnych), a także ciążący na skarżącym obowiązek realizowania świadczenia alimentacyjnego (k. 4-5 akt administracyjnych), z tytułu którego posiada on obecnie zadłużenie w kwocie ok. "[...]", stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie jest możliwe zabezpieczenie z uzyskiwanego przez skarżącego i jego matkę dochodu środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania, a nie posiadają oni środków majątkowych, które umożliwiłyby ich poniesienie. Mieszkanie, które stanowi jedyny majątek matki skarżącego, służy bowiem zaspokojeniu ich własnych potrzeb mieszkaniowych.
W konsekwencji, za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącego zawodowego pełnomocnika. Z uwagi na to, że skarżący wniósł o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, bez wskazania jakichkolwiek preferencji w tym zakresie, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 p.p.s.a., postanowiono ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło