II SA/Ol 352/19

WyrokWSA w Olsztynie2019-06-25

Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Tadeusz Lipiński, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie zwrotu części gospodarstwa rolnego jako bezprzedmiotowe, jeśli nie udało się odtworzyć akt postępowania administracyjnego dotyczącego przejęcia tego gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa, a jednocześnie istnieją dowody na wydanie decyzji o przejęciu?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne nie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy istnieje podmiot wnioskujący o konkretyzację jego uprawnień, istnieje stan faktyczny podlegający rozstrzygnięciu, a także podstawa prawna do wydania decyzji. Brak możliwości odtworzenia akt postępowania administracyjnego lub dokładnego ustalenia wszystkich okoliczności sprawy nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, jeśli istnieją dowody na wydanie decyzji o przejęciu nieruchomości. Umorzenie postępowania jest środkiem ostatecznym i powinno być stosowane tylko w sytuacjach, gdy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot części gospodarstwa rolnego, które zostało przejęte na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Miasta i Gminy z 1978 r. Organy administracji umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, argumentując niemożnością odtworzenia akt sprawy dotyczących przejęcia oraz brakiem podstawy prawnej do zwrotu w świetle ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca kwestionowała prawidłowość umorzenia, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu części gospodarstwa rolnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej H. S. kwotę "[...]" zł (słownie: "[...]" złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 16 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 141/08, uchylającym decyzję Wojewody z "[...]" i decyzję Starosty z "[...]", Starosta po przeprowadzonym ponownie postępowaniu wyjaśniającym, decyzją z "[...]" umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu części gospodarstwa rolnego położonego we wsi Nick Biernaty, stanowiącego własność C. i P. P., przejętego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy z 1978r., znak: "[...]". Powodem umorzenia postępowania był brak wyżej wskazanej decyzji Naczelnika z 1978 r. i akt sprawy dotyczących przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa i tym samym brak możliwości zapoznania się z ich treścią. Od decyzji odwołanie do Wojewody złożyła C. P. Decyzją z "[...]" Wojewoda uchylił decyzję Starosty z "[...]" i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W decyzji organ odwoławczy wskazał szereg zaleceń dla organu niższego stopnia, w tym stwierdził, że zgodnie z wyrokiem Sądu z 16 maja 2008 r. konieczne jest odtworzenie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z 1978 r. Podkreślił m.in., że należy przeprowadzić postępowanie, które pozwoli odtworzyć treść decyzji Naczelnika, bądź uznać, iż nie jest możliwe takie odtworzenie i wydać postanowienie z powołaniem się na art. 123 kpa. Postanowieniem z "[...]" Starosta stwierdził, że nie udało się odtworzyć akt postępowania administracyjnego z przejęcia na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego położonego na terenie obrębów A i B, gmina A, przejętego od C. i P. P., tj. odtworzenia decyzji Naczelnika Miasta i Gminy znak: "[...]" z 1978 r. oraz tej części akt, która jest niezbędna do ustalenia treści odtwarzanej decyzji. Następnie Starosta (organ I instancji) decyzją z"[...]" umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wydania decyzji administracyjnej dotyczącej zwrotu części gospodarstwa rolnego, stanowiącego własność p. P., przejętego decyzją z "[...]" na rzecz Skarbu Państwa. W uzasadnieniu stwierdził m.in., że materiał dowodowy, w tym wypisy z rejestru gruntów z okresu sprzed scalenia, wskazują, że gospodarstwo rolne p. P. zostało w 1978 r. przejęte na własność Skarbu Państwa – Państwowego Funduszu Ziemi, a w chwili scalenia gruntów "[...]" w październiku 1979 r. wnioskodawcy byli jego uczestnikami jako właściciele jedynie działki w "[...]" oznaczonej numerem "[...]" (po scaleniu nr "[...]"). Na podstawie analizy postępowania scaleniowego gruntów wsi A i B prowadzonego w latach 1979 - 1981 organ stwierdził, że decyzja o przejęciu przedmiotowego gospodarstwa została wydana i wprowadzona do obrotu prawnego, gdyż do scalenia gruntów S. i C. P. przystąpili będąc właścicielami działki siedliskowej nr "[...]" (nr "[...]") we wsi "[...]". Organ I instancji poddał również analizie to, czy jest właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji dotyczącej zwrotu części gospodarstwa. Powołał się na przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w tym na art. 136 ust. 3 i 4 i art. 216. Wyjaśnił, że przez pojęcie "wywłaszczonej" nieruchomości należy rozumieć wyłącznie nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze wywłaszczenia, a więc na podstawie indywidualnej i konkretnej decyzji administracyjnej. Przytoczył także stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - wyrok z 14.10.2014 r., sygn. akt II SA/GL 630/14 - które stanowi, że ustawowe wyliczenie oznacza, że instytucji zwrotu nieruchomości nie można stosować w odniesieniu do nieruchomości nabytych lub przejętych na podstawie innych tytułów prawnych. Wykluczył w ten sposób tryb przejęcia gospodarstwa rolnego w oparciu o przepis w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami i stwierdził, że nie posiada kompetencji do rozstrzygania sprawy z wniosku z 18 stycznia 2007 r. o zwrot części gospodarstwa rolnego. Jednocześnie, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził, że w przypadku braku kompetencji do załatwienia sprawy, organ winien umorzyć postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Ponadto w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji stwierdził, że znak decyzji Naczelnika sugeruje, że nieruchomość mogła być przejęta za spłaty pieniężne, na które wydawane były decyzje w latach 1978-1979. Dodał również, że niektórzy ze świadków - rolników z A i B, stwierdzili, że przedmiotowe gospodarstwo zostało przejęte za długi, jednak nie wskazali konkretnych okoliczności czy dowodów na uwiarygodnienie tych twierdzeń. Z akt sprawy wynika, że nie odnaleziono dokumentów potwierdzających przejęcie gospodarstwa za zaległe należności. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła H. S., reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i wyjaśnienia dostatecznego stanu faktycznego. W ocenie odwołującej się, organ pierwszej instancji nie działał w sposób dostateczny aby odtworzyć treść decyzji lub stwierdzić jej nieistnienie. Podjęte przez starostę, czynności są zaprzeczeniem istoty praworządności, zaś utrzymanie w mocy decyzji z 23 listopada 2018 r. oznaczać będzie przyzwolenie na podejmowanie przez organy działań bezprawnych, godzących w konstytucyjne zasady legalizmu i ochrony własności. W ocenie odwołującej się organ I instancji nie ustalił czy Naczelnik był podmiotem uprawnionym do wydania decyzji z 1978 r. oraz na jakiej podstawie miałaby zostać wydana decyzja o wywłaszczeniu, nie udowodnił także czy decyzja z 1978 r. w ogóle istniała i czy weszła do obrotu prawnego. Wojewoda (organ odwoławczy) decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]". Organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy należy zgodzić się ze Starostą, iż decyzja Naczelnika Miasta i Gminy z 1978 r. została wydana i weszła do obrotu prawnego. Ponadto z zeznań świadków wynika, że gospodarstwo stanowiące własność p. P. zostało przejęte za długi. Potwierdzeniem jest także stwierdzenie byłej pracownicy Urzędu Miasta i Gminy, że prawdopodobnie przejęcie nastąpiło za długi. W aktach sprawy znajdują się decyzje wydane przez Naczelnika Miasta i Gminy o numerach: "[...]", postanawiające o przejęciu na własność Państwa za spłaty pieniężne gospodarstwa rolne. Decyzje te zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140). W ocenie organu odwoławczego decyzja przejmująca na własność Skarbu Państwa gospodarstwo rolne p. P. została wydana na podstawie przepisów wspomnianej wyżej ustawy, na co wskazuje numer decyzji, tj. "[...]". Nie jest zatem w świetle powyższego zasadny zarzut strony, że Naczelnik Miasta i Gminy nie był podmiotem uprawnionym do wydania decyzji z 1978 r. W ocenie organu odwoławczego należy zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, że nie istniała podstawa prawna do zwrotu nieruchomości w świetle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż przejęcie nieruchomości nie nastąpiło w oparciu o przepisy określone w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W takiej sytuacji organ I instancji prawidłowo umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy stwierdził, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne - pozytywne czy negatywne, staje się prawnie niedopuszczalne. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skargę na ww. decyzję wywiodła H. S. (skarżąca), wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak wyjaśnienia dostatecznego stanu faktycznego; - podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6 kpa (zasada legalizmu), art. 8 (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa); - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, tj.: niewyjaśnienie w sposób dostateczny czy skarżący posiada przedmiotową nieruchomość oraz charakteru posiadania nieruchomości; niewskazanie przez organ dlaczego nie wziął pod uwagę przedłożonych przez skarżącego dokumentów wskazujących na posiadane prawo własności nieruchomości; - art. 105 kpa poprzez nieuzasadnione jego zastosowanie. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wbrew wytycznym Wojewody wskazanym w decyzji z dnia "[...]" starosta nie ustalił w ogóle czy Naczelnik Miasta i Gminy był podmiotem uprawnionym do wydania decyzji z 1978 r. oraz na jakiej to podstawie miałaby zostać wydana decyzja o wywłaszczeniu. W prowadzonym postępowaniu dowodowym organ nie udowodnił, że decyzja z 1978 r. w ogóle istniała, a nawet jeżeli to czy weszła w życie, gdyż skarżąca konsekwentnie podtrzymuje, że nie została jej doręczona. Kwestia doręczenia decyzji wywłaszczeniowej również nie została przez organ zbadana. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie zgadzając się ze sformułowanymi w skardze zarzutami. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów, że nie wypowiedział się co do przedłożonych przez skarżąca dokumentów, stwierdził że usunięcie rozbieżności między stanem nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej i jej rzeczywistym stanem prawnym, jest dopuszczalne tylko na drodze powództwa z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 19116 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 j.t.) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ppsa (Dz. U. z 2018r. poz. 1302, j.t.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z "[...]" utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]" o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej dotyczącej zwrotu części gospodarstwa rolnego, stanowiącego własność p. P., przejętego decyzją z 1978 r. na rzecz Skarbu Państwa. Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest zatem decyzja organu administracji umarzająca jako bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone w przedmiocie zwrotu części gospodarstwa rolnego. Zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi ww. przepis, oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać może przyczyn, które można podzielić na podmiotowe np. śmierć strony (osoby fizycznej) w toku postępowania, które zmierzało do konkretyzacji uprawnień lub obowiązków o charakterze ściśle osobistym i niedziedzicznym, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej, która była stroną postępowania administracyjnego, oraz przedmiotowe - gdy dana sprawa nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. W świetle powyższego, organ uprawniony jest do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Innymi słowy sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Bezprzedmiotowym może być zatem postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (vide: wyrok NSA z 14 lutego 2019 r., II OSK 686/17, dostępny w CBOSA). W doktrynie (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 10 Wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck; Warszawa 2009; str. 390 i nast.) zasadnie podnosi się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 kpa oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Biorąc pod uwagę, że celem wszczętego postępowania jest rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji administracyjnej (art. 104 kpa) zasadny jest pogląd, że przypadki umorzenia postępowania oraz przyczyny jego bezprzedmiotowości - jako wyjątek od zasady - muszą podlegać wykładni dosłownej oraz ścieśniającej, w żadnym zaś razie wykładni rozszerzającej. Wobec powyższego, w pełni należy podzielić prezentowany od dawna w orzecznictwie pogląd, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 kpa, przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, nie może być interpretowany rozszerzająco. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak sprawy administracyjnej - mogącej być przedmiotem postępowania Oznacza to, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe - w rozumieniu art. 105 § 1 kpa - tylko wtedy, gdy brak jest sprawy administracyjnej, która może być załatwiona decyzją, nie zaś wtedy, gdy wydanie decyzji staje się zbędne (por. wyrok SN z dnia 20 stycznia 2011 r., III SK 20/10). Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści; gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy; gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania, przestała być regulowana przepisami dającymi podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Jeśli natomiast istnieje stan faktyczny podlegający konkretyzacji przez organ administracji publicznej, na wniosek strony lub z urzędu, a strony są zainteresowane uzyskaniem decyzji merytorycznej po dokładnym ustaleniu okoliczności faktycznych, postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe. Trzeba mieć na uwadze, że umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Celem postępowania administracyjnego jest bowiem załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, rozstrzygającej sprawę co do istoty. Temu powinna służyć działalność orzecznicza administracji publicznej zmierzająca do konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. W niniejszej sprawie C. i S. P. w piśmie z dnia 18 stycznia 2007 r. przekazanym Staroście wnioskowali o wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej zwrotu części gospodarstwa rolnego, stanowiącego ich własność, a w ich ocenie bezprawnie przejętego na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Miasta i Gminy z 1978 r. Według wnioskodawców zostali oni bezprawnie pozbawieni prawa własności przedmiotowego gospodarstwa rolnego. Żądanie to podtrzymywane jest przez ich następczynię prawną tj. skarżącą. Ostatecznie po długotrwałym postępowaniu organy uznały, że w niniejszej sprawie nie istniała podstawa prawna do zwrotu nieruchomości w świetle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż przejęcie nieruchomości nie nastąpiło w oparciu o przepisy określone w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ I instancji wykluczył tryb przejęcia gospodarstwa rolnego w oparciu o przepis w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami i stwierdził, że nie posiada kompetencji do rozstrzygania sprawy z wniosku z 18 stycznia 2007 r. o zwrot części gospodarstwa rolnego. W takiej sytuacji według organów zasadne było umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowego. W postępowaniu wyjaśniającym natomiast ustalono, że gospodarstwo rolne p. P. zostało w 1978 r. przejęte na własność Skarbu Państwa – Państwowego Funduszu Ziemi, a w chwili scalenia gruntów A i B w październiku 1979 r. wnioskodawcy byli jego uczestnikami jako właściciele jedynie działki w A oznaczonej numerem "[...]" (po scaleniu nr "[...]"). Na podstawie analizy postępowania scaleniowego gruntów wsi A i B prowadzonego w latach 1979 - 1981 organ stwierdził, że decyzja o przejęciu przedmiotowego gospodarstwa została wydana i wprowadzona do obrotu prawnego, gdyż do scalenia gruntów S. i C. P. przystąpili będąc właścicielami działki siedliskowej nr "[...]" (nr "[...]") we wsi A. Niewątpliwie decyzja Naczelnika Miasta i Gminy z 1978 r. Nr "[...]" została wydana i weszła do obrotu prawnego. Jednakże postanowieniem z "[...]" Starosta stwierdził, że nie udało się odtworzyć akt postępowania administracyjnego z przejęcia na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego położonego na terenie obrębów A i B, gmina A, przejętego od C. i S. P., tj. odtworzenia decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z 1978 r. oraz tej części akt, która jest niezbędna do ustalenia treści odtwarzanej decyzji. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że w aktach sprawy znajdują się decyzje wydane przez Naczelnika Miasta i Gminy o numerach: "[...]", postanawiające o przejęciu na własność Państwa za spłaty pieniężne gospodarstwa rolne. Decyzje te zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140). W ocenie organu odwoławczego decyzja przejmująca na własność Skarbu Państwa gospodarstwo rolne p. P. została wydana na podstawie przepisów wspomnianej wyżej ustawy, na co wskazuje numer decyzji, tj. "[...]". Zestawiając przytoczone przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego z art. 105 § 1 kpa ze stanem faktycznym przedmiotowej sprawy należy w ocenie Sądu dojść do wniosku, że niniejsze postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, a co za tym idzie nie podlegało umorzeniu. Niewątpliwie w niniejszej sprawie nie występuje brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co uniemożliwiałoby wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezsprzecznie istnieje podmiot, który zwrócił się o konkretyzację jego uprawnienia. Istnieje zatem stan faktyczny podlegający konkretyzacji przez organ administracji publicznej, na wniosek strony, a sama strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej po dokładnym ustaleniu okoliczności faktycznych. Niewątpliwie funkcjonuje również podstawa prawna do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. Sam organ wskazał na konkretne przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Występują zatem wszystkie elementy materialnego stosunku prawnego. Nie zmienia tego faktu to, że organ nie był w stanie dokładnie ustalić wszystkich okoliczności sprawy, w tym nie zdołał odtworzyć akt postępowania administracyjnego z przejęcia na własność Skarbu Państwa spornego gospodarstwa rolnego. Niemniej jednak bezsprzecznie ustalono, że gospodarstwo rolne p. P. zostało w 1978 r. przejęte na własność Skarbu Państwa – Państwowego Funduszu Ziemi na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z 1978 r.. Reasumując, w niniejszej sprawie nie zaistniała sytuacja braku podstaw prawnych lub faktycznych do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy, co warunkuje możliwość umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie. Warto w tym miejscu nadmienić, że od bezprzedmiotowości postępowania należy odróżnić jego bezzasadność. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego żądanie wnioskodawcy może być bezzasadne, ale nie jest równoznaczne z bezprzedmiotowością. Bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku (za R. Hauser, M. Wierzbowski (redaktorzy), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, s. 767). Rozpoznając ponownie sprawę organy wezmą pod uwagę powyższe ustalenia Sądu i ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w pkt I sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło