II SA/Ol 355/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi F. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 lipca 2004 r., sygn. akt 2 IV SA 340/03 postanawia 1/ umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2/ przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 2 września 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 355/15, Wojewódzki Sąd administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę F. W. o wznowienie postępowania sadowego zakończonego wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 8 lipca 2004 r., sygn. akt 2 IV SA 340/03. W dniu 15 września 2015 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek F. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku wskazał on, że jedynymi źródłami utrzymania jego rodziny są jego renta i emerytura jego żony - świadczenia w części zajęte i zaniżone. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem. Podał, że posiada dom o powierzchni 160 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 0,47 ha oraz obiekt szklarniowy o powierzchni 600 m2 nieczynny od 1990 r. Skarżący wyjaśnił, że uzyskuje dochód z tytułu renty w wysokości 480,32 zł, jego małżonka otrzymuje emeryturę w wysokości 1.138,29 zł, a syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2015 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie umorzył postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na to, że skarżący został zwolniony od kosztów sadowych w niniejszej sprawie i odmówił ustanowienia adwokata, z uwagi na nienadesłanie przez wnioskodawcę, na wezwanie Sądu, dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. W złożonym sprzeciwie od postanowienia z dnia 12 listopada 2015 r. F. W. ponownie zwrócił się o ustanowienie adwokata celem wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 2 września 2015 r. oraz anulowanie rozstrzygnięcia w zakresie kosztów sądowych i zwolnienie od tych kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Art.. 260 p.p.s.a. w brzmieniu powyżej przywołanym nadany został przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz.U.2015, poz. 658) zmieniającej nin. ustawę z dniem 15 sierpnia 2015 r. Przepis przejściowy – art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. – stanowi, że przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Skoro art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą nie został wyszczególniony w zdaniu 1 przepisu intertemporalnego – art. 2 zmieniającej ustawy - to oznacza, że do postępowań wszczętych przed wejściem w życie ustawy dnia 9 kwietnia 2015 r., tj. w dniu 15 sierpnia 2015r. stosować należy, po myśli zdania drugiego art. 2 w/w ustawy zmieniającej, art. 260 p.p.s.a. w jego dotychczasowym brzmieniu, tj. sprzed zmiany. W wersji dotychczasowej stanowił on ( art. 260 p.p.s.a. ), że razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie do wniosku F. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym będzie miał zastosowanie art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym, jako, że jego wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 lipca 2004r., sygn. akt 2 IV SA 340/03 wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w dniu 28 kwietnia 2015r. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskujący o taką pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Natomiast w zakresie całkowitym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1). W rozpatrywanej sprawie F. W. zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na mocy prawomocnego postanowienia tut. Sądu z dnia 16 czerwca 2015 r. W myśl art. 241 p.p.s.a., zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia - oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Należy wskazać, że instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, a zakres przyznanego prawa pomocy powinien być kształtowany obiektywnymi potrzebami strony podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Sąd po ponownym, dogłębnym zbadaniu akt sprawy uznał, że skarżący spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Zarówno jego stan majątkowy (dom o pow. 160 m², grunty rolne o pow. 0,47 ha i nieczynny obiekt szklarniowy o pow. 600 m²), jak i wysokość dochodów, otrzymywanych ze świadczeń emerytalno-rentowych, pozostających w dyspozycji trzyosobowej rodziny skarżącego (łącznie 1.618,61 zł miesięcznie), przemawiają za przyjęciem poglądu, że nie jest on w stanie uiścić kosztów sądowych oraz ponieść kosztów ustanowienia adwokata we własnym zakresie. Z uwagi na wysokość dochodu rodziny i wysokość egzekwowanego zadłużenia, nierealne jest też zaciągnięcie przez skarżącego kredytu na sfinansowanie kosztów postępowania sądowego. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż znajduje się w trudnych warunkach materialnych i nie posiada środków majątkowych, które umożliwiałyby mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, postanowił w związku z tym przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o czym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd umorzył postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów postępowania z uwagi na to , że Sąd postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015r. prawomocnie rozstrzygnął w tym zakresie, zgodnie z wnioskiem sprzeciwiającego się.