II SA/Ol 359/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Parku Krajobrazowego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Parku Krajobrazowego na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia odmówić przyznania Parkowi Krajobrazowemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku z dnia "[...]", Park Krajobrazowy, zwany dalej skarżącym, wniósł o zwolnienie od wpisu od skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]", z powodu, jak podniósł, wyczerpania środków finansowych i braku możliwości pozyskania nowych z uwagi na oszczędności w budżecie jednostki (mniejsze środki niż w roku ubiegłym). We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, skarżący, rozszerzając zakres pierwotnego wniosku, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu podniósł, iż jest samorządową jednostką budżetową, nieposiadającą osobowości prawnej. W roku bieżącym wyczerpał środki finansowe przeznaczone na prowadzenie spraw sądowoadministracyjnych. Wskazał też przyczyny wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W oświadczeniu o majątku i dochodach, skarżący wykazał wartość środków trwałych w kwocie "[...]" (za ostatni rok), wysokość straty w kwocie "[...]" (za ostatni rok) oraz środki na rachunku bankowym w kwocie "[...]" (na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku). W odpowiedzi na wezwanie, skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia "[...]", w którym wyjaśnił, iż wysokość środków finansowych przeznaczonych na prowadzenie spraw sądowych w 2010 r. wynosiła "[...]" (i tyle też środków wydano na dzień 27 grudnia 2010 r.), natomiast w 2011 r. wynosi "[...]" (w tym do dnia 30 czerwca 2011 r. wydano "[...]"). Majątek, jakim dysponuje obecnie skarżący to środki trwałe o wartości "[...]" oraz środki na rachunku bankowym w kwocie "[...]". W odpowiedzi na wezwanie do wskazania, dlaczego nie jest możliwe pozyskanie środków na pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie w trybie przeniesień wydatków z innych podziałek klasyfikacji wydatków lub z rezerw (także w kontekście środków posiadanych na rachunku bankowym), skarżący wyjaśnił, iż przeniesienia takie nie są możliwe z powodu braku środków finansowych w innych paragrafach wydatków. Wskazał, iż plan na 2011 r. zakłada wydatki w kwocie "[...]", a na dzień 30 czerwca 2011 r. poniesiono już "[...]". Skarżący zmuszony jest oszczędzać, by wystarczyło na niezbędne wydatki, takie jak płace, składki ZUS, energia elektryczna, zakup paliwa do samochodów, telefony, ogrzewanie, wydatki związane z utrzymaniem czystości, co jest bardzo trudne przy budżecie, który został zmniejszony o "[...]" w stosunku do roku ubiegłego. Do przedmiotowego pisma, skarżący załączył, otrzymaną w trybie art. 249 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), informację o ostatecznych kwotach dochodów i wydatków jednostki budżetowej, wynikających z uchwały budżetowej województwa na rok 2011. Wskazać należy, iż w świetle art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli prawo pomocy w zakresie częściowym, może być przyznane, gdy osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona powinna zatem przekonać sąd, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Przytoczone przepisy stanowią bowiem wyjątek od zasady, wyrażonej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy, skarżący nie wykazał, że spełnia przesłankę, uzasadniającą zwolnienie go od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności, wskazać należy, iż rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę, z jednej strony, wysokość obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś jej możliwości finansowe. W niniejszej sprawie, zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi w piśmie procesowym z dnia "[...]", skarżącemu na dzień 30 czerwca 2011 r. pozostało do dyspozycji z przeznaczeniem na prowadzenie spraw sądowych 585,80 zł. Na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest natomiast uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Na dalszym etapie tego postępowania mogą bowiem, ale nie muszą, pojawić się dalsze koszty postępowania. Przedmiotowy wpis może być zatem uiszczony ze wskazanych wyżej środków. Dodatkowo zauważyć należy, iż skarżący nie wykazał w istocie, dlaczego nie jest możliwe pozyskanie środków na pokrycie kosztów postępowania w trybie przeniesień wydatków z innych podziałek klasyfikacji wydatków, czy też dlaczego inne wydatki przedkłada nad wydatkami na prowadzenie spraw sądowych. Skarżący wskazał wprawdzie na wprowadzone do budżetu jednostki oszczędności, jednakże zauważyć należy, iż w oparciu o informacje, zawarte w piśmie procesowym z dnia "[...]" przyjąć należy, iż przy planowanych wydatkach na 2011 r. w wysokości "[...]", zmniejszenie wydatków o "[...]" stanowiło zmniejszenie wysokości wydatków średnio o 1,65 %, podczas gdy zmniejszenie wydatków na pokrycie kosztów postępowań sądowych wyniosło w 2011 r. 40,47 %, pomimo faktu wykorzystania w roku ubiegłym całej przeznaczonej na ten cel kwoty. Podkreślić natomiast należy, że jednostka budżetowa w ramach prowadzonej działalności powinna uwzględniać także odpowiednie środki niezbędne do realizowania swoich praw przed sądem. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze wysokość wydatków na rok 2011, nie wydaje się, aby pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie miało znaczący wpływ na sytuację finansową jednostki, szczególnie, że skarżący nie wykazał, że nie jest możliwe poczynienie oszczędności także w innych wydatkach i dokonanie odpowiednich zmian w planie finansowym jednostki. W konsekwencji, stwierdzić należy, iż wykorzystując posiadane środki na prowadzenie spraw sądowych oraz dokonując odpowiednich zmian w planie finansowym, będzie on w stanie uiścić wymagany obecnie wpis od skargi oraz zgromadzić środki finansowe na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów postępowania. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.