II SA/Ol 359/19

Dnia 30 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 roku sprawy ze skargi R. P. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego - oddala skargę. W dniu 9 maja 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga R. P. (dalej zwanego "skarżącym") na decyzję Wojewody (dalej zwanego "Wojewodą") z dnia "[...]" w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego. Skarga ta została przekazana tutejszemu Sądowi przez Wojewodę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Jak wynika zaś z przekazanych Sądowi akt sprawy, decyzją z dnia "[...]" Starosta O. (dalej zwany "organem I instancji") uznał skarżącego z dniem wydania decyzji za osobę bezrobotną i odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu 7 lutego 2019 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. – Filia w M. (dalej jako "PUP") skarżącemu przedstawiono propozycję pracy w firmie "[...]" na stanowisku pracownika biurowego. Jak wynika z treści oferty złożonej przez pracodawcę, praca ta miała być wykonywana w M., w jednozmianowym systemie pracy (w godzinach od 8 do 16) i polegać na rezerwacji przejazdów autokarowych. Pracodawca oczekiwał od kandydatów wykształcenia średniego, doświadczenia zawodowego oraz umiejętności, jako mile widzianą wskazał także znajomość języka angielskiego. Wysokość wynagrodzenia pracodawca określił na 2250 zł. brutto. Po przedstawieniu opisanej powyżej propozycji pracy skarżący złożył jednak oświadczenie o odmowie jej przyjęcia "z powodu wymaganego języka angielskiego w mowie i piśmie". Zaznaczył przy tym, że "nie używa języków obcych i nie przyjmie ofert z nimi związanych". W tych okolicznościach, decyzją z dnia "[...]" organ I instancji, powołując art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a), art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 3, ust. 4ca i ust. 4h ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1265 ze zm.; dalej jako "u.p.z.") oraz art. 104 i 108 k.p.a., orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia 7 lutego 2019 r. na 120 dni, a decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że skarżący odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 u.p.z., pomimo że spełniał wszystkie wymogi zawarte w ofercie pracy. Zauważył, że podnoszony przez skarżącego wymóg znajomości języka angielskiego w mowie i piśmie nie był konieczny, lecz mile widziany. Podkreślił, że skarżący w załączniku do karty rejestracyjnej określił swoją znajomość języka angielskiego na poziomie średnio zaawansowanym, a odmawiając odpowiedniej propozycji pracy nie dał sobie szansy na przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej z pracodawcą, czy też ewentualnego zatrudnienia. Skonstatował, że na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 u.p.z. starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że po otrzymaniu opisanej powyżej oferty pracy wyjaśnił pracownikowi PUP, że nie włada od wielu lat żadnym językiem obcym, a adnotacja w systemie komputerowym o znajomości na poziomie średniozaawansowanym języka angielskiego wynika z faktu nauki tego języka w trakcie edukacji, a nie z powodu jego rzeczywistej znajomości. Podał także, że tłumaczył pracownikowi PUP, że ma kontakt z pracodawcą, który złożył tą ofertę pracy i nie jest on zainteresowany zatrudnieniem skarżącego na jakimkolwiek stanowisku, w związku z czym skarżący nie widział potrzeby odwiedzenia tego pracodawcy i kolejnego tłumaczenia wymogów Urzędu Pracy (skierowanie, podpisy). Wskazał także na nieprawidłowości, jakich w jego ocenie, dopuszczają się pracownicy PUP w załatwianiu jego spraw. Opisaną na wstępie decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda podkreślił, że z art. 33 ust. 1 i 2 u.p.z. wynika, że rejestracja w urzędzie pracy ma charakter dobrowolny, a zatem to sam zainteresowany decyduje o tym, czy chce podjąć współpracę z organami zatrudnienia i tym samym rozpocząć działania mające na celu przywrócenie jego osoby na rynek pracy. Wywiódł, że warunkiem uzyskania statusu osoby bezrobotnej jest jednak spełnianie warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., a więc m.in. niepozostawanie w zatrudnieniu i niewykonywanie innej pracy zarobkowej oraz wykazanie się zdolnością i gotowością do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w co najmniej połowie wymiaru czasu pracy w przypadku osób niepełnosprawnych. Stwierdził, że zaproponowana skarżącemu przez organ I instancji oferta spełniała kryteria odpowiedniej pracy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 u.p.z. Podał bowiem, że proponowana praca była zatrudnieniem podlegającym ubezpieczeniom społecznym, do wykonywania której skarżący ma wystarczające kwalifikacje, gdyż legitymuje się wykształceniem wyższym, a w okresie od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r. odbywał staż w Urzędzie Miejskim na stanowisku pracownika biurowego. Zauważył, że w aktach postępowania brak jest informacji, by stan zdrowia uniemożliwiał skarżącemu podjęcie zaproponowanej pracy, a ponadto o zdolności do wykonywania danej pracy każdorazowo wypowiada się lekarz medycyny pracy, po wykonaniu badań lekarskich, na które obligatoryjnie przyszły pracodawca kieruje pracownika przyjmowanego do pracy. Dodał, że łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem nie przekraczał 3 godzin, bowiem skarżący mieszka w odległości ok. 5 km. od miejsca wykonywania proponowanej pracy. Wskazał także, że praca ta miała być wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy w godz. 8.00-16.00, a wynagrodzenie miesięczne brutto określono na 2.250 zł. Zdaniem Wojewody, nie budzi wątpliwości fakt odmowy przez skarżącego przyjęcia ww. propozycji pracy, a podawane przez skarżącego powody tej odmowy nie mogą zostać uznane za obiektywne, a tym samym uzasadnione. Wojewoda zauważył bowiem, że pracodawca wskazał znajomość języka angielskiego jedynie jako mile widzianą. Ponownie podkreślił, że osoba rejestrująca się w urzędzie pracy i uzyskująca status osoby bezrobotnej deklaruje bezwarunkową chęć i gotowość do podjęcia pracy, skarżący natomiast nie podjął nawet próby skontaktowania się z pracodawcą zakładając, że nie jest on zainteresowany zatrudnieniem go na żadnym stanowisku. Skonstatował, że bezrobotny, jako klient urzędu pracy, zobligowany jest ściśle współpracować z organem w celu aktywizacji zawodowej: powinien utrzymywać stały kontakt z urzędem pracy, dążyć do zatrudnienia, pozytywnie reagować na wszelkie propozycje przedkładane przez organ, wykazywać się inicjatywą w podejmowaniu różnych przedsięwzięć, jak również na bieżąco zgłaszać organowi pojawiające się problemy celem ich wspólnego rozwiązania. W skardze na powyższą decyzję Wojewody, skierowanej do tutejszego Sądu, skarżący zarzucił naruszenie: art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 16, art. 33 ust. 4 pkt 3 u.p.z. W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty zawarte uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji dotyczące przyczyn odmowy przyjęcia zaproponowanej pracy, a także opisał dotychczasowe swoje negatywne doświadczenia związane z poszukiwaniem pracy i współpracą z pracownikami PUP. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymują stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił przy tym, że kwestie związane z niezadowoleniem skarżącego ze współpracy z poszczególnymi pracownikami oraz organem zatrudnienia, jako takim, nie są przedmiotem niniejszego postępowania i zostaną zweryfikowane w postępowaniu skargowym zainicjowanym przez skarżącego w organie w dniu 8 kwietnia 2019 r. przez złożenie skargi na pracowników PUP. Na rozprawie, która odbyła się przed tutejszym Sądem w dniu 30 maja 2019 r., skarżący podtrzymał skargę wskazując, że w zaproponowanej mu ofercie pracy, w sposób ukryty, wskazano wymóg znajomości języka obcego, którym skarżący nie włada. Podał, że często z tego powodu pracownicy mają problemy, a skarżący podczas kontaktów i sporządzania pism z klientami zagranicznymi mógłby narazić pracodawcę na szwank z uwagi na nieznajomość języka obcego. Potwierdził, że odmówił przyjęcia zaproponowanej mu pracy, a do przewoźnika oferującego tą pracę w ogóle się nie udał. Dodał, że ukończył studia na kierunku Administracja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję, zostały zaś wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można jednak przypisać organom prowadzącym postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją Wojewody z dnia "[...]", utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia "[...]" o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia 7 lutego 2019 r. na 120 dni. Podstawę materialnoprawną wydania tej decyzji stanowił art. 33 ust. 4 pkt 3 u.p.z., w świetle którego, "starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia m.in. propozycji odpowiedniej pracy; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy". Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 16 u.p.z., "ilekroć w ustawie jest mowa o odpowiedniej pracy - oznacza to zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy". W niniejszej sprawie niesporne jest między stronami i nie budzi także zastrzeżeń Sądu, że złożona skarżącemu w dniu 7 lutego 2019 r. propozycja pracy była zatrudnieniem podlegającym ubezpieczeniom społecznym, na której wykonywanie pozwalał skarżącemu stan zdrowia, przy czym łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekraczał 3 godzin (skarżący mieszka bowiem w odległości ok. 5 km. od miejsca wykonywania proponowanej pracy), a praca ta miała być wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy w godz. 8.00-16.00 za minimalnym wynagrodzeniem miesięcznym brutto określonym na 2.250 zł. W świetle oświadczenia złożonego przez skarżącego o odmowie przyjęcia tej propozycji, a także argumentów podniesionych w odwołaniu i skardze rozstrzygnięcia wymaga, czy skarżący miał (w dacie złożenia mu propozycji pracy) wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe do wykonywania zaproponowanej pracy. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy oferty pracy (k. 21), która następnie została złożona skarżącemu przez pracownika PUP, proponowana praca dotyczyła stanowiska pracownika biurowego, do którego zakresu obowiązków miała należeć rezerwacja przejazdów autokarowych, a pracodawca oczekiwał od kandydatów wykształcenia średniego, doświadczenia zawodowego oraz umiejętności, jako mile widzianą wskazał także znajomość języka angielskiego. Zdaniem Sądu, w świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego za prawidłową należy uznać ocenę organów obu instancji, że skarżący posiada wystarczające kwalifikacje i doświadczenie zawodowe do wykonywania zaproponowanej pracy. Skarżący ukończył bowiem studia wyższe na kierunku Administracja, a w okresie od 01.08.2018 r. do 31.10.2018 r. odbył staż zawodowy w Urzędzie Miejskim na stanowisku: pracownik biurowy. Na etapie rejestracji w PUP skarżący złożył także oświadczenie (k. 9), w którym zadeklarował znajomość języka angielskiego na poziomie średnio zaawansowanym. W dalszych pismach skarżący potwierdził, że pobierał naukę tego języka w trakcie edukacji, która co należy podkreślić, została zakończona przez skarżącego po odbyciu studiów wyższych, w których programie również przewidziano realizację lektoratu z języka obcego. W tych okolicznościach uprawnione było złożenie skarżącemu przez pracowników PUP tej propozycji pracy jako odpowiedniej pracy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 u.p.z. Skarżący pobierał bowiem naukę języka angielskiego, a warunek oferty pracy dotyczący znajomości tego języka nie był warunkiem obligatoryjnym, lecz fakultatywnym do objęcia proponowanego stanowiska (pracodawca zaznaczył bowiem, że znajomość języka angielskiego jest mile widziana). Podnoszony przez skarżącego brak umiejętności w posługiwaniu się tym językiem nie wykluczał zatem otrzymania tego zatrudnienia i mógł zostać zweryfikowany podczas rozmowy kwalifikacyjnej z pracodawcą, na którą jednak skarżący nie zdecydował się, odmawiając bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji opisanej powyżej pracy. Takie działanie skarżącego wypełniło zaś przesłankę, o której mowa w cytowanym powyżej art. 33 ust. 4 pkt 3 u.p.z., do pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego na okres 120 dni. W kontrolowanej sprawie, wbrew zarzutom zawartym w skardze, nie doszło zatem do naruszenia przez organy art. 2 ust. 1 pkt 16 i art. 33 ust. 4 pkt 3 u.p.z. Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. zawierającego definicję legalną bezrobotnego, gdyż przepis ten nie stanowił podstawy prawnej wydania decyzji w tej sprawie. Takiej podstawy nie stanowił także podawany w skardze przepis art. 1 ust. 2 u.p.z., który w sposób ogólny określa cele działań instytucji rynku pracy realizujących zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej. Skarżącemu należy jeszcze raz wyjaśnić za Wojewodą, że bezrobotny, jako klient urzędu pracy, zobligowany jest ściśle współpracować z organem w celu aktywizacji zawodowej: powinien utrzymywać stały kontakt z urzędem pracy, dążyć do zatrudnienia, pozytywnie reagować na wszelkie propozycje przedkładane przez organ, wykazywać się inicjatywą w podejmowaniu różnych przedsięwzięć, jak również na bieżąco zgłaszać organowi pojawiające się problemy celem ich wspólnego rozwiązania. Natomiast jak podał Wojewoda, zastrzeżenia skarżącego co do działań pracowników PUP w jego sprawach zostaną zweryfikowane w odrębnym postępowaniu skargowym zainicjowanym przez skarżącego w organie w dniu 8 kwietnia 2019 r. przez złożenie skargi na pracowników PUP Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.