II SA/Ol 363/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 25 listopada 2022 r., nr (...) w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia P.D. (dalej jako: "skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w dniu 29 marca 2023 r. w jednym piśmie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie dwa postanowienia Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej jako: "PWIS", "organ"): z 25 listopada 2022 r., nr (...), w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania syna A.D. obowiązkowym podstawowym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, odrze, śwince i różyczce oraz z 16 lutego 2023 r., nr (...), w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II tutejszego Sądu z dnia 2 maja 2023r., skargi te zostały rozdzielone do odrębnego rozpatrzenia. Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie z 25 listopada 2022 r. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia. W odpowiedzi na tę skargę, organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że została wniesiona z naruszeniem art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a"). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Jednym z ustawowych wymogów skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia, które przysługują stronie w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają jedynie rozstrzygnięcia ostateczne, czyli takie, od których nie przysługuje już żaden środek zaskarżenia w postępowaniu przed organami administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być więc co do zasady, w przypadku postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowienie wydane przez organ odwoławczy, który ostatecznie rozstrzyga sprawę. Przepisy te uwzględniają obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności postępowania, wyrażoną w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a."), zgodnie z którą organ drugiej instancji rozstrzyga sprawę załatwioną przez organ pierwszej instancji na nowo w jej całokształcie. W związku z tym, skarga pośrednio dotyczy też rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji, ale przedmiotem zaskarżenia powinno być rozstrzygnięcie organu drugiej instancji. Jak wynika z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy, warunek wyczerpania środków zaskarżenia w ramach administracyjnego toku instancji nie został spełniony. Wskazać należy, że stosownie do art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Zgodnie zaś z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaskarżone postanowienie wydane zostało m. in. na podstawie art. 122 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny. W myśl § 3 powołanego wyżej artykułu zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Przepis ten uprawnia zobowiązanego do jednoczesnego skorzystania z różnych środków prawnych, które podlegają załatwieniu odrębnymi rozstrzygnięciami. Zaznaczyć przy tym należy, że na postanowienie wydane w pierwszej instancji przez Warmińsko-Mazurskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie nałożenia grzywny skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia zażalenia do organu odwoławczego, tj. Ministra Zdrowia, o czym organ pouczył skarżącego w tym postanowieniu. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł zarówno zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, załatwione ostatecznie postanowieniem z 16 lutego 2023 r., jak i zażalenie na postanowienie z 25 listopada 2022 r. o nałożeniu grzywny. Z akt sprawy wynika, że organ przekazał to zażalenie do rozpatrzenia Ministrowi Zdrowia pismem z 16 grudnia 2022 r. Zatem, dopiero po rozpatrzeniu zażalenia przez organ odwoławczy, skarżący będzie mógł wnieść skargę w sprawie nałożonej grzywny w celu przymuszenia realizacji wymienionego obowiązku. W świetle bowiem art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego w niniejszej sprawie przysługuje dopiero od rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę jako niedopuszczalną.