II SA/Ol 364/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2013-08-07
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych, spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną?Ratio decidendi
Skarżąca, która korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych, spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy dochody skarżącej (zasiłek dla bezrobotnych, stypendium) są niskie, a wydatki na podstawowe potrzeby (opłaty mieszkaniowe, leki) wysokie, ustanowienie adwokata jest zasadne.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła o ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, wskazując na brak środków finansowych. Przedstawiła oświadczenie o swoim stanie majątkowym, z którego wynikało, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości ani zasobów pieniężnych, a jej jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek dla bezrobotnych. Skarżąca ponosiła również znaczne wydatki na utrzymanie i leki, co powodowało zaległości w płatnościach. Wcześniej korzystała ze zwolnienia od kosztów sądowych w innych sprawach.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję "[...]" Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej postanawia ustanowić dla skarżącej adwokata.
We wniosku z dnia 9 lipca 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca – A. S. wniosła o ustanowienie adwokata, podnosząc, iż nie ma środków na zatrudnienie zawodowego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi sama gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych, zaś źródłem jej utrzymania jest zasiłek dla bezrobotnych w wysokości "[...]".
Z dodatkowego oświadczenia skarżącej i kopii dokumentów źródłowych, złożonych przez nią w odpowiedzi na wezwanie, wynika, iż przysługuje jej prawo do wyłącznego korzystania z pomieszczeń na piętrze budynku, zlokalizowanego pod adresem wskazanym przez nią jako adres zamieszkania, oraz prawo wspólnego korzystania z kuchni i pozostałych pomieszczeń. Skarżąca wyjaśniła, iż mieszka w tym budynku z "[...]" oraz z tytułu opłat mieszkaniowych przekazuje "[...]" co miesiąc "[...]". Koszty opału na okres zimowy ponosi w połowie, czyli ok. "[...]", i tak samo podatek od nieruchomości, czyli ok. "[...]". Skarżąca ponosi ponadto wydatki na leki w wysokości ok. "[...]" miesięcznie, natomiast pozostałą kwotę dochodu przeznacza na utrzymanie własne i inne niezbędne wydatki. Na potwierdzenie wysokości ponoszonych wspólnie opłat mieszkaniowych (energia, gaz, woda, wywóz śmieci w łącznej kwocie średnio ok. "[...]" miesięcznie), opłat za opał ("[...]" w 2012 r.) i podatek ("[...]" za 2013 r.) oraz wydatków własnych (leki, telefon – średnio ok. "[...]" miesięcznie) skarżąca przedłożyła kopie stosownych dokumentów, podnosząc, iż z uwagi na brak środków finansowych na zaspokojenie podstawowych potrzeb zalega z zapłatą należności. Odnosząc się do uzyskiwanych dochodów, skarżąca wyjaśniła, iż przed zarejestrowaniem się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna pobierała zasiłek chorobowy, na dowód czego przedłożyła kopię zaświadczenia o wypłaconych zasiłkach. Obecnie otrzymuje natomiast zasiłek dla bezrobotnych, a za okres ponad jednego miesiąca (V.-VI.) stypendium, w wysokości łącznej: I.-IV. "[...]", V. "[...]", VI. "[...]", co wynika z przedłożonych kopii: decyzji w przedmiocie tych świadczeń oraz zaświadczenia o ich wysokości. Skarżąca oświadczyła ponadto, iż aktualnie prowadzi dwie sprawy sądowe przed sądem powszechnym: w jednej - zwolniono ją od kosztów sądowych w całości i ustanowiono dla niej adwokata z urzędu (na dowód czego przedłożyła kopie dwóch postanowień sądowych), w drugiej - nie została zobowiązana do ponoszenia kosztów postępowania. Skarżąca przedłożyła również kopie wyciągów z dwóch rachunków bankowych, w tym z rachunku karty kredytowej.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a skarżąca ze zwolnienia takiego korzysta, odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącej od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, koszty związane z ustanowieniem adwokata, stanowią w warunkach niniejszej sprawy jedyne koszty, do których poniesienia zobowiązana jest skarżąca. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, iż nie pozwala ona na poniesienie przedmiotowych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania. Zauważyć należy, iż skarżąca, zgodnie z jej oświadczeniem, prowadzi sama gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest zasiłek dla bezrobotnych w wysokości "[...]" netto (w okresie maj-czerwiec – częściowo zasiłek i częściowo stypendium w łącznej wysokości: za maj "[...]" i za czerwiec "[...]"). Mając zatem na uwadze wysokość dochodu skarżącej oraz tytuł z jakiego pochodzi, a także wysokość jej wydatków (opłaty mieszkaniowe, telefon, leki – średnio ok. "[...]" miesięcznie) stwierdzić należy, że ze środków pieniężnych, którymi obecnie dysponuje, nawet mimo zwiększenia ich wysokości w dwóch kolejnych miesiącach, nie jest ona w stanie pokryć kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania. Przy tego rodzaju dochodzie (wypłacanym do dnia "[...]") przyjąć należy, że skarżąca nie będzie też w stanie spłacić zaciągniętych ewentualnie na ten cel pożyczki/kredytu, szczególnie, że obecnie jak sama oświadczyła brakuje jej środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb dlatego też zalega z zapłatą innych należności.
W świetle powyższego, za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącej adwokata i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło