II SA/Ol 366/11
PostanowienieWSA w Olsztynie2011-06-29
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, mimo posiadania nieruchomości rolnej, której stan prawny nie jest uregulowany?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości. Posiadanie nieruchomości rolnej, której stan prawny nie jest uregulowany, nie stanowi przeszkody do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli środki finansowe skarżącego nie wystarczają na pokrycie niezbędnych wydatków.Stan faktyczny
Skarżąca S. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W uzasadnieniu wskazała, że uiszczenie kosztów spowoduje pogorszenie jej sytuacji życiowej. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty i dodatku pielęgnacyjnego, posiada mieszkanie i nieruchomość rolną. Wskazała na wysokie koszty utrzymania, leczenia i opłat. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych oświadczeń, wyjaśniła, że w kosztach utrzymania mieszkania partycypuje syn, a część wydatków pokrywają dzieci.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, S. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu podniosła, iż uiszczenie kosztów sądowych spowoduje pogorszenie poziomu jej życia – uniemożliwi wykupienie leków lub opłacenie rachunków za mieszkanie. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Do jej majątku należy mieszkanie o pow. "[...]" oraz nieruchomość rolna o pow. "[...]". Źródłem jej utrzymania jest renta wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym. W rubryce nr 11 skarżąca wskazała, że ich łączna wysokość wynosi "[...]" netto. Dodała ponadto, iż opłaty za mieszkanie wynoszą "[...]", niezbędne leki – min. "[...]", podatek roczny od nieruchomości rolnej – "[...]". Wyjaśniała, iż przedmiotowa nieruchomość to nieużytki. W oświadczeniu z dnia "[...]", załączonym do skargi wskazała, iż nie osiąga z niej żadnych dochodów. Nie ma też możliwości jej zbycia z powodu braku korzystnej oferty. W rubryce nr 10 skarżąca dodała, iż korzysta z pomocy materialnej syna i córki.
W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń, skarżąca przedłożyła pismo procesowe z dnia "[...]", w którym wyjaśniła, iż we wskazanych w formularzu opłatach za mieszkanie w wysokości "[...]" partycypuje w części wynoszącej "[...]", pozostałą część opłaca syn, który mieszka z nią w tym mieszkaniu. Dodatkowo partycypuje w opłatach za energię, płacąc "[...]"/miesięcznie. Opłaca również podatek od nieruchomości (średnio "[...]" miesięcznie) oraz abonament telefoniczny ("[...]"/miesięcznie) i polisę na życie ("[...]"/miesięcznie). Skarżąca wskazała, iż ma "[...]" lat i jest inwalidką "[...]" grupy. Podniosła, iż koszty leczenia nie są stałe i obecnie wynoszą ok. "[...]"/miesięcznie. Podane kwoty ("[...]" w 2011 r. i "[...]") są jednak kwotami uśrednionymi i zaniżonymi w stosunku do faktycznie ponoszonych wydatków na lekarstwa i inne niezbędne środki np. suplementy diety. Wyjaśniła, iż wysokość wydatków na pozostałe produkty niezbędne do życia ulega ciągłej zmianie i jest zależna od bieżących potrzeb, cen i możliwości doraźnej pomocy córki i syna. Wskazała, iż pomoc ta ma charakter rzeczowy. Wyjaśniła, iż sama nie robi zakupów i za tą ich część, na którą nie starcza jej pieniędzy płaci syn lub córka, ona nie zna nawet tych kwot. W tej sytuacji nie oczekuje, aby ktoś z rodziny opłacił za nią koszty sądowe. Wskazać należy, iż zgodnie z oświadczeniem skarżącej z dnia "[...]", złożonym w sprawie o sygn. akt "[...]", łączna wysokość wydatków na wyżywienie, środki higieny, odzież, buty, itp. wynosiła wówczas "[...]". Odnośnie posiadanej nieruchomości rolnej, skarżąca wyjaśniła, iż jej stan prawny nie jest ciągle formalnie uregulowany, a jej wartość, jak sądzi, mieści się w przedziale od "[...]" do "[...]".
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości. Zauważyć należy, iż jak wynika z dodatkowych oświadczeń, złożonych w piśmie procesowym z dnia "[...]", w kosztach utrzymania mieszkania skarżącej partycypuje w większej części jej syn. Mimo jednak obciążenia jedynie częścią opłat mieszkaniowych, środki pieniężne, jakimi dysponuje skarżąca z tytułu renty i dodatku pielęgnacyjnego, nie są wystarczające na pokrycie wszystkich niezbędnych jej wydatków. Zgodnie z jej dodatkowym oświadczeniem, część, w jakiej jej własne środki nie są wystarczające na pokrycie kosztów jej zakupów pokrywana jest bowiem przez syna lub córkę. Skoro natomiast środki pieniężne, jakimi dysponuje skarżąca nie są wystarczające na pokrycie wszystkich niezbędnych jej wydatków, to stwierdzić należy, że nie ma ona realnej możliwości wygospodarowania z nich środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Tym samym, za zasadne uznano zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych w całości, gdyż nie jest ona w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Oceny tej nie zmienia fakt posiadania przez skarżącą, poza mieszkaniem, które służy zaspokojeniu jej własnych potrzeb mieszkaniowych, także nieruchomości rolnej, gdyż zgodnie z jej dodatkowym oświadczeniem stan prawny tej nieruchomości nie jest ciągle formalnie uregulowany.
W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło