II SA/Ol 369/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora (spr.) Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2005 r. sprawy ze skarg E. F. i Z. F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie o nałożenie grzywny w celu przymuszenia I uchyla zaskarżone postanowienie, II zasądza na rzecz skarżących E. i Z. F. od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 100,- zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 11 października 2004 roku, znak "[...]" wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do E. i Z. F., po ich uprzednim wezwaniu do wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 10 października 2001 roku, znak "[...]" tj: usunięcia samowolnie ustawionego barakowozu o przebudowanym dachu, użytkowanego letniskowe na działce nr ewi. 175/31 w obrębie D. gm. P. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ ten postanowieniem z dnia 17 grudnia 2004 roku, znak "[...]" nałożył na Z. i E. F. grzywnę w wysokości 4000 zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Na powyższe postanowienie E. i Z. F. wnieśli zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu podnieśli, że środek egzekucyjny został orzeczony zbyt wcześnie, gdyż toczy się postępowanie sądowe o uchylenie tytułu wykonawczego. Ponadto z powodu pory roku i pogody nie można usunąć barakowozu z działki. Wraz z zażaleniem został wniesiony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. W uzasadnieniu stwierdzono, że zażalenie nie zostało złożone w terminie, gdyż postanowienie zostało doręczone E. F. na dwa dni przed planowanym urlopem. Przed wyjazdem, z uwagi na okres świąteczny, nie było możliwe nadanie zażalenia, ani ustanowienie pełnomocnika. Poza tym Z. F. do tej pory nie otrzymał odpisu postanowienia, a o jego treści dowiedział się od żony dopiero po świętach. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2005 roku, znak "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu organ podniósł, że skarżący , wiedząc o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, na czas urlopu mogli wcześniej ustanowić pełnomocnika. Ponadto poza okresem świątecznym mieli oni pięć dni roboczych na wysłanie zażalenia i mogli to zrobić nawet w trakcie urlopu. Organ stwierdził, że odebranie przez E. F. przesyłki adresowanej do niej i do jej męża, należy uznać za doręczenie pisma obojgu małżonkom. W wyniku błędnego pouczenia przez organ, E. i Z. F. wnieśli na powyższe postanowienie zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia 11 marca 2005 roku, znak "[...]" stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Przedmiotowe zażalenie zostało przesłane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, a E. i Z. F. potwierdzili, że wnoszą skargę i domagają się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarżący ponownie podnieśli, że nie złożyli zażalenia w terminie z powodu otrzymania postanowienia w okresie przedświątecznym, a następnie wyjechali na planowany urlop. Poza tym postanowienie nie zostało skutecznie doręczone Z. F., gdyż otrzymała je tylko żona. Ich zdaniem skierowanie jednego pisma do obojga małżonków nie było właściwe, gdyż każdy z nich jest samodzielną stroną postępowania i każdemu z nich powinien zostać doręczony odpis postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ wyjaśnił, że małżonkowie występują w ochronie majątku wspólnego, a zatem nie ma podstaw do doręczania pism indywidualnie każdemu z małżonków zamieszkałych pod wspólnym adresem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd zbadał dopuszczalność skargi z uwagi na termin, w jakim wpłynęła ona do Sądu. Z powodu błędnego pouczenia strony przez organ orzekający w sprawie administracyjnej, małżonkowie E. i Z. F. wnieśli środek zaskarżenia do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia 11 marca 2005 roku stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W następstwie tego przedmiotowe pismo, nazwane przez stronę "zażaleniem", zostało potraktowane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako skarga i przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. El i Z. F. oświadczyli, iż wniesiony przez nich środek odwoławczy jest skargą na postanowienie z dnia 10 lutego 2005 r. W tej sytuacji Sąd uznał, że, skoro strona konwalidowała czynność dokonaną w terminie, lecz niewłaściwie nazwaną wskutek błędnego pouczenia, to nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Termin ten bowiem został zachowany w dniu składania środka zaskarżenia za pośrednictwem organu, a to organ spóźnił się z przekazaniem skargi do Sądu. Wobec tego zaszła potrzeba rozpoznania skargi. Przedmiotem postępowania było przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W postępowaniu tym dopatrzył się uchybień , które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Na podstawie akt sprawy administracyjnej nie jest bowiem możliwe stwierdzenie, czy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego M. z dnia 17 grudnia 2004 roku o nałożeniu na Z. i E. F. grzywny w celu przymuszenia zostało skutecznie doręczone stronom i w jakim nastąpiło to terminie, a w konsekwencji ustalenie , czy w ogóle doszło do uchybienia terminu. W postępowaniu administracyjnym organ administracji ma obowiązek doręczania stronie wszystkich pism dotyczących sprawy, w której toczy się postępowanie. Powinny być do niej kierowane wszelkie wezwania, zawiadomienia zapewniające udział w czynnościach postępowania, a także strona powinna być powiadamiana o treści dokumentów, zgodnie z zasadą czynnego udziału stron w postępowaniu. ( art. 40 § l k.p.a. i art. 10 § l k.p.a.) W aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy znajduje się kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia z dnia 17 grudnia 2004 roku o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia podpisana przez Z. F., ale istnieją na niej dwie różne daty. Pierwsza to 22 grudnia 2004 roku z dopiskiem "doręczono", a druga to 7 stycznia 2005 roku przy podpisie osoby odbierającej pismo. W tej sytuacji nie można stwierdzić, kiedy pismo zostało faktycznie doręczone. Jeżeli przyjmiemy datę późniejszą, to termin na wniesienie zażalenia nie został przekroczony, gdyż Z. F. wniósł zażalenie wraz z żoną 4 stycznia 2005 roku. Z kolei odnośnie terminu na wniesienie zażalenia przez E. F., to nie można jednoznacznie ustalić, kiedy doręczono jej postanowienie z dnia 17 grudnia 2004 roku. W aktach administracyjnych brak jest bowiem zwrotnego potwierdzenia przez nią odbioru pisma. W tej sytuacji nie wiadomo, od kiedy zaczął biec dla niej termin na wniesienie zażalenia i czy postanowienie zostało jej indywidualnie doręczone, czy zostało przesłane jedno pismo do obojga małżonków. Należy pamiętać, że pisma kierowane do strony powinny być imienne, tzn. wymieniające stronę jako indywidualnie określonego adresata. Natomiast pogląd, że jakoby doręczenie decyzji jednemu ze współmałżonków, wywierało taki sam skutek jakby doręczono go obojgu, należy uznać za błędny, bo nie znajdujący uzasadnienia w przepisach prawa" (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000 roku, II SA/Kr 298/00, niepubl.). Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § l pkt l lit c Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz na mocy art. 152 orzekł, że nie może być ono wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sąd w oparciu o art. 200 cyt. ustawy zasądził na rzecz skarżących poniesione przez nich koszty postępowania sądowego.