II SA/Ol 369/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego adwokata. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący – J.S. wniósł - jak przyjąć należy w oparciu o rubryki nr 4 i 11 - o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Małżonkowie nie posiadają żadnego majątku. Źródłem utrzymania 2-osobowej rodziny są emerytury: skarżącego w kwocie 1.150 zł (po potrąceniach komorniczych) i jego żony - w kwocie 900-937 zł. W rubryce nr 9 skarżący dodał, że otrzymywali świadczenie z pomocy społecznej na dożywianie. Powołał się również na zadłużenie bankowe w kwocie ponad 20.000 zł, które - jak wskazał - powstało, ponieważ "cały czas" zaciągał zobowiązania "na możliwość prawa do godnego życia". W rubryce nr 11 skarżący oświadczył: "Nie opłacam za lokal" (lokal socjalny, w którym mieszkają małżonkowie) i dodał, że adwokat przysługuje im również z powodu stanu ich zdrowia. Z rubryki nr 9 wynika, że skarżący jest chory na cukrzycę. Sytuacja zdrowotna skarżącego i jego żony została częściowa opisana w skardze i udokumentowana (przy piśmie procesowym z dnia 2 października 2017 r., do którego załączone zostały kopie dokumentów odnoszących się do stanu ich zdrowia). W reakcji na wystosowane w sprawach o sygnaturach akt: "[...]" wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosków o przyznanie prawa pomocy (rubryk nr 11) w zakresie informacji dotyczących wszelkich wydatków skarżącego i jego żony oraz posiadanego przez nich zadłużenia, skarżący przedłożył również do niniejszej sprawy dodatkowe oświadczenie z dnia 24 października 2017 r. (k. 128-129), do którego załączył (k. 130-138): zestawienie transakcji z jego rachunku bankowego dotyczących świadczenia ZUS (jego emerytury) za okres od 01-2016 do 10-2017 (wpływ za ostatni miesiąc: 1.159,41 zł) oraz pełne zestawienie transakcji za okres od 01-09-2017 do 20-10-2017. Z przedłożonych dokumentów wynika, że koszt leków skarżącego i jego żony, która również choruje na cukrzycę, to ok. 500 zł. Skarżący ponosi ponadto wydatki związane z "opłatami ubezpieczeniowymi" w łącznej kwocie 112,29 zł oraz spłatą zaciągniętych kredytów w łącznej kwocie 575,07 zł. Skarżący wyjaśnił: "Kredyty, wskazywane przez Bank, pobieram na życie." Wskazał, że koszty pobytu w lokalu socjalnym - "według Sądu Rejonowego w "[...]"" - to 1.278 zł i podał, że żona otrzymuje emeryturę od lipca 2017 r. w kwocie 930 zł. Z przedłożonego pełnego zestawienia transakcji wynika ponadto, że co miesiąc na jego rachunek bankowy przelewana jest kwota 20 zł z ośrodka pomocy społecznej. Dodatkowo z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że małżonkowie korzystali dotychczas systematycznie ze świadczeń z pomocy społecznej w formie specjalnych zasiłków celowych na sfinansowanie i dofinasowanie ich podstawowych potrzeb związanych z opłatami mieszkaniowymi (gaz, energia, opał) i własnym utrzymaniem (leki, baterie do aparatu słuchowego, odzież, środki czystości). Ze znajdujących się w aktach administracyjnych: Aktualizacji wywiadu środowiskowego oraz Karty świadczeń klienta wynika, że otrzymywali ponadto pomoc w zakresie dożywiania, nie opłacali czynszu za lokal socjalny i z tego tytułu posiadali zadłużenie, pozostają pod stała opieką lekarską i wymagają stałego leczenia farmakologicznego. Zauważyć jednak należy, że ówczesna sytuacja materialna skarżącego i jego żony uległa zmianie - obecnie żona skarżącego otrzymuje bowiem emeryturę, a skarżącemu wypłacana jest emerytura w wyższej kwocie niż dotychczas. Mając na uwadze powyższe zważyć należy, co następuje: Wobec tego, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., skarżący nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie zawodowego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego i jego żony, jak również to, że niniejsza sprawa jest jedną z kilku, w których również złożył on wniosek o ustanowienie adwokata, stwierdzić należy, że nie pozwala ona na poniesienie przedmiotowych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania. Zauważyć należy, że wprawdzie sytuacja materialna 2-osobowej rodziny skarżącego uległa ostatnio pewnej poprawie, lecz nie na tyle, aby miało to wpływ na rozstrzygnięcie w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Wskazać należy, że aktualnie wykazane przez skarżącego dochody jego i jego żony kształtują się na poziomie ok. 2.116,41 zł (emerytura skarżącego z zestawienia transakcji, emerytura jego żony we wskazanej przez niego najwyższej wysokości i świadczenie z pomocy społecznej przelewane na jego rachunek bankowy), zaś ponoszone wydatki - na poziomie ok. 1.187,36 zł (leki, opłaty ubezpieczeniowe, raty kredytów). Skarżący nie opłaca czynszu za lokal socjalny, co znajduje potwierdzenie w ustaleniach z Aktualizacji wywiadu środowiskowego oraz jest zgodne z oświadczeniem skarżącego złożonym w rubryce nr 11. Na pokrycie pozostałych wydatków małżonkom pozostaje zatem kwota 929,05 zł. Mając na uwadze jej wysokość oraz uwzględniając konieczność pokrycia z tych środków wydatków na niezbędne wyżywienie, ale również na odzież, środki czystości oraz wydatków mieszkaniowych (gaz, energia, opał), dotychczas dofinansowywanych w ramach otrzymywanych świadczeń z pomocy społecznej, stwierdzić należy, że nie jest ona wystarczająca na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb życiowych 2-osobowej rodziny i jednocześnie zabezpieczenie środków pieniężnych, które byłyby wystarczające na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. W tych okolicznościach za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącego adwokata, szczególnie że on i jego żona nie posiadają również środków majątkowych, które umożliwiłyby mu poniesienie wskazanych kosztów postępowania. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 249a p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.