II SA/Ol 37/08
WyrokWSA w Olsztynie2008-03-26
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Tadeusz Lipiński, Alicja Jaszczak-Sikora
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego może być naliczana na podstawie przepisów rozporządzenia, które utraciło moc w trakcie trwania okresu, za który kara jest wymierzana, jeśli przepisy przejściowe pozwalają na stosowanie dotychczasowych przepisów wykonawczych do określonego terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego może być naliczana na podstawie przepisów rozporządzenia, które zachowało moc do określonego terminu, nawet jeśli decyzja o nałożeniu kary została wydana po jego upływie. Kluczowe jest, że przepisy te obowiązywały w okresie, za który kara jest wymierzana. Sąd podkreślił bezwzględnie obowiązujący charakter art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, który nakłada obowiązek wymierzenia kary w przypadku zajęcia pasa drogowego z przekroczeniem terminu lub powierzchni określonej w zezwoleniu.Stan faktyczny
Spółka Biuro Podróży A zajmowała pas drogowy ulic A i B pawilonem handlowym po wygaśnięciu zezwolenia. Po odmowie wydania nowego zezwolenia i wygaśnięciu poprzedniego, spółka nadal zajmowała pas drogowy. Organ I instancji nałożył karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia w okresie od 27 lipca 2004 r. do 12 czerwca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym stosowanie nieobowiązującego rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2008 r. sprawy ze skargi Biura Podróży na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
W dniu 1 stycznia 2003r. wygasła decyzja dotycząca zezwolenia na umieszczenie przez Biuro Podróży A w "[...]" pawilonu handlowego w pasie drogowym ulic A i B w "[...]" (obręb geodezyjny nr "[...]", część działek nr "[...]" i nr "[...]").
Spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia na utrzymywanie pawilonu we wskazanym miejscu na dalszy okres czyli od 1 stycznia 2003r. do 30 czerwca 2003r., jednak Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg, Mostów i Zieleni podjął decyzję negatywną w tej sprawie. Została ona podtrzymana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]".
Następnie pismem z dnia 31 stycznia 2003r., Miejski Zarząd Dróg, Mostów
i Zieleni wezwał Biuro Podróży A w "[...]" do przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego oraz protokolarnego przekazania terenu pasa drogowego.
Natomiast w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg, Mostów i Zieleni decyzją z dnia "[...]" nałożył karę pieniężną w wysokości 100 378,85 zł za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego ul. A i B poprzez przekroczenie terminu
zajęcia określonego w zezwoleniu w okresie od dnia 1 kwietnia 2003r. do dnia 26 lipca 2004r. oraz poprzez zajęcie większej powierzchni niż określona
w zezwoleniu w okresie od dnia 11 lutego 2000r. do dnia 31 marca 2003r. Rozstrzygnięcie to zostało podtrzymane decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 26 lipca 2005r., sygn. akt II SA/OL 315/05 oddalił skargę Spółki na powyższą decyzję.
Natomiast w dniu 7 grudnia 2004r. Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg, Mostów
i Zieleni wszczął kolejne postępowanie administracyjne w sprawie zajęcia bez zezwolenia pasa drogowego ulic A i B. Jednakże postanowieniem z dnia "[...]" zawiesił postępowanie w powyższej sprawie, z uwagi na zakwestionowanie przez stronę w innym postępowaniu powierzchni zajmowanej przez pawilon. Po rozstrzygnięciu powstałych wątpliwości, postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg, Mostów i Zieleni podjął zawieszone postępowanie administracyjne.
Następnie Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg, Mostów i Zieleni decyzją z dnia "[...]" wymierzył karę pieniężną w wysokości 202 662,00 zł za zajęcie w okresie od dnia 27 lipca 2004r. do dnia 12 czerwca 2006r. bez zezwolenia zarządcy drogi, pasa drogowego ulic A i B w "[...]" (obr. "[...]", cz. działek nr "[...]"
i nr "[...]") poprzez umieszczenie pawilonu biura podróży A
w "[...]". W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r., nr 19, poz. 115) mówiący, że w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi,
z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub
o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6 art. 40 ww. ustawy. Do naliczenia kary zaś zastosowano dzienną stawkę określoną w § 10a ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r. (Dz. U. z 1986r. nr 6, poz. 33) w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych w odniesieniu do okresu od dnia 27 lipca 2004r. do dnia 24 listopada 2004r. Natomiast do naliczenia kary za okres od dnia 25 listopada 2004r. do dnia 12 czerwca 2006r. zastosowano dzienną stawkę określoną przez Radę Miasta w uchwale nr "[...]" z dnia "[...]". (Dz. Urz. Woj. "[...]"), która weszła w życie z dniem 25 listopada 2004r. Organ podniósł, że dla prowadzonego postępowania bez znaczenia jest kwestia podejmowanych przez stronę działań zmierzających do podziału nieruchomości, na której zlokalizowany jest pawilon biura podróży. Zdaniem organu bezsprzecznym jest, że spółka od dnia 1 kwietnia 2003r. zajmowała bez zezwolenia pas drogowy ulic A i B.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik spółki A, zarzucając iż jako strona, spółka nie została powiadomiona
o wszczęciu i prowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie. Ponadto nie poinformowano jej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości zajęcia stanowiska odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego.
W ten sposób stronie uniemożliwiono wzięcie udziału w postępowaniu administracyjnym.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy potwierdził, iż budynek Biura Podróży A o powierzchni 162 m. kw. znajdował się
w pasie drogowym ulic A i B we wskazanym przez organ pierwszej instancji okresie bez zezwolenia zarządcy drogi. Wydane bowiem spółce zezwolenie wygasło dnia 1 stycznia 2003r. Tym samym zaistniały przesłanki obligujące organ do naliczenia kary pieniężnej. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ ma obowiązek pobrać karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego spełniającego przesłanki art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Zdaniem SKO bezzasadny był zarzut strony, iż rozpatrywana decyzja wydana została w oparciu o nieprawidłową podstawę prawną.
W dacie wydania rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji podstawą wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego
w zezwoleniu zarządcy drogi był i pozostaje nadal wspomniany przepis art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. Według SKO organ I instancji prawidłowo obliczył wysokość kary za zajęcie pasa drogowego według stanu prawnego obowiązującego
w okresie bezprawnego działania. Tak więc do naliczenia kary za zajęcie pasa drogowego w okresie od 27 lipca 2004r. do 24 listopada 2004r. zastosował dzienną stawkę określoną w § 10a ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych. Natomiast do naliczenia kary za okres od dnia 25 listopada 2004r. do dnia 12 czerwca 2006r. zastosował dzienną stawkę określoną przez Radę Miasta
w uchwale nr "[...]" z dnia "[...]" w sprawie ustalania wysokości stawek opłaty za zajęcie 1 m. kw. pasa drogowego na terenie Miasta. Organ stwierdził też, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki w dniu 8 grudnia 2004r. Natomiast zawiadomienie w sprawie terminu i miejsca oględzin pasa drogowego oraz możliwości zapoznania się z aktami, pełnomocnik Spółki otrzymał w dniu 30 maja 2007r.
W imieniu spółki skargę na decyzję organu II instancji wniósł jej pełnomocnik, wnosząc o uchylenie decyzji organów I i II instancji i zarzucając tym decyzjom naruszenie art. 61 i 97 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, ze względu na zastosowanie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r.
w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych – nie obowiązującego w dniu orzekania. W skardze wywiedziono, że organ I instancji ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie czynności procesowych wykonywanych
w okresie zawieszenia postępowania, a taka sytuacja jest sprzeczna z istotą zawieszenia postępowania administracyjnego. Skarżący podniósł ponadto, że
w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z zastosowania normy prawnej nie obowiązującej już w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego, a tym bardziej w momencie orzekania. Zdaniem skarżącego naliczenie kary nastąpiło na podstawie przepisu nieobowiązującego już rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz.U. z 1986r. nr 6, poz. 33 ze zm.). Według zarzutów skargi rozporządzenie to utraciło moc 10 grudnia 2004r. na mocy art. 9 ustawy z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych i zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 200, poz. 1953), a gmina miała możliwość stosowania go tylko do dnia 24 listopada 2004r. Nie istniała zatem podstawa prawna do dalszego orzekania o karach na podstawie przepisów ww. rozporządzenia, a decyzja organu I instancji mogła być jedynie podstawą do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego za okres od dnia 27 lipca 2004r. do dnia wszczęcia postępowania administracyjnego czyli do dnia 7 grudnia 2004r. W odniesieniu do pozostałego okresu organ I instancji powinien wszcząć odrębne postępowanie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. SKO podtrzymało swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i stwierdziło, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy obliczył wysokość kary za zajęcie pasa drogowego. Organ nie podzielił również stanowiska pełnomocnika Spółki jakoby organ I instancji powinien prowadzić odrębne postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego w okresie od dnia 27 lipca 2004r. do dnia 7 grudnia 2004r. oraz odrębne postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego
w pozostałym okresie. Skoro bezprawne zajęcie pasa drogowego miało miejsce nieprzerwanie w okresie od dnia 27 lipca 2004r. do dnia 12 czerwca 2006r. to organ obowiązany był prowadzić jedno postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego. Zdaniem SKO bezzasadny jest też pogląd, że w wyniku długotrwałego postępowania przed organem I instancji nie było podstaw do zastosowania kary pieniężnej za okres od 27 lipca 2004r. do 24 listopada 2004r., bowiem przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych nie przewidują takiej możliwości. Organ nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 61 i 97 kpa, ponieważ nie wskazano na czym to naruszenie miałoby polegać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak wynika z art. 145 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), następuje jedynie wówczas, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 40 ust. 1, ust. 2, ust. 4, ust. 12 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U.
z 2007r., nr 19, poz. 115, tekst jednolity), zgodnie z którym zajęcie pasa drogowego na cele nie związane z budową, przebudową remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie to dotyczy umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych
z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Należy podkreślić bezwzględnie obowiązujący charakter normy przepisu art. 40 ust. 12 pkt 2 ww. ustawy, która nie daje organowi żadnych możliwości uznaniowych. Przepis ten określa jednoznacznie, że w przypadku zajęcia pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonym w zezwoleniu zarządcy drogi, zarządca wymierza karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty obliczonej z zgodnie z art. 40 ust. 4 – 6 ww. ustawy.
Natomiast zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 października 1998r. ( II SA 877/1998) art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych stanowi, że za niedotrzymanie warunków określonych w zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego lub zajęcie pasa bez zezwolenia pobiera się kary pieniężne. Sformułowanie pobiera się oznacza, że organ ma obowiązek pobrać karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie. Powód zajęcia pasa drogowego jest przy tym w zasadzie obojętny.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia
z zajęciem pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego
w zezwoleniu zarządcy drogi w myśl art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych.
Z analizy akt sprawy wynika bowiem niezbicie, że w dniu 1 stycznia 2003r. wygasła decyzja zezwalająca na umieszczenie pawilonu handlowego przez Biuro Podróży A w "[...]", w pasie drogowym ulic A i B. Wprawdzie spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia na utrzymywanie pawilonu we wskazanym miejscu na dalszy okres czyli od 1 stycznia 2003r. do 30 czerwca 2003r., jednakże Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg, Mostów
i Zieleni, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta podjął decyzję negatywną w stosunku do przedłożonego wniosku. Decyzja ta została podtrzymana przez organ II instancji.
Zdaniem Sądu nie budzi też wątpliwości, że okres, za jaki została naliczona kara pieniężna, został ustalony właściwie. Poprzednie postępowanie administracyjne dotyczące zajęcia przez skarżącego bez zezwolenia pasa drogowego ulic A i B zostało zakończone decyzją ostateczną nakładającą karę pieniężną za okres od dnia 1 kwietnia 2003r. do dnia 26 lipca 2004r., zaś skarga na decyzję jak i następnie skarga kasacyjna zostały oddalone. Tak więc w przedmiotowym postępowaniu organy obu instancji słusznie określiły datę 27 lipca 2004r. jako początek okresu, za który naliczono karę pieniężną. Protokół z wizji w terenie z dnia 29 lipca 2004r. potwierdził, że budynek należący do spółki w dalszym ciągu zajmował wskazany pas drogowy bez wymaganego zezwolenia. Miało to miejsce aż do 13 czerwca 2006r., kiedy to budynek został rozebrany na mocy decyzji z dnia 25 kwietnia 2005r. Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg, Mostów i Zieleni, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta, dotyczącej przywrócenia do stanu poprzedniego pasa drogowego ulic A i B. Rozbiórkę wskazanego obiektu potwierdził protokół odbioru robót z dnia 13 czerwca 2006r.
W związku z tym należy uznać, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły datę końcową – 12 czerwca 2006r., jako ostatni dzień zajęcia pasa drogowego.
W ocenie Sądu, nie jest zasadny zarzut strony skarżącej, jakoby stan faktyczny ustalono na podstawie czynności procesowych wykonywanych w okresie zawieszenia przedmiotowego postępowania. Przede wszystkim fakt zajęcia pasa drogowego ulic A i B został stwierdzony protokołem z dnia 29 lipca 2004r. (okres zawieszenia postępowania trwał od 24 grudnia 2004r. do 29 marca 2007r.),
a więc przed rozpoczęciem zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Faktem jest, że dwa kolejne protokoły z oględzin spisano w okresie zawieszenia postępowania, ale powstały one również w wyniku prowadzenia odrębnego postępowania, w przedmiocie przywrócenia naruszonego pasa drogowego do stanu pierwotnego. Tak więc organ I instancji praktycznie nie podejmował żadnych czynności procesowych w zawieszonym postępowaniu. Nie może się więc ostać zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia art. 97 kpa, bo przecież zawieszenie postępowania dotyczącego kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego nie mogło skutkować zaprzestaniem wykonywania czynności w innych sprawach. A gdyby nawet przeprowadzone oględziny dotyczyły tylko niniejszej sprawy to ich przeprowadzenie w czasie zawieszonego postępowania nie miałoby żadnego znaczenia dla jej rozstrzygnięcia.
Ponadto niezasadny jest argument skargi odnoszący się do zastosowania
przepisu nie obowiązującego już w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r. (Dz. U.
z 1986r. nr 6, poz. 33) w sprawie wykonywania niektórych przepisów
o drogach publicznych.
Należy zauważyć, że na podstawie art. 9 ustawy z dnia 14 listopada 2003r.
o zmianie ustawy o drogach publicznych i zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003r.,
nr 200, poz. 1953), do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień zmienianych tą ustawą zachowują moc przepisy dotychczasowe, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Wyżej wskazana ustawa weszła w życie w dniu 8 grudnia 2003r., zatem przepisy dotychczasowe, w tym rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r. zachowało moc do 8 grudnia 2004r. Stosowna uchwała nr "[...]" Rady Miasta z dnia "[...]" w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty za zajęcie 1 m. kw. pasa drogowego na terenie miasta ( Dz. U. Woj. "[...]") weszła w życie 24 listopada 2004r.
W związku z tym organy prawidłowo wymierzyły skarżącemu karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego za okres od 27 lipca 2004r. do 24 listopada 2004r., na podstawie
§ 10a ust. 3 pkt 5 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r., natomiast za okres od 25 listopada 2004r. do 12 czerwca 2006r., na podstawie uchwały z dnia 27 października Rady Miasta. Zapisu art. 9 cytowanej wyżej ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. mówiącego o tym, że dotychczasowe przepisy zachowują moc, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy nie można rozumieć w ten sposób, że w ciągu tych 12 miesięcy musiała być wydana decyzja nakładająca karę pieniężna ( problematyczne by było wówczas także to czy taka decyzja w tym czasie musi zyskać walor ostateczności). Powyższy zapis mówi o tym, że wysokość kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego przez okres 12 miesięcy może być określana na podstawie dotychczasowych przepisów, natomiast przepis ten w żadnym stopniu nie zakreśla terminu do kiedy dana decyzja powinna być wydana. Tak więc wysokość kar pieniężnych za zajęcie pasa drogowego mogła być ustalana na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986r. do 8 grudnia 2004r. ( w mieście "[...]" do dnia 24 listopada 2004r. ) także na podstawie decyzji administracyjnych wydawanych w czasie późniejszym.
Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w swoim wyroku z dnia 25 stycznia 2006r. ( sygn. akt II SA/Sz 1010/2005), nie może być nałożona kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego na podstawie przepisu, nieobowiązującego w okresie, za który nakładany jest obowiązek lub wymierzana kara. W przeciwnym wypadku mielibyśmy do czynienia z łamaniem zasady nie działania prawa wstecz. Wprawdzie zakaz taki nie został wprost sformułowany w przepisach prawa administracyjnego, jednak zasada taka wyinterpretowana została
w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego z art. 2 Konstytucji RP, statuującego zasadę demokratycznego państwa prawnego.
Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zawieszone dla rozstrzygnięcia wątpliwości związanych z powierzchnią pawilonu zajmującego pas drogowy. Po ustaniu tych wątpliwości podjęto je na nowo. Przedmiot postępowania był ciągle ten sam, dlatego w świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego błędne są zarzuty skarżącego, jakoby w kwestii naruszenia pasa drogowego od 8 grudnia 2004r. należało wszcząć nowe postępowanie. Bez wątpienia w toku postępowania administracyjnego nie miało miejsca zdarzenie materialnoprawne powodujące stan powstania innej sprawy, który wymagałby podjęcia odrębnego postępowania. Z pewnością zmiana podstawy prawnej odnośnie naliczania kar pieniężnych za zajęcie pasa drogowego nie mogła powodować takiego skutku. Naruszenie pasa drogowego trwało we wskazanym okresie nieprzerwanie. Dlatego też nie jest zasadny zarzut skargi odnoszący się do pogwałcenia art. 61 kpa.
Zauważyć należy to, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte dopiero w dniu 7 grudnia 2004r., chociaż organ prowadząc liczne postępowania odnośnie zajęcia przez skarżącego pasa drogowego posiadał wiedzę o naruszeniu pasa drogowego przez skarżącego już w lipcu 2004r. Wynika to
z protokołu z 29 lipca 2004r. w sprawie o przywrócenie pierwotnego stanu prawnego. Wydaję się więc, że organ I instancji mógł dokonać niezbędnych wyjaśnień nieco wcześniej. Mimo to wszczęcie postępowania administracyjnego mieściło się jeszcze
w dopuszczalnych i potrzebnych do zbadania sprawy ramach czasowych, zwłaszcza, że zawiadomienie o jego wszczęciu było pierwszą czynnością organu wobec strony w przedmiotowym postępowaniu.
Opóźnienie we wszczęciu postępowania pozostaje jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zwłaszcza, że norma art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy o drogach publicznych ma charakter bezwzględnie obowiązujący i w zasadzie automatycznie wiąże konieczność wymierzenia kary pieniężnej z faktem udokumentowanego w danym okresie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.
Na marginesie warto zauważyć, że sam skarżący wpłynął na wysokość kary jaka została wobec niego wymierzona, bowiem po otrzymaniu informacji o zajmowaniu pasa drogowego z przekroczeniem terminu określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, nie podjął do końca skutecznych kroków w celu dokonania rozbiórki wybudowanego obiektu, który został rozebrany w wyniku przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Trzeba przy tym jeszcze raz podkreślić, że sam fakt istnienia pawilonu we wskazanym okresie jest bezsporny, co potwierdzają niezbicie liczne protokoły oględzin zawierające zdjęcia obiektu, będącego przedmiotem postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło