II SA/Ol 37/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zasiłku dla opiekuna uchyla zaskarżoną decyzję. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że J. S. (dalej skarżąca, strona) złożyła 3 grudnia 2019 r. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką J. R.. "[...]" działający z upoważnienia Wójta Gminy Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej organ I instancji) wydał decyzję, którą odmówił prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Rozpatrując złożone przez stronę odwołanie od w/w decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium, organ odwoławczy lub organ II instancji) pismem z dnia 22 września 2020 r. poinformowało stronę, iż jedyną przesłanką negatywną do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie przez stronę świadczenia w postaci zasiłku dla opiekuna. Pouczyło również stronę o możliwości zwrócenia się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o uchylenie decyzji ustalającej prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad matką. Wskazano również, iż stosownie do art. 127a Kodeksu postępowania administracyjnego w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję; z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. Kolegium wskazało, iż ostateczną decyzję uchylającą decyzję przyznającą zasiłek dla opiekuna należy przedłożyć w Kolegium w terminie 1 miesiąca. Strona 30 września 2020 r. złożyła w siedzibie organu I instancji pisemne oświadczenie o rezygnacji z przyznanego jej prawa do zasiłku dla opiekuna przyznanego decyzją z dnia "[...]" Wskazała jednocześnie, iż rezygnacja ze wskazanego wyżej świadczenia jest związana ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Podała również, iż rezygnuje z zasiłku dla opiekuna od dnia złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzją z "[...]" organ I instancji uchylił własną decyzję z "[...]" przyznającą stronie prawo do zasiłku dla opiekuna od 1 października 2020 r. W uzasadnieniu swojej decyzji, organ I instancji powołał podstawę prawną rozstrzygnięcia (art. 155 Kpa) oraz wyjaśnił, iż możliwość zmiany decyzji ostatecznej może nastąpić jedynie ze skutkiem na przyszłość (ex nunc). Wynika to z faktu, iż decyzja wydawana w trybie art. 155 Kpa jest decyzją konstytutywną. Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożyła w terminie skarżąca. W uzasadnieniu swojego odwołania, strona wskazała, iż powinno jej zostać przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z datą wsteczną od dnia złożenia wniosku. Tym samym również prawo do zasiłku dla opiekuna powinno zostać uchylone z datą wsteczną od tej daty. Pozwoliłoby to na wypłatę różnicy w wysokości świadczeń za okres od 3 grudnia 2019 r. tj. od daty złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Kolegium decyzją z "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie występują - poza jedną - tzw. negatywne przesłanki przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ust. 5 ustawy. Kolegium wyjaśniło, że zostało stronie przyznane świadczenie w formie zasiłku dla opiekuna w związku z opieką sprawowaną nad matką decyzją z "[...]" Stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Powyższe oznacza zdaniem Kolegium, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonować będzie decyzja ustalająca zainteresowanej prawo do zasiłku dla opiekuna, przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego nie będzie możliwe. Kolegium poinformowało zatem stronę, że w realiach niniejszej sprawy jedyną przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest pobieranie przez nią zasiłku dla opiekuna. Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zatem uprzednie uchylenie decyzji przyznającej stronie zasiłek dla opiekuna. Organ odwoławczy pouczył więc stronę o możliwości zwrócenia się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o uchylenie decyzji ustalającej prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad matką strony. Z możliwości tej strona skorzystała, kierując stosowny wniosek do organu I instancji. Organ I instancji działając w trybie art. 155 Kpa decyzją z "[...]" uchylił stronie prawo do zasiłku dla opiekuna od 1 października 2020 r. W ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo zastosował nadzwyczajny tryb postępowania określony art. 155 Kpa. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż decyzja ostateczna przyznająca stronie prawo do zasiłku dla opiekuna z "[...]" jest decyzją, na podstawie której nabyła prawo, strona wyraziła zgodę na uchylenie tej decyzji, brak jest przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu takiej decyzji, za uchyleniem decyzji przemawia słuszny interes strony (wybór świadczenia korzystniejszego). Organ odwoławczy podniósł ponadto, że nie ulega wątpliwości, iż decyzja wydana w tym trybie jest decyzją konstytutywną i wywołuje skutek na przyszłość (tj. ex nunc). Nie było więc możliwości uchylenia prawa do zasiłku dla opiekuna od dnia 3 grudnia 2019 r. tj. od dnia złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Skarżąca pismem z 18 grudnia 2020 r. wywiodła skargę na powyższą decyzję oraz decyzję z "[...]" przyznającą skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W złożonej skardze skarżąca zarzuciła naruszenie: 1/ prawa materialnego, tj. - art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, że wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna; - art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca; 2/ przepisów postępowania, a to: - art. 7, 8 Kpa poprzez brak uznania przez organ odwoławczy, że skarżąca spełnia wszystkie warunki i przesłanki do tego, aby w światle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych otrzymać prawo do świadczenia rodzinnego od grudnia 2019 r., a nie jak błędnie przyjęto od października 2020 r., jak też nieprawidłowe uznanie, że pobieranie zasiłku dla opiekuna do 1 października 2020 r. winno skutkować pozbawieniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od grudnia 2019 r. do października 2020 r. Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od grudnia 2019 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Kolegium popełniło błąd wzywając skarżącą na piśmie do złożenia osobnej rezygnacji z zasiłku dla opiekuna, co skarżąca uczyniła 30 września 2020 r. Konsekwencją tego było przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dopiero od 1 października 2020 r., zamiast od daty złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazała, że organ odwoławczy pouczył skarżącą, że nie musi od razu rezygnować z zasiłku dla opiekuna, a potem nie uwzględnił prawa skarżącej do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od daty złożenia wniosku o to świadczenie. Skarżąca wskazała ponadto na opieszałe działanie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Zarządzeniem z 21 stycznia 2021 r. stosownie do treści art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 j.t. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a) Przewodnicząca Wydziału II rozdzieliła skargi zawarte w piśmie z 18 grudnia 2021 r. w ten sposób, że sprawa ze skargi na decyzję w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie przyznania zasiłku dla opiekuna zarejestrowano pod sygnaturą II SA/Ol 37/21. Sprawa zaś zaskarżenia decyzji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego została przekazana do odrębnego rozpoznania i zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Ol 36/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył , co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2021 r., poz. 137 j.t). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy co wynika z treści art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, którą na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: Kpa) uchylono z dniem 1 października 2020 r. decyzję organu I instancji z 20 czerwca 2014 r. przyznającą skarżącej prawo do zasiłku dla opiekuna. Kolegium stanęło na stanowisku, że decyzja wydana w trybie art. 155 Kpa jest decyzją konstytutywną i wywołuje skutek na przyszłość (tj. ex nunc). W ocenie organu odwoławczego nie było więc możliwości uchylenia prawa do zasiłku dla opiekuna od 3 grudnia 2019 r., tj. od dnia złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Wskazać należy, że zgodnie z art. 155 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Wynika z tego, że dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo (lub nałożono na nią obowiązek), łącznie muszą być spełnione przesłanki: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji, brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych. Przedmiotem takiego postępowania nie jest więc merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej pod kątem spełnienia wymienionych wyżej warunków. Brak spełnienia któregokolwiek z nich, wklucza uwzględnienie wniosku i dokonanie zmiany decyzji. Wskazać jednak należy, że organ w istocie nie wykazał dlaczego w sprawie zastosował art. 155 Kpa. Strona skarżąca w złożonym wniosku podniosła jedynie, iż rezygnacja z zasiłku dla opiekuna związana jest ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. Podała również, iż rezygnuje z zasiłku dla opiekuna od dnia złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Należy mieć bowiem na uwadze art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. 2020 r., poz. 111; dalej: uśr). Zgodnie z ustępem pierwszym tego artykułu organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Stosownie zaś do treści art. 32 ust. 1a zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Przyjąć należy, że artykuł 32 uśr jest przepisem szczególnym i stąd też ma pierwszeństwo przed innymi trybami przewidzianymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Dopiero w sytuacji, gdy brak jest spełnienia przesłanek umożliwiających zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 32 uśr, organ może zastosować tryb przewidziany w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego (por. Małysa-Sulińska Katarzyna (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, Opublikowano: LEX 2015). Wprawdzie sam zasiłek dla opiekuna przyznawany jest na podstawie ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1297), ale art. 10 ust. 1 tejże ustawy stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych dotyczące świadczeń pielęgnacyjnych. W ocenie Sądu w sprawie po złożeniu przez stronę wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i ustaleniu, że skarżąca spełnia przesłanki do jego przyznania zaistniały podstawy do zastosowania tego przepisu. Organ bowiem winien uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Taką inną okolicznością mającą wpływ na prawo do zasiłku dla opiekuna jest właśnie złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne i ustalenie przez organ, że strona spełnia przesłankę do przyznania tego korzystniejszego świadczenia, co winno wiązać się z uchyleniem decyzji mniej korzystnej dla strony. Wprawdzie na przykładzie stosowania art. 32 uśr orzecznictwo co do zasady opowiada się za tym, że decyzja uchylająca decyzje o świadczeniu wydawana jest z mocą ex nunc, ale w orzecznictwie wyrażono także zapatrywanie, że nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem, iż skoro decyzja wydana na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ma charakter konstytutywny, to może ona wywierać wyłącznie skutki ex nunc tj. z mocą od wydania decyzji, a jej uchylenie lub zmiana nie może nastąpić z mocą wsteczną. Akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2012 r., sygn.. akt I OSK 993/12, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku tym NSA przyjął, że decyzje weryfikujące decyzje wcześniejsze mogą więc mieć skutek wsteczny. Dotyczyć to może przede wszystkim sytuacji, w których zastosowanie takiego skutku odbędzie się z korzyścią dla zainteresowanego. Ponadto wyjaśnić należy, że Sądowi w niniejszym składzie jest znana, i przezeń akceptowana, utrwalona wykładnia i praktyka stosowania przepisów przewidujących możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznych, zgodnie z którą dokonuje się tego ze skutkiem "na przyszłość" (ex nunc). Należy jednak zauważyć, że jest to zasada, która doznaje, choć nielicznych, wyjątków, przy czym jednym z najistotniejszych jest ten, w myśl którego dopuszcza się zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej z mocą wsteczną, o ile następuje to za zgodą lub na korzyść zainteresowanego. Potwierdza to orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA: z 3.01.2013 r., sygn. I OSK 1129/12; z 17.04.2014 r., sygn. I OSK 980/13; z 4.08.2017 r., sygn. I OSK 2257/16, orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym ponadto wskazuje się, że wypłata świadczenia za cały okres zasiłkowy, ani nawet upływ tego okresu, nie czynią postępowania w przedmiocie zmiany decyzji przyznającej to świadczenie bezprzedmiotowym (zob. wyrok NSA z 12.04.2017r., sygn. I OSK 1987/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 lutego 2021 r. sygn.. akt I OSK 2508/20 (orzeczenia.nsa.gov.pl) w przypadku złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i rezygnacji z prawa do kolidującego świadczenia wykluczającego możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie uprawnionej, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Brak jest bowiem przepisów umożliwiających zmodyfikowanie tego przepisu, w tym w szczególności zmianę terminu początkowego ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Bez wpływu na przytoczoną wykładnię przepisów pozostaje fakt, że decyzje z zakresu świadczeń rodzinnych mają charakter decyzji konstytutywnych, tj. kreujących określone uprawnienie, a nie tylko je potwierdzających. Zauważyć bowiem należy, że decyzje konstytutywne mają co do zasady moc na przyszłość, co nie wyklucza, że mogą one również mieć moc wsteczną. Zauważyć bowiem należy, że każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Można więc uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2009 r., sygn. akt II GSK 153/09). Oznacza to, że decyzja, mocą której skrócono okres, na który przyznano świadczenie uniemożliwiające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wydana na skutek dokonania wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 uśr może zostać wydana z mocą wsteczną, co umożliwi przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego – zgodnie z brzmieniem art. 24 ust. 2 uśr – od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Powyższe zapatrywania wyrażone w orzecznictwie pozwalają na przyjęcie, że w określonych sytuacjach możliwe jest wydanie decyzji w trybie art. 32 uśr z mocą wsteczną, w szczególności w sytuacji, gdy jest to korzystne dla strony. Z tych względów stanowisko organów nie jest prawidłowe, a przynajmniej nie odnosi się do kwestii wyboru trybu uchylenia decyzji i odmiennych zapatrywań wyrażonych w orzecznictwie w kwestiach początkowej daty uchylenia decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna. W sprawie niniejszej nie można także pominąć, że Kolegium postanowieniem z "[...]" (co Sądowi jest wiadome na podstawie akt sprawy II SA/Ol 36/21) stwierdziło, że organ I instancji prowadził postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sposób przewlekły, co było oczywiste z uwagi na długi okres załatwienia sprawy po zwrocie akt organowi po pierwszym uchyleniu decyzji tego organu przez Kolegium (decyzja Kolegium z "[...]" uchylająca pierwszą decyzję organu I instancji – zwrot akt organowi 26 marca 2020 r., ponowne rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego"[...]"). Stanowisko Kolegium zaprezentowane w sprawie, iż możliwe jest uchylenie decyzji organu I instancji z mocą ex nunc, a w konsekwencji przyjęcie, że dopiero od tego momentu stronie należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne, byłoby premiowaniem prowadzenia przez organ postępowania w sposób przewlekły, co w ocenie Sądu jest niedopuszczalne. Gdyby bowiem ten organ podjął czynności zgodnie z terminami przewidzianymi na załatwienie spraw w Kpa, strona mogłaby uzyskać informację z Kolegium przedstawioną w piśmie z 22 września 2020 r. szybciej i tym samym szybciej otrzymać świadczenie pielęgnacyjne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji uwzględnią treść art. 153 p.p.s.a. i zastosują się do wykładni przepisów zaprezentowanej w wyroku. Oczywistym przy tym jest, że wyżej opisane świadczenia, tj. zasiłek dla opiekuna oraz świadczenie pielęgnacyjne nie mogą się kumulować. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.