II SA/Ol 371/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Beata Jezielska Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku oddala skargę. WSA/wyr. 1 - sentencja wyroku R. D. złożył w dniu 17 listopada 2006 r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na rzecz syna B. D. "[...]"). Do wniosku załączył m.in. zaświadczenie z 17 listopada 2006 r. wystawione przez Placówkę Kształcenia Zawodowego, stwierdzające, iż B. D. jest słuchaczem kursu przygotowującego do egzaminów eksternistycznych z zakresu liceum ogólnokształcącego. Decyzją "[...]", działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania R. D. wnioskowanych świadczeń rodzinnych. W uzasadnieniu decyzji podał, że Placówka Kształcenia Zawodowego, której słuchaczem kursu przygotowującego do egzaminów eksternistycznych z zakresu liceum ogólnokształcącego jest B. D., nie mieści się w pojęciu szkoły, w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, co w związku z art. 3 pkt 18 ustawy z dnia 29 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych powoduje, że słuchaczom wskazanego kursu, nie można przyznać świadczeń rodzinnych. Od powyższej decyzji R. D. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podnosząc, iż jego syn powinien otrzymać zasiłek rodzinny, ponieważ uczęszcza do Centrum Kształcenia Ustawicznego "[...]". Dodał nadto, iż zasądzone alimenty w wysokości 250 zł miesięcznie, nie są egzekwowane przez komornika, ze względu na to, że komornik nie ma możliwości wyegzekwowania w pełnej wysokości zasądzonych alimentów, która to okoliczność znana jest organowi pomocy społecznej. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, iż stosownie do art. 6 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992) zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2, do ukończenia przez dziecko: 1) 18 roku życia lub 2) nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 3) 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. 1a. Zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia. Następnie wskazano, iż według art. 3 pkt 18 powołanej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o szkole - oznacza to szkołę, podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną oraz szkolę artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także specjalny ośrodek szkolno -wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż Placówka Kształcenia Zawodowego, której słuchaczem jest B. D., którego dotyczy wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, nie jest szkołą w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z tych względów odmowę przyznania świadczeń rodzinnych organ odwoławczy uznał za uzasadnioną. Odnosząc się do argumentacji podnoszonej przez stronę w odwołaniu wyjaśniono, iż przesłanki do przyznawania świadczeń rodzinnych, zostały ściśle określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie miało zatem podstaw do uwzględnienia okoliczności podniesionych w odwołaniu, a dotyczących braku możliwości wyegzekwowania przez komornika zasądzonych alimentów, bowiem kwestia ta, nie ma wpływu na ocenę uprawnień do świadczeń rodzinnych. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego R. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się "anulowania" tej decyzji w całości oraz przyznania przedmiotowego świadczenia jego synowi B. D. W uzasadnieniu skargi podał, iż jego syn pobiera naukę w Centrum Kształcenia Ustawicznego "[...]". Skarżący wskazał, iż jest to placówka o charakterze publicznym i jego zdaniem spełnia warunki ustawowe w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest bowiem szkołą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie organ podniósł, iż zgodnie z regulacją art. 2 pkt 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) placówki kształcenia ustawicznego, a w takiej placówce kształci się B. D., objęte zostały systemem oświaty, jednakże nie są one szkołą w rozumieniu cytowanego art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Również systematyka art. 2 ustawy o systemie oświaty wskazuje na fakt, iż placówki kształcenia ustawicznego nie są szkołami, szkoły zostały bowiem ujęte w pkt 2 tego artykułu, natomiast placówki kształcenia ustawicznego – osobno – w pkt 3a. Pod pojęciem szkoły mieszczą się szkoły podstawowe, w tym specjalne, integracyjne, z oddziałami integracyjnymi i sportowymi, sportowe i mistrzostwa sportowego; gimnazja, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami integracyjnymi, dwujęzycznymi, sportowymi i przysposabiającymi do pracy, sportowe i mistrzostwa sportowego; szkoły ponadgimnazjalne, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami integracyjnymi, dwujęzycznymi i sportowymi, sportowe, mistrzostwa sportowego, rolnicze, i leśne oraz szkoły artystyczne (art. 2 pkt 2). Dodano, iż placówki kształcenia ustawicznego nie są również placówkami oświatowo – wychowawczymi, które ujęte zostały w art. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty, ani ośrodkami wychowawczymi, wskazanymi w art. 2 pkt 5 tejże ustawy. Na zakończenie Kolegium podkreśliło, iż Palcówka Kształcenia Zawodowego "[...]", której słuchaczem jest B. D. nie jest także szkołą rozumieniu wskazanej powyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez co brak było prawnej możliwości przyznania wnioskowanego zasiłku wraz z dodatkiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje zatem jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego. Przy czym zaskarżona decyzja podlega uchyleniu tylko w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż skarga nie na zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego. Kryteria nabywania prawa do świadczeń rodzinnych wraz z należnymi dodatkami, zasady ich ustalania, przyznawania oraz wypłacania zostały uregulowane w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) Z dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy wynika, iż po ukończeniu przez dziecko 18 roku życia zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dziecko kontynuuje naukę w szkole. Z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi wynika, iż w dacie złożenia przez Skarżącego wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku rodzinnego z tytułu z tytułu samotnego wychowywania dziecka jego syn B. D. ( urodzony "[...]") miał ukończone 18 lat. Dlatego też niezbędnym warunkiem do przyznania wnioskowanych świadczeń było wykazanie, że spełniona została przesłanka z art. 6 ust. 1 pkt 2 polegająca na kontynuowaniu przez dziecko nauki w szkole. Organy administracji trafnie uznały, iż za szkołę i za naukę w szkole, na potrzeby ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie może być uznany kurs przygotowujący do egzaminów eksternistycznych z zakresu liceum ogólnokształcącego prowadzony przez Placówkę Kształcenia Zawodowego "[...]", w którym uczestniczy B. D. Należy bowiem zauważyć, iż ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w art. 3 pkt 18, zawiera definicję legalną pojęcia "szkoły". Zgodnie z tym przepisem przez szkołę – należy rozumieć – szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną oraz szkołę artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także specjalny ośrodek szkolno - wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki. Analiza przytoczonej definicji szkoły prowadzi do wniosku, iż Placówka Kształcenia Zawodowego "[...]" nie odpowiada żadnemu z wymienionych w tym przepisie typów szkół. Należy mieć tu także na względzie, iż w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( tekst jednolity Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) placówki kształcenia ustawicznego, do których zaliczyć należy placówkę kształcącą B. D., objęte są wprawdzie systemem oświaty, jednak dotyczą one innej, niż szkolna, formy działalności oświatowej. Wynika to jednoznacznie z systematyki przyjętej w art. 2 ustawy o systemie oświaty. W pkt. 2 tegoż artykułu wymienione zostały bowiem szkoły, a wśród nich: szkoły podstawowe, w tym specjalne, integracyjne, z oddziałami integracyjnymi sportowymi, sportowe i mistrzostwa sportowego (lit. a); gimnazja, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami integracyjnymi, dwujęzycznymi, sportowymi i przysposabiającymi do pracy, sportowe i mistrzostwa sportowego (lit. b), szkoły ponadgimnazjalne, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami integracyjnymi, dwujęzycznymi i sportowymi, sportowe, mistrzostwa sportowego, rolnicze, i leśne (lit. c) i szkoły artystyczne (lit. d). Przy czym dodać należy, iż stosownie do unormowań art. 9 ust. 1 ustawy o systemie oświaty szkoły publiczne i niepubliczne dzielą się na następujące typy: 1) sześcioletnią szkołę podstawową, w której w ostatnim roku nauki przeprowadza się sprawdzian; 2) trzyletnie gimnazjum, w którym w ostatnim roku nauki przeprowadza się egzamin, dające możliwość dalszego kształcenia w szkołach, o których mowa w pkt 3 lit. a-d oraz h; 3) szkoły ponadgimnazjalne: a) zasadnicze szkoły zawodowe o okresie nauczania nie krótszym niż 2 lata i nie dłuższym niż 3 lata, których ukończenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu, a także dalsze kształcenie w szkołach wymienionych w lit. e i f, b) trzyletnie licea ogólnokształcące, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego, c) trzyletnie licea profilowane kształcące w profilach kształcenia ogólnozawodowego, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego, d) czteroletnie technika, których ukończenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu, a także umożliwiające uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego, e) dwuletnie uzupełniające licea ogólnokształcące dla absolwentów szkół wymienionych w lit. a, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego, f) trzyletnie technika uzupełniające dla absolwentów szkół wymienionych w lit. a, których ukończenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu, a także umożliwiające uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego, g) szkoły policealne o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku, których ukończenie umożliwia osobom posiadającym wykształcenie średnie uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu, h) trzyletnie szkoły specjalne przysposabiające do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa potwierdzającego przysposobienie do pracy. W świetle przedstawionych powyżej regulacji prawnych, należy dojść do jednoznacznego wniosku, iż pojęcie "szkoła" nie obejmuje wszelkiego rodzaju kursów, egzaminów eksternistycznych odbywających się w systemie nauki i kształcenia pozaszkolnego. Reasumując stwierdzić należy, iż organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa w taki sposób, iż mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Organy te zebrały wystarczający materiał dowodowy i przedstawiły istotne dla sprawy okoliczności, a rozstrzygnięcie organów zostało wyprowadzone w oparciu o prawidłową podstawę prawną. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).