II SA/Ol 371/10

WyrokWSA w Olsztynie2010-06-15

Skład orzekający: Beata Jezielska, Marzenna Glabas, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zajmująca lokal mieszkalny bez tytułu prawnego po śmierci głównego najemcy, która nie oczekuje na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny, jest uprawniona do dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych należy interpretować jako wskazujący na jedną grupę osób, które muszą kumulatywnie spełnić dwa warunki: zajmować lokal mieszkalny bez tytułu prawnego ORAZ oczekiwać na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Skoro skarżący spełniał jedynie pierwszy z tych warunków, nie był uprawniony do dodatku mieszkaniowego, a skarga podlegała oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, zajmując lokal po zmarłym głównym najemcy bez tytułu prawnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując na brak tytułu prawnego do lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, interpretując przepis art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jako wymagający kumulatywnego spełnienia warunku zajmowania lokalu bez tytułu prawnego i oczekiwania na lokal zamienny lub socjalny. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi P. M. – T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia "[...]", P.M. – T. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w E. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia "[...]", nr MOPS. "[...]", Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w E., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta E., odmówił wnioskodawcy przyznania dodatku mieszkaniowego ze względu na brak tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że strona nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych, gdyż zajmuje wskazany we wniosku lokal mieszkalny położony w E. przy ul. K. 22/3 bez tytułu prawnego po zgonie głównego najemcy Z. M. (babci strony), nie jest jego najemcą ani podnajemcą, ani też nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny. W odwołaniu od powyższej decyzji, P. M. – T. wskazał, że powinien otrzymać dodatek mieszkaniowy, gdyż art. 2 ust. 1 pkt. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wskazuje na dwie grupy osób, którym dodatek ten przysługuje, to jest: osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego oraz osoby oczekujące na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Decyzją z dnia "[...]", nr Rep. "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy – wskazując przepisy regulujące zasady i tryb przyznawania dodatku mieszkaniowego – podniósł, że aby starać się o dodatek mieszkaniowy należy w pierwszej kolejności wykazać się odpowiednim tytułem prawnym do lokalu, który, obok kryterium dochodowego i powierzchni normatywnej w przeliczeniu na członka rodziny, stanowi elementarny warunek udzielenia tego rodzaju pomocy społecznej. Ponadto, organ podkreślił, że zgodnie z treścią art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego, w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Wnuk zmarłego najemcy nie należy zatem do osób wymienionych w cytowanym przepisie. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że konstrukcja przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest jednoznaczna, a jego interpretacja przedstawiona przez stronę w zakresie punktu 5 jest dowolna i abstrahuje od zasad techniki legislacyjnej. Przepis ten wskazuje, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Zatem, cytowany przepis odnosi się do jednej, a nie jak błędnie wywodzi strona, do dwóch kategorii osób, która ma łącznie spełnić obie przesłanki, tj. zajmować lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, ale jednocześnie oczekiwać na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Jest to zgodne z intencjami ustawodawcy, sensem i duchem ustawy, o czym świadczy ujęcie tych przesłanek w jednym punkcie, jak również sama konstrukcja składniowa – osoby zajmujące, oczekujące. Nie ma tu więc dwóch odrębnych kategorii osób, a jest jedna, która musi spełnić kumulatywnie obie przesłanki. Przecinek wynika zaś z zasad interpunkcji i rozdzielenia dwóch form czasownikowych. Mając powyższe na uwadze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O., P. M. – T. podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz uznał za niestosowne wyrażenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze opinii na temat art. 691 Kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Kolegium ponownie wskazało, że skarżący nie spełnia wymogów warunkujących nabycie prawa do żądanego świadczenia wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jako że zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego i nie oczekuje na przysługujący lokal socjalny ani zamienny. Ponadto, organ uznał za zasadny zarzut skarżącego, że nie powinien zajmować stanowiska co do treści art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego, bowiem wszelkie kwestie związane ze stosunkiem najmu nie leżą w kompetencjach organów administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie rozważań wskazać należy, że zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej(art. 1 § 2). Zatem ocenie w postępowaniu przed sądem administracyjnym podlega prawidłowość stosowania i wykładni przepisów prawa przez organy orzekające w toku postępowania administracyjnego. Kryterium legalności (zgodności z prawem) powoduje, że sąd administracyjny może wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ - dalej jako p.p.s.a.). Tym samym sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia "[...]", nr Rep. "[...]", w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego ze względu na brak tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), dodatek mieszkaniowy przysługuje: najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych (pkt 1), osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego (pkt 2), osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych (pkt 3), innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem (pkt 4) oraz osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny (pkt 5). W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżący należy do osób uprawnionych do otrzymania dodatku mieszkaniowego, wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowym, a zatem osób zajmujących lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekujących na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Wykładnia autentyczna kwestionowanego w skardze przepisu, nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że przecinek, umieszczony w jego tekście, oznacza jedynie uściślenie myśli wyrażonej wcześniej. Znak przestankowy nie może być utożsamiany z alternatywą (wyrażeniem "albo" czy "lub"), jak tego dowodzi skarżący. Zatem w spornym punkcie przepisu mamy do czynienia z jedną grupą osób, które mają łącznie spełniać dwa warunki, tj. zajmować lokal mieszkalny bez tytułu prawnego i jednocześnie oczekiwać na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. W niniejszej sprawie niesporne zaś jest, że skarżący nie spełnia obu tych warunków równocześnie, a jedynie jeden z nich, to jest zajmuje bez tytułu prawnego lokal mieszkalny po zgonie głównego najemcy, co powoduje, że nie może on skutecznie ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło