II SA/Ol 372/07

Dnia 20 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 roku sprawy ze skargi O. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" roku nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego - oddala skargę. O. P. w dniu 12 października 2006 roku złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w B. wniosek o zasiłek celowy w kwocie 1000 złotych zwiększonej o 392 złote w związku z suszą w 2006 roku. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. działająca z upoważnienia Burmistrza B., decyzją z dnia 24 października 2006 roku odmówiła wnioskodawczyni zasiłku celowego z tytułu suszy. W uzasadnieniu decyzji podała, że według dokonanych ustaleń wnioskodawczyni nie podlega ubezpieczeniu społecznemu KRUS, a zatem nie spełnia jednego z warunków udzielenia pomocy. Od powyższej decyzji O. P. odwołała się. Podała, że jest dzierżawcą gospodarstwa rolnego we wsi D. o powierzchni ogółem 17,43 ha, w tym 5,24 ha użytków zielonych. Obecnie podlega ubezpieczeniu społecznemu ZUS. Jednak jej brat M. P., mieszkający wraz z nią i współprowadzący gospodarstwo rolne podlega ubezpieczeniu społecznemu KRUS. Na dowód tego przedstawiła decyzję Prezesa KRUS z 25 października 2006 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 16 stycznia 2007 roku utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że gospodarstwo rolne w miejscowości D. gmina B., którego dotyczy wniosek złożony przez O. P. jest przez nią dzierżawione na podstawie umowy z dnia 10 czerwca 2002 roku zawartej z właścicielką tego gospodarstwa D. P. Nie można zatem uznać, że brat odwołującej się M. P. jest rolnikiem w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników. Nie prowadzi bowiem on omawianego gospodarstwa na własny rachunek, lecz na rachunek siostry. Nie jest też jego posiadaczem. Wprawdzie zgodnie ze złożoną w sprawie decyzją Prezesa KRUS z dnia 25 października 2006 roku znak: "[...]" podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników, ale jako domownik. Stosownie do art. 6 pkt 2 powołanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników przez domownika rozumie się osobę bliską rolnikowi, która ukończyła 16 lat i pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Kolegium uznało też, że O. P. jest rolnikiem w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, jednak nie podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników, gdyż jest ubezpieczona w ZUS. W tych okolicznościach zdaniem Kolegium odwołująca się nie kwalifikuje się do udzielenia pomocy w postaci zasiłku celowego. O. P. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko w odniesieniu do M. P. jest błędne. Uważa, że jej brat M. P. mieszkający z nią i współprowadzący gospodarstwo rolne podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników jako rolnik a nie jako domownik. Jest bowiem posiadaczem działki rolnej o powierzchni 1,47 ha, co oznacza, że jest rolnikiem. Na potwierdzenie wskazanego faktu skarżąca załączyła do skargi zaświadczenie Urzędu Miasta i Gminy w B. potwierdzające, że według stanu na dzień 5 lutego 2007 roku M. P. figurował jako podatnik podatku rolnego od gruntów stanowiących gospodarstwo rolne o powierzchni 1,47 ha. W tej sytuacji zdaniem skarżącej spełnia ona wymogi uprawniające do otrzymania zasiłku celowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W świetle przedstawionego przez skarżącą zaświadczenia Burmistrza B. z dnia 5 lutego 2007 roku przyznało, że M. P. należy uznać za rolnika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, podlegającego temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Nie oznacza to jednak w ocenie Kolegium, że tym samym została spełniona przesłanka wymieniona w § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155 poz. 1109). Wprawdzie bowiem brat skarżącej M. P. odpowiada definicji rolnika zawartej w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników, jednakże jego status rolnika nie pozostaje w związku ze wspólnie przez nich prowadzonym gospodarstwem rolnym, którego dotyczy wniosek o zasiłek celowy z tytułu suszy, lecz wynika z faktu posiadania własnego gospodarstwa rolnego. W tej sytuacji odmowa udzielenia zasiłku była uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Dla oceny żądania O. P. dotyczącego przyznania jej zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 roku istotnym jest to, czy spełnia ona przesłanki wskazane w § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. nr 155 poz. 1109). Zgodnie z tymi przepisami pomocy udziela się rodzinie rolniczej jeżeli: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy, 2) w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę, wynoszą średnio powyżej 30 %. Obydwa wyżej wskazane warunki muszą być spełnione łącznie. Z tym, że zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (j. t. Dz.U. z 1998 roku Nr 7, poz. 25 ze zm.) przez rolnika rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca jest posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni 17,58 ha. Zatem zgodnie z cytowanym art. 6 pkt 1 jest rolnikiem, który jednak nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, bowiem podlega ubezpieczeniu w ZUS. Skarżąca temu nie przeczy. Jednak twierdzi, że rolnikiem w jej rodzinie jest jej brat M. P., który mieszka z nią i razem z nią prowadzi jej gospodarstwo rolne i co najważniejsze podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, na co dołączyła do skargi zaświadczenie z którego wynika, że jest on właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,47 ha. Zatem zdaniem skarżącej spełnia ona przesłanki z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia do przyznania jej zasiłku celowego z tytułu suszy w jej gospodarstwie rolnym. Ze stanowiskiem skarżącej nie sposób się zgodzić. O ile należy przyznać, że brat skarżącej M. P. jest rolnikiem podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, to nie oznacza to jednak, jak słusznie twierdzi Kolegium, że tym samym zostały spełnione przesłanki wymienione w § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku, bowiem jego status rolnika nie pozostaje w związku ze wspólnie ze skarżącą prowadzonym gospodarstwem rolnym, którego to dotyczy wniosek o zasiłek celowy z tytułu suszy, lecz wynika z faktu posiadania własnego gospodarstwa rolnego. Zdaniem Sądu status rolnika musi wynikać z prawa własności (współwłasności) bądź posiadania (współposiadania) gospodarstwa rolnego objętego suszą, prowadzonego osobiście i na własny rachunek. To po części wynika z cytowanego wyżej art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, określającego definicję legalną rolnika. M. P. tylko współprowadzi gospodarstwo dotknięte suszą, ale na rachunek skarżącej i nie jest jego współposiadaczem. Taka interpretacja § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 29 sierpnia 2006 roku wynika też z tego, że przepis ten daje uprawnienie do uzyskania zasiłku z pomocy społecznej. Jak wiadomo środki finansowe przeznaczone na pomoc społeczną są ograniczone. Dlatego pracodawca tworząc te przepisy nie przyznał tego uprawnienia każdemu kto prowadzi gospodarstwo rolne które dotknęła susza, lecz krąg uprawnionych znacznie ograniczył. Wyłączył między innymi osoby nie podlegające ubezpieczeniu społecznemu rolników, a do takich osób należy skarżąca. Z powyższego wynika, że przepis § 2 pkt 1 rozporządzenia z 29 sierpnia 2006 roku należy interpretować wąsko. W ten sposób, że w rodzinie prowadzącej gospodarstwo objęte suszą musi być osoba będąca rolnikiem podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy posiadającym gospodarstwo objęte suszą a nie jakiekolwiek inne gospodarstwo, suszą nie dotknięte. Celem powyższych uregulowań jest bowiem złagodzenie skutków suszy poprzez pomoc rodzinom (osobom) objętym klęską suszy. Członek rodziny skarżącej M. P. tego wymogu nie spełnia, jest rolnikiem w związku z posiadaniem gospodarstwa rolnego nie objętego suszą. Przyjęcie za słuszne stanowiska przeciwnego, reprezentowanego przez skarżącą, doprowadziłoby do sytuacji, w której (przy założeniu, że gospodarstwo M. P. też zostałoby dotknięte suszą), rodzina skarżącej byłaby uprawniona do otrzymania dwóch zasiłków celowych z tytułu suszy, co zapewne nie było intencją ustawodawcy. Reasumując należy stwierdzić, że skarżąca nie spełnia warunku wskazanego powyżej, koniecznego do przyznania jej zasiłku celowego. Zatem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem a skarga O. P. jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).