II SA/Ol 372/10

PostanowienieWSA w Olsztynie2010-05-27

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadając stałe dochody z emerytury i renty, dochody z działalności rolniczej oraz zdolność kredytową umożliwiającą realizację dużej inwestycji, mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych w częściowym zakresie?
Ratio decidendi
Skarżący nie mogą zostać zwolnieni od kosztów sądowych w częściowym zakresie, ponieważ ich sytuacja materialna, uwzględniająca stałe dochody, dochody z działalności rolniczej oraz zdolność kredytową pozwalającą na realizację inwestycji wielokrotnie przekraczającej koszty sądowe, nie uzasadnia twierdzenia, że nie są w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący W. P. i S. P. złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych w częściowym zakresie, argumentując, że decyzja o wstrzymaniu użytkowania budynku mieszkalnego narazi ich na dodatkowe koszty remontu i adaptacji pomieszczeń, a także utrzymują niepełnosprawne dziecko. Przedstawili swoją sytuację materialną, wskazując na dochody z emerytury, renty dziecka, działalności rolniczej oraz planowaną inwestycję, na którą zaciągnęli kredyt.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków W. P. i S. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. P. i S. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wstrzymania użytkowania budynku mieszkalnego postanawia odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. We wnioskach z dnia "[...]", złożonych na urzędowych formularzach, W. P. i S. P. wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]". W ich uzasadnieniach podnieśli, iż w związku z decyzją, nakazującą wstrzymanie użytkowania budynku, w którym dotychczas mieszkali, poza kosztami działalności rolniczej, obciążeni będą kosztami dodatkowymi – remontu tego budynku oraz adaptacji pomieszczenia gospodarczego na potrzeby mieszkaniowe. Wskazali ponadto, iż na ich utrzymaniu jest niepełnoprawne, "[...]" dziecko. Zgodnie z oświadczeniami o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, do majątku 3-osobowej rodziny skarżących należy dom o pow. "[...]" oraz nieruchomość rolna o pow. "[...]" ("[...]"), co stanowi "[...]" ha przeliczeniowych. Skarżący posiada jedną klacz i jednego źrebaka o łącznej wartości ok. "[...]". Źródłami dochodu rodziny skarżących są emerytura skarżącej w kwocie "[...]" oraz renta dziecka w kwocie "[...]", a ponadto działalność rolnicza, która przynosi dochód miesięczny brutto w kwocie "[...]" (statystyczny) oraz dochód roczny w kwocie "[...]" z tytułu dopłat. W rubryce nr 11 formularza wniosku, skarżący wykazali wydatki miesięczne: na leki i dojazdy na leczenie, energię, gaz, wywóz śmieci oraz kwartalne: na podatek gruntowy i KRUS w łącznej kwocie "[...]" w przeliczeniu na miesiąc. Wskazali dodatkowo, że skarżący planuje inwestycję "[...]" w związku z którą poniósł dotychczas wydatek w kwocie "[...]" (na którego pokrycie zaciągnięty został kredyt krótkoterminowy ze spłatą do "[...]"), a w przyszłości poniesie dodatkowo wydatki w kwocie ok. "[...]", które będą również kredytowane. W niniejszej sprawie, tożsama sytuacja bytowa skarżących w kontekście konsekwencji, jakie w zakresie kosztów sądowych niesie za sobą ich współuczestnictwo materialne w sprawie, czyni zasadnym łączne rozpoznanie ich wniosków. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną rodziny skarżących, stwierdzić należy, iż poniesienie wydatku w wysokości 500 zł na poczet wymaganego obecnie wpisu i zgromadzenie środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego, które mogą pojawić się ewentualnie na jego dalszym etapie, mieści się w granicach możliwości finansowych skarżących. Zauważyć należy, iż rodzina skarżących dysponuje stałym miesięcznym dochodem z tytułu emerytury i renty (w łącznej kwocie "[...]" netto, co wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, załączonego przez skarżących do wniosku, złożonego w zwykłej formie pisemnej), a ponadto dochodem z działalności rolniczej, który zgodnie z formularzem wniosku wynosi rocznie "[...]" (skarżący wykazali jednak wyłącznie dochód statystyczny) oraz środkami pieniężnymi z dopłat w kwocie "[...]" rocznie. Podjęcie się przez skarżącego realizacji inwestycji "[...]", której koszt całkowity wynosić będzie ok. "[...]", oznacza, że środki pieniężne, jakimi dysponuje rodzina skarżących są wystarczające nie tylko na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego rodziny oraz kosztów działalności rolniczej, ale również na inwestowanie i ponoszenie kosztów dodatkowych – kosztów przedmiotowej inwestycji, w tym spłaty zaciągniętych na ten cel kredytów. W tej sytuacji stwierdzić natomiast należy, że skoro w granicach możliwości finansowych skarżących mieści się realizacja inwestycji, której koszt całkowity wynosić będzie ok. "[...]", to mieści się tym bardziej poniesienie wydatku w wysokości 500 zł na poczet wymaganego obecnie wpisu i zgromadzenie środków finansowych na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów postępowania sądowego, które mogą pojawić się dopiero na jego dalszym etapie. Zauważyć jednocześnie należy, iż niedopuszczalna jest sytuacja, gdy strona podejmuje się realizacji określonej inwestycji, której wartość wielokrotnie przekracza koszty sądowe w jej sprawie i jednocześnie żąda by na tej podstawie przedmiotowe koszty pokrywał za nią Skarb Państwa. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy nie zachodzi przesłanka uzasadniająca zwolnienie skarżących od kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. W sytuacji gdy skarżący posiadają, poza okresowymi, także stałe źródła dochodu oraz zdolność kredytową, umożliwiającą im realizację inwestycji, której wartość wielokrotnie przekracza koszty sądowe w niniejszej sprawie, nie można bowiem uznać, że skarżący nie są w stanie zdobyć środków pieniężnych na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla ich rodziny. Tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło