II SA/Ol 372/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.P. i S.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.P. i S.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wstrzymania użytkowania budynku mieszkalnego postanawia 1. przyznać W.P. i S.P. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi powyżej 200 zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi W.P. i S.P. złożyli wnioski o zwolnienie ich od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]". Podali, iż w związku z decyzją nakazującą wstrzymanie użytkowania budynku, w którym dotychczas mieszkali, poza kosztami działalności rolniczej, obciążeni będą kosztami dodatkowymi – remontu tego budynku oraz adaptacji pomieszczenia gospodarczego na potrzeby mieszkaniowe. Wskazali ponadto, iż na ich utrzymaniu jest niepełnoprawne, dorosłe dziecko. Zgodnie z oświadczeniami o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, do majątku 3-osobowej rodziny skarżących należy dom o pow. "[...]" oraz nieruchomość rolna o pow. "[...]" ha ("[...]" pod uprawę zboża, "[...]" sadów, "[...]" trawy z koniczyną oraz "[...]" lasów i zadrzewień), co stanowi "[...]" ha przeliczeniowych. Skarżący posiada jedną klacz i jednego źrebaka o łącznej wartości ok. "[...]". Źródłami dochodu rodziny skarżących są emerytura skarżącej w kwocie "[...]" brutto oraz renta dziecka w kwocie "[...]" brutto, a ponadto działalność rolnicza, która przynosi dochód miesięczny brutto w kwocie "[...]" (statystyczny) oraz dochód roczny w kwocie "[...]" z tytułu dopłat. W rubryce nr 11 formularza wniosku, skarżący wykazali wydatki miesięczne: na leki i dojazdy na leczenie, energię, gaz, wywóz śmieci oraz kwartalne: na podatek gruntowy i KRUS w łącznej kwocie "[...]" w przeliczeniu na miesiąc. Wskazali dodatkowo, że skarżący planuje inwestycję zalesieniową w związku z którą poniósł dotychczas wydatek w kwocie "[...]" (na którego pokrycie zaciągnięty został kredyt krótkoterminowy ze spłatą do czerwca 2010r.), a w przyszłości poniesie dodatkowo wydatki w kwocie ok. "[...]" , które będą również kredytowane. Postanowieniem z dnia 27 maja 2010r. (sygn. akt II SA/Ol 372/10) Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu Referendarz sądowy stwierdził, iż w warunkach niniejszej sprawy nie zachodzi przesłanka uzasadniająca zwolnienie skarżących od kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. W sytuacji gdy skarżący posiadają, poza okresowymi, także stałe źródła dochodu oraz zdolność kredytową, umożliwiającą im realizację inwestycji, której wartość wielokrotnie przekracza koszty sądowe w niniejszej sprawie, nie można bowiem uznać, że skarżący nie są w stanie zdobyć środków pieniężnych na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla ich rodziny. Z zachowaniem ustawowego terminu skarżący wywiedli sprzeciw na to postanowienie. Wnieśli o uchylenie postanowienia Referendarza sądowego i zwolnienie od kosztów sądowych. W treści sprzeciwu podnieśli, że inwestycja jest na etapie planowania i ma być finansowania z kredytu, który może być udzielony maksymalnie w kwocie "[...]" na 10 lat. Mając zaś na uwadze wysokość raty, długość spłaty kredytu oraz wiek wnioskodawców, przewidują oni odstąpienie od planowanej inwestycji. Odnośnie dochodu z gospodarstwa rolnego podali, że stanowi on dochód statystyczny i nie ma zastosowania w ich sytuacji, gdyż posiadają gospodarstwo rolne pierwszy rok, a realny dochód należy obliczać po zakończeniu zbiorów, co nastąpi jesienią 2010r. Dotychczasowa działalność rolnicza wymagała natomiast poniesienia znacznych nakładów na zasiew i uprawę ziemi jesienią 2009r. i wiosną br. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wobec wniesienia sprzeciwu przeciwko wydanemu postanowieniu utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej jako: ustawa ppsa.). Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek strony o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. Na tle powyższego Sąd uznaje za niezasadny wniosek skarżących zawarty w sprzeciwie, o uchylenie postanowienia Referendarza sądowego z 27 maja 2010r., skoro poprzez wniesienie sprzeciwu przeciwko wydanemu postanowieniu utraciło ono moc. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy ppsa., zarówno przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść odpowiednio jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, iż skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny utrzymania. Skoro rodzina skarżących dysponuje stałym miesięcznym dochodem z tytułu emerytury i renty (w łącznej kwocie "[...]" netto) oraz dochodem z działalności rolniczej wykazanym jednak wyłącznie jako dochód statystyczny z gospodarstwa rolnego, to biorąc pod uwagę ponoszone przez rodzinę koszty zarówno samego utrzymania (w tym koszty związane z utrzymaniem niepełnoprawnego, dorosłego dziecka), jak też koszty działalności rolniczej w gospodarstwie funkcjonującym pierwszy rok, Sąd uznaje, że wywiązano się z obowiązku wykazania przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący dopiero bowiem oczekują na plony z działalności rolniczej i związany z nimi dochód, stąd też analizując aktualną sytuację majątkową wnioskodawców Sąd nie ma podstaw, aby brać pod uwagę przyszły i bliżej nieokreślony dochód. Z podobnych względów Sąd nie brał pod uwagę planowanej inwestycji zalesienia gruntu finansowanej z kredytu bankowego, a co do której skarżący zadeklarowali, iż z niej rezygnują. W takiej sytuacji, stosownie do zakresu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz unormowania zawartego w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy ppsa., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zwolnienie od kosztów w całości lub w części. Zważywszy, iż koszty sądowe w postępowaniu przed sądem I instancji sprowadzają się w zasadzie do wpisu od skargi Sąd uznał, iż w rozpatrywanym przypadku właściwym będzie zwolnienie skarżących od uiszczenia owej opłaty powyżej 200 zł. W ocenie sądu, brak jest przesłanek do zwolnienia skarżących od kosztów sądowych w całości, albowiem dysponują oni stałymi miesięcznymi dochodami i choć nie są one zbyt duże, to sytuacji majątkowej skarżących nie można porównać z tymi osobami, które nie posiadają żadnego majątku i żadnych dochodów Na podstawie wskazanych przepisów postanowiono zatem jak w sentencji.