II SA/Ol 374/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zamiaru budowy obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że pismem z dnia 28 marca 2007r. I.T., działając na podstawie art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016) zgłosił w Urzędzie Miejskim budowę i roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę, a polegające na budowie zadaszenia nad miejscem postoju samochodu. Do zgłoszenia zostało dołączone oświadczenie, z którego wynika, że I.T. posiada prawo współwłasności nieruchomości, na której miała stanąć wiata a położonej przy ulicy K. w G. i oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka "[...]". Następnie decyzją z dnia "[...]" Prezydent Miasta wniósł sprzeciw w sprawie wspomnianego wyżej zgłoszenia zamiaru budowy wiaty. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że inwestycja została zaplanowana na terenie, dla którego obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego O. - rejon ulic B. i W. w G., zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta "[...]". Według organu w planie ustalono linię dla nowej zabudowy w odległości 6 m od linii rozgraniczającej ulic, a ze zgłoszenia wynika, że planowana wiata lokalizowana jest w odległości około 3 m od linii rozgraniczającej ulicy K.. To z kolei powoduje, że planowana inwestycja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc Prezydent Miasta był uprawniony na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane wnieść stosowny sprzeciw. Odwołanie od wspomnianej wyżej decyzji wniósł I.T. wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżącego, zważywszy na charakter planowanej inwestycji jako lekkiej konstrukcji bez ścian, planowany obiekt nie mógł być uznany za trwały i ściśle związany z gruntem. W tej sytuacji konstrukcja taka nie mogła wytyczać nowej linii zabudowy, a tylko to mogłoby przesądzać o ewentualnej niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. I.T. wskazał również, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie zdefiniowano w żaden sposób pojęcia linia zabudowy. Poza tym nie wytyczono też linii rozgraniczającej ulic. Skarżący zarzucił również, że przy rozpatrywaniu sprawy w I instancji nie odniesiono się do wszystkich aspektów sprawy i nie wykazano w jaki sposób interes indywidualny inwestora stałby w sprzeczności z interesami gminy i innych właścicieli sąsiednich działek i obiektów. W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda decyzją "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" i wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy wiaty na działce nr "[...]" przy ulicy K. 13 w G. Organ II instancji uznał rozstrzygnięcie kwestionowanej decyzji za zasadne a uzasadnienie za wadliwe. Organ podniósł, że w art. 29 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stanowiącym zamknięty katalog prac budowlanych podlegających zgłoszeniu a nie wymagających pozwolenia na budowę, brak jest inwestycji polegającej na budowie wiaty nad miejscem postojowym na samochód. To z kolei czyni zasadnym wniesienie sprzeciwu wobec tej inwestycji, która powinna być objęta pozwoleniem na budowę. W związku z tym organ I instancji rozstrzygając sprawę powinien ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, że planowana inwestycja może być realizowana jedynie po uprzednim uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ zbędnie zatem odniósł się w zaskarżonej decyzji do niezgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Takie rozważania byłyby zasadne dopiero w momencie uruchomienia właściwej procedury poprzez złożenie odpowiedniego wniosku o pozwolenie na budowę. Skargę na decyzję Wojewody z dnia "[...]" wywiódł I.T., wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżącego decyzja Wojewody została wydana z naruszeniem przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, a organ II instancji w niezrozumiały sposób podkreślił miejsce zlokalizowania wiaty, określając je słowami "nad miejscem postojowym na samochód". Skarżący podkreślił przy tym, że w przywołanym już art. 29 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane nie wskazano celu, przeznaczenia, właściwości konstrukcyjnych, czy też miejsca usytuowania wiaty, a jedyną jej cechą wynikającą wprost z ustawy jest jej wielkość zdefiniowana przez powierzchnię zabudowy o czym stanowi art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. I.T. wskazał, że planowana inwestycja dotyczy wiaty o wymiarach 5,5m na 2,7m o łącznej powierzchni 15,12m-. Tymczasem zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę nie dotyczy wiat o powierzchni zabudowy do 25m-. Zdaniem skarżącego w decyzji organu II instancji z niezrozumiałych powodów wyeksponowano miejsce usytuowania wiaty, mimo, że ustawodawca nie wiąże z tą kwestią żadnych skutków prawnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymują argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i podkreślając, że analiza prawnego znaczenia oparta na wykładni językowej wskazuje, że zgłoszenie jakie miało miejsce w przedmiotowej sprawie, obejmuje zadaszone miejsce garażowe, co nie jest tożsame z pojęciem wiaty. W świetle tego zgłoszony zamiar budowy nie mieścił się w katalogu wyjątków z art. 29 Prawa budowlanego, a tym samym przedmiotowa inwestycja powinna być objęta na podstawie art. 30 ust. 6 pkt obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 1-3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Na wstępie należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) nie definiują pojęcia wiaty, jednakże zawierają definicję legalną budynku. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 2 wskazanej ustawy budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, a także posiada fundamenty i dach. Powyższe prowadzi do wniosku, iż (a contrario) obiekt budowlany zaprojektowany (wykonany) bez przegród zewnętrznych, fundamentów bądź bez dachu lub niezwiązany trwale z gruntem, nie odpowiada określonym w komentowanym przepisie warunkom i w związku z tym nie może być uznawany za budynek. Taki też pogląd prezentowany jest w literaturze przedmiotu - Z. Niewiadomski. Prawo budowlane. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2006, str. 43. Skoro zatem ustawodawca nie definiuje pojęcia wiaty, to należy posłużyć się jej definicją słownikową, a ta mówi, że wiata to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, niekiedy ze ściankami z boku, wzniesiona np. nad peronem kolejowym, parkingiem, hangarem czy przystankiem tramwajowym. Wiata garażowa, magazynowa. Wiata nad przystankiem autobusowym. (Uniwersalny słownik języka polskiego pod redakcją prof. S. Dubisza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, Tom 4, str. 404). Wskazać ponadto należy, iż rozpoczęcie procesu inwestycyjnego polegającego na budowie budynku powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę wyraża art. 28 ustawy Prawo budowlane stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 29 omawianej ustawy ustalający katalog budów i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. Zgodnie z ust. 2 wskazanego artykułu pozwolenia na budowę nie wymaga m.in. budowa wiat o powierzchni zabudowy do 25m. -. Wyjątkowość tej regulacji prawnej polega w istocie na tym, że pozwolenie na budowę zastępowane jest zgłoszeniem. Ta łagodniejsza forma reglamentacji dotyczy przedsięwzięć drobnych, nieskomplikowanych i technicznie łatwych w realizacji. Skoro zatem ustawodawca uzależnia możliwość rozpoczęcia procesu inwestycyjnego polegającego na budowie budynku od uprzedniego uzyskania decyzji zezwalającej na budowę, przy czym jednocześnie dla rozpoczęcia budowy wiaty przewiduje jedynie formę zgłoszenia (zawiadomienia właściwego organu), to prowadzi to do wniosku, iż "rozróżnia" te obiekty już na etapie zamierzenia inwestycyjnego. Różnicując tryb uzyskania zgody organu administracji na rozpoczęcie budowy, typizuje wiatę i budynek w innych kategoriach, co bezsprzecznie świadczy o tym, iż ich nie utożsamia. Przenosząc powyższe wnioski na grunt omawianej sprawy wskazać należy, iż będąca przedmiotem zgłoszenia planowana wiata pozbawiona była cech, które charakteryzują budynek. Z analizy zgłoszenia budowy i robót budowlanych, przedłożonego przez skarżącego wynika, że zamierzona inwestycja polegała na budowie zadaszenia nad miejscem postoju samochodu. Zadaszenie to przewidziano jako konstrukcję nietrwale związaną z gruntem, drewnianą, pokrytą blachą trapezową i połączoną dłuższym bokiem z sąsiednią wiatą, co w sposób kompletny wypełniało wspomnianą wcześniej definicję słownikową wiaty. Konstrukcja ta miała być posadowiona przed wjazdem do garażu, a jej wymiary w obrysie zewnętrznym miały wynosić 560cm na 270cm co daje łączną powierzchnię 15,12m-. Bezsprzecznie należy zatem uznać, że zgłoszony przez skarżącego do wybudowania obiekt nie spełnia wszystkich warunków, które w świetle art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwalałyby uznać go za budynek. Brak wzmianki w zgłoszeniu o projektowanym fundamencie bądź przegrodach budowlanych czy też ścianach i wskazanie jedynie na planowaną budowę zadaszenia nad miejscem postoju samochodu determinuje charakter takiego obiektu jako wiatę, i prowadzi do konkluzji, że należy ona do kategorii budowli (art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane), a nie budynków. Skarżący zarzucił organowi II instancji, że z niezrozumiałych powodów w decyzji wyeksponowano miejsce usytuowania wiaty, mimo, że ustawodawca nie wiąże z tą kwestią żadnych skutków prawnych. Z kolei w odpowiedzi na skargę Wojewoda podnosi, że z treści zgłoszenia skarżącego wynika, że mamy do czynienia z projektowaną budową zadaszenia nad miejscem postoju samochodu, a takie zadaszone miejsce garażowe nie jest tożsame z pojęciem wiaty. W ocenie Sądu słuszny jest argument prawny strony skarżącej, wskazujący, że przepisy ustawy Prawo budowlane nie określają celu, przeznaczenia, właściwości konstrukcyjnych, czy miejsca usytuowania wiaty. Jedyną cechą tego typu konstrukcji zdefiniowaną ustawowo w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jest jej wielkość gabarytowa określona jako powierzchnia zabudowy. Z dyspozycji przywołanego przepisu wynika, że pozwolenie na budowę nie dotyczy wiat, których powierzchnia zabudowy mieści się w granicach do 25m-. W przedmiotowej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że ten warunek został spełniony, ponieważ planowana inwestycja miała mieć łączną powierzchnię 15,12m-. Należy zatem jeszcze raz podkreślić, że planowana funkcja wiaty czy też cel jakiemu ma ona służyć nie stanowi o zmianie jej cech konstrukcyjnych, a tym samym nie może być przesłanką kwalifikującą taki obiekt jako budynek objęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Taką argumentację organu trzeba uznać jako całkowicie bezzasadną. Reasumując, wadliwa wykładnia prawa materialnego wpłynęła na treść rozstrzygnięcia organu II instancji instancji. W tej sytuacji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygniecie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto stosownie do art. 152 p.p.s.a. Natomiast rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę organ II instancji zobligowany jest rozpoznać merytorycznie odwołanie I.T. od decyzji Prezydent Miasta z dnia "[...]" wnoszącej sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy wiaty przy ulicy K. 13 w G., a tym samym zbadać podjęte w niej rozstrzygnięcia, zwłaszcza w kontekście ewentualnej niezgodności inwestycji skarżącego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.