II SA/Ol 379/21
WyrokWSA w Olsztynie2021-06-15
Skład orzekający: Beata Jezielska, Ewa Osipuk, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pozbawienia prawa jazdy, liczony od daty prawnego zatwierdzenia zatrzymania dokumentu, przekraczający rok, obliguje kierowcę do ponownego zdawania egzaminu państwowego w celu odzyskania prawa jazdy, nawet jeśli sąd powszechny nakazał zwrot dokumentu lub orzekł krótszy okres zakazu prowadzenia pojazdów?Ratio decidendi
Okres pozbawienia prawa jazdy, który obliguje do ponownego zdawania egzaminu, jest liczony od daty prawnego zatwierdzenia zatrzymania dokumentu, a nie od daty faktycznego odebrania lub orzeczenia przez sąd. Nawet jeśli sąd powszechny nakazał zwrot prawa jazdy lub orzekł krótszy okres zakazu, organ administracyjny jest zobowiązany do stosowania przepisów ustawy o kierujących pojazdami, które uzależniają zwrot prawa jazdy od ponownego zdania egzaminu, jeśli okres faktycznego pozbawienia przekroczył rok.Stan faktyczny
Skarżący G. W. zwrócił się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Organ pierwszej instancji odmówił, powołując się na art. 102 ust. 2 i art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, wskazując, że okres pozbawienia prawa jazdy przekroczył rok i skarżący podlega sprawdzeniu kwalifikacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że okres pozbawienia prawa jazdy nie przekroczył roku, a sąd powszechny nakazał zwrot dokumentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oddala skargę.
Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że wnioskiem z 5 października 2020 r. G. W. zwrócił się do organu pierwszej instancji o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. B wydanego przez Starostę.
Decyzją z "[...]" Starosta (organ pierwszej instancji) odmówił G. W. (skarżący, strona) wydania zatrzymanego prawa jazdy kategorii B bez wypełnienia warunku złożenia z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami. Powołując się na treść art. 102 ust. 2 i art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami organ stwierdził, że w przypadku pozbawienia prawa jazdy na okres przekraczający rok zainteresowany (ubiegający się o zwrot prawa jazdy) podlega sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Zaznaczono, że skarżący był pozbawiony prawa jazdy od 24 lutego 2019 r., przez okres trwający nieprzerwanie 14 miesięcy. Okoliczność tą potwierdza postanowienie Prokuratury Rejonowej z "[...]" o zatrzymaniu prawa jazdy oraz postanowienie Sądu Rejonowego z "[...]" dotyczące uchylenia postanowienia Prokuratury Rejonowej.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący działając przez swojego pełnomocnika. Zarzucił organowi pierwszej instancji rażące naruszenie art. 49 ust. 1 pkt 3 lit b w zw. z art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez stwierdzenie, że skarżący był pozbawiony prawa jazdy przez okres przekraczający rok, podczas gdy Sąd Okręgowy orzekł wobec niego środek karny zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. Tym samym to Sąd ustalił okres trwania pozbawienia prawa jazdy, a okres ten nie przekracza jednego roku. Jednocześnie wskazał, że Sąd Rejonowy postanowieniem z "[...]" nakazał zwrócić stronie prawo jazdy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zwrócenie wnioskodawcy zatrzymanego prawa jazdy bez obowiązku złożenia z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji dokonał właściwej wykładni mających zastosowanie przepisów prawa, tj. art. 102 ust. 2 w związku z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Wskazano, że stosownie do art. 102 ust. 2 tej ustawy zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Z brzmienia zaś art. 49 ust. 1 pkt 3b ustawy wynika, że sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok.
Koniecznymi przesłankami zwrotu zatrzymanego prawa jazdy są zatem ustanie przyczyny zatrzymania i uiszczenie opłaty ewidencyjnej. Niezbędnym warunkiem jest również posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami, bowiem zwrot dokumentu prawa jazdy dokonywany jest z założeniem, że dana osoba posiada uprawnienia do kierowania pojazdami. Ponadto, jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Ustawodawca jednoznacznie wskazał, że przesłanką do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest upływ okresu przekraczającego rok liczony od dnia zatrzymania prawa jazdy. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest, aby to był okres ciągły, nieprzerwany przekraczający okres roku od dnia zatrzymania prawa jazdy. Natomiast nie ma prawnego znaczenia, na jakiej podstawie prawnej doszło do zatrzymania prawa jazdy, jak również okoliczność, czy zatrzymanie prawa jazdy na okres przekraczający rok wynikało z jednej czy kilku podstaw prawnych.
W okolicznościach niniejszej sprawy okres pozbawienia skarżącego prawa jazdy kategorii B, znajduje potwierdzenie w konkretnych tytułach prawnych. Prawne zatwierdzenie zatrzymania prawa jazdy skarżącego nastąpiło w dniu 13 marca 2019 r. poprzez wydanie w tym dniu postanowienia Prokuratora Rejonowego. Tym samym datą rozpoczęcia biegu okresu zatrzymania skarżącemu prawa jazdy jest dzień 13 marca 2019 r.
Postanowienie Prokuratora Rejonowego o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącemu pozostawało w mocy do momentu jego uchylenia postanowieniem Sądu Rejonowego z "[...]", tj. zostało uchylone w toku postępowania sądowego. Stąd też należało stwierdzić, że dniem kończącym bieg okresu pozbawienia stronie prawa jazdy jest dzień 22 maja 2020 r.
Z zestawienia dat wynikających z powyższych tytułów prawnych wynika, że okres pozbawienia skarżącego prawa jazdy przekroczył roczny okres, o którym mowa w art. 102 ust. 2 w związku z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Jednocześnie skarżący w toku postępowania administracyjnego oświadczył, iż nie wyraża zgody na skierowanie go na egzamin państwowy sprawdzający kwalifikacje.
Zauważono, że w stanie faktycznym sprawy nie miał miejsca wyjątek od zasady, iż kierowca nie poddaje się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, pomimo okresu przekraczającego rok zatrzymania prawa jazdy, wskazany w art. 49 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, bowiem w stosunku do skarżącego nie zapadł wyrok uniewinniający od zarzucanego mu czynu, tj. spowodowania wypadku komunikacyjnego, jak również postępowanie w tym zakresie nie zostało warunkowo umorzone. Tym samym uznać trzeba, że zasadnie organ rozpoznający sprawę w pierwszej instancji orzekł, iż należy odmówić skarżącemu zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B w sytuacji braku spełnienia wymogu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Skargę na decyzje Kolegium wywiódł skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez rażąco błędną wykładnię, która skutkowała przyjęciem przez organ, że zachodzą podstawy do odmowy zwrotu stronie prawa jazdy kategorii B podczas gdy:
a. organ administracyjny wkracza w sposób całkowicie bezpodstawny w zakres władzy dyskrecjonalnej Sądu i w dowolny sposób oblicza okres czasu od zatrzymania prawa jazdy w sytuacji gdy "okres pozbawienia prawa jazdy" jest terminem prawnym a nie faktycznym i organ nie może dowolnie interpretować tego okresu, ponieważ jest związany tym terminem, który wynika wprost z wyroku, a który w niniejszej sprawie wydał Sąd Okręgowy, zgodnie którym: "wymiar orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych ustala na 1 (jeden) rok", przez co okres trwania pozbawienia prawa jazdy nie przekracza jednego roku tak jak ustalił organ administracji publicznej, przy czym stanowisko skarżącego jest zgodne z orzecznictwem NSA, który orzekł, że: pojęcie ustawowe "pozbawienia prawa jazdy" ma charakter prawny, czyli może nastąpić tylko na okres określony w decyzji lub w wyroku sądowym. Taka wykładnia jest adekwatna do językowego znaczenia wyrazu "pozbawienie", przez który rozumie się m.in. karę sądową polegającą na odebraniu określonej osobie wolności, praw publicznych, honorowych, czyli także prawa jazdy (por. Inny słownik języka polskiego, pod redakcją Mirosława Bańko, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2000, t. II, str.233). (1 OSK1457/07 NSA, legalis),
b. organ w sposób całkowicie niedopuszczalny ignoruje orzeczenie Sądu Rejonowego, który na gruncie sprawy skarżącego postanowieniem z dnia "[...]": nakazał zwrócić skarżącemu prawo jazdy odebrane 24 lutego 2019, gdyż jak wynika z uzasadnienia: "Mając na uwadze dotychczasowy przebieg sprawy oraz fakt, że od dnia zatrzymania prawa jazdy minął ponad rok, w opinii Sądu wniosek obrońcy w przedmiocie uchylenia postanowienia i zwrotu prawa jazdy na obecnym etapie postępowania zasługuje na uwzględnienie", co ponownie dowodzi faktu, iż również Sąd powszechny rozstrzygający w niniejszej sprawie nie miał wątpliwości, że podsądnemu należy zwrócić prawo jazdy niezależnie od faktycznego okresu pozbawienia prawa jazdy, gdyż okres pozbawienia prawa jazdy wynika z wyroku, a zatem jedynie organ administracji publicznej dokonuje nieprawidłowej wykładni i co więcej, wkracza w zakres władzy dyskrecjonalnej sądu powszechnego.
II. Naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 80 k.p.a. mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie poprzez przyjęcie przez organ, że warunkiem zwrotu prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami kategorii B przez skarżącego, podczas gdy organ dokonał wybiórczej, nierzetelnej i dowolnej oceny materiału dowodowego w sprawie, wskutek czego przyjął, że skarżący był pozbawiony prawa jazdy ponad jeden rok, podczas gdy organ uchybił swoim obowiązkom, dokonał błędnej oceny materiału dowodowego, zignorował treść orzeczenia Sądu Rejonowego nakazującego zwrot prawa jazdy a następnie nie odniósł się merytorycznie do zarzutu podnoszonego w odwołaniu od decyzji, iż zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego czas trwania zakazu prowadzenia pojazdów wynosi jeden rok a Sąd Rejonowy nakazał zwrot prawa jazdy, a zatem organ działał z naruszeniem zasady zaufania do organów administracji publicznej i ignorowaniem interesu skarżącego, w szczególności że brak prawa jazdy uniemożliwia skarżącemu podjęcie pracy i powoduje szkodę w jego majątku,
III. Naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz poprzez podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa a także poprzez nieodniesienie się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu od decyzji i ignorowanie argumentów podnoszonych w odwołaniu jak i poprzez odstąpienie przez organ administracji publicznej od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, w szczególności że organ drugiej instancji potrzebował wielu tygodni do wydania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy treść decyzji dowodzi, iż bezrefleksyjnie i bezzasadnie powielono argumenty organu pierwszej instancji, jak również organ nie zwrócił się do właściwego Sądu o wyjaśnienie wątpliwości w zakresie rozumienia okresu pozbawienia prawa jazdy zgodnie z art. 13
§ 1 k.k.w.
IV. Naruszenie przepisów prawa procesowego art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy istniały podstawy do jej uchylenia w całości albowiem zachodzą podstawy prawne do niezwłocznego zwrotu prawa jazdy skarżącemu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2021 r., poz. 137).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Wskazać również należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), wobec uznania za konieczne rozpoznania sprawy w związku z obowiązkiem terminowego rozpoznania spraw, istnieniem zagrożenia dla życia i zdrowia stron oraz brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość.
Podstawę materialnoprawną zakwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 102 ust. 2 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1268 t. j.) - dalej: u.k.p.
Natomiast istotą sporu pozostaje, czy czas, na jaki zatrzymano skarżącemu prawo jazdy kat. B przekroczył okres 12 miesięcy, co skutkowałoby koniecznością poddania się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, jako warunek zwrotu zatrzymanego dokumentu; czy też okres ten nie przekroczył 12 miesięcy, co obligowałoby organ do jego zwrotu, bez żadnych dodatkowych obowiązków nakładanych na skarżącego.
Zgodnie z art. 102 ust. 2 u.k.p. zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Natomiast w myśl art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p. sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok.
Przy czym jak wynika z ust. 2 przywołanego wyżej przepisu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.
Ponadto zgodnie z art. 49 ust. 3 u.k.p. przepisów ust. 1 pkt 3 lit. b nie stosuje się do osób, wobec których zapadł wyrok uniewinniający albo postępowanie zostało bezwarunkowo umorzone.
Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, wypracowanym zarówno na gruncie art. 102 ust. 2 w zw. z art. art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p., jak i poprzednio regulujących tę kwestię (do dnia 18 stycznia 2013 r.) przepisów art. 138 ust. 2 zw. z art. 114 ust. 1 pkt 2 lt. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 110) - dalej: p.r.d., przyjmuje się, co do zasady, że przesłanką skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest upływ okresu przekraczającego rok liczony od dnia zatrzymania prawa jazdy. Dla spełnienia tej przesłanki istotne jest, aby to był okres ciągły, nieprzerwany przekraczający okres roku od dnia zatrzymania prawa jazdy. Natomiast nie ma znaczenia, na jakiej podstawie prawnej doszło do zatrzymania prawa jazdy, jak również okoliczność, czy zatrzymanie prawa jazdy na okres przekraczający rok wynikało z jednej czy kilku podstaw prawnych. Sprawdzanie kwalifikacji kierowców jest bowiem instytucją w istotny sposób wpływającą na podniesienie poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wiadomości teoretyczne, jak i umiejętności prowadzenia pojazdu nie są czymś stałym; ulegają ciągłym zmianom. W przypadku ciągłego prowadzenia pojazdu doskonalą się, w razie zaś nie kierowania pojazdem obniżają się do tego stopnia, że kierowca może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu. Poddanie sprawdzeniu kwalifikacji osoby, która ubiega się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający jeden rok niewątpliwie dotyczy sytuacji, gdy prawo jazdy było zatrzymane, co zostało expressis verbis zaznaczone w przepisie (por. wyroki WSA w Łodzi z 22 marca 2018 r., III SA/Łd 41/18; z 18 czerwca 2019 r., III SA/Łd 257/19; wyrok WSA w Opolu z 1 sierpnia 2019 r., II SA/Op 217/19; wyrok WSA w Warszawie z listopada 2010 r., VII SA/Wa 1296/10; www.orzeczenia.gov.pl).
Niemniej jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został również pogląd, zgodnie z którym użyte w art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b p.r.d. pojęcie "pozbawienia na okres przekraczający jeden rok" odnosi się do okresu, którym właściwy organ, w drodze określonej prawem czynności zatrzymuje prawo jazdy. Tym samym wyłącznie okres faktycznego pozbawienia prawa jazdy, wynikający wprost z tytułów prawnych, przesądza o terminie pozbawienia prawa jazdy, nie czas, w jakim w rzeczywistości osoba pozostawała bez prawa jazdy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2008 r., I OSK 1457/07; wyrok WSA w Rzeszowie z 1 grudnia 2009 r., II SA/Rz 738/09; wyrok WSA w Gdańsku z 16 lipca 2020 r., III SA/Gd 283/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela wyrażony powyżej pogląd. Co prawda dwa, spośród powołanych wyżej orzeczeń, wydane zostały pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów ustawy p.r.d., jednakże wobec tożsamego brzmienia przepisów art. 138 ust. 2 i art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b p.r.d. oaz art. 102 ust. 2 i art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p., wyrażone w nich stanowisko uznać należy, za w pełni zasadne.
Podkreślić również należy, że postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter tymczasowy, co oznacza, że traci moc w momencie prawomocnego zakończenia sprawy karnej o przestępstwo albo wykrocznie drogowe; bądź też w przypadku uwzględnienia przez właściwy miejscowo sąd rejonowy, zażalenia na postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy. Dopiero data wydania postanowienia przez jeden z uprawnionych organów wyznacza skutek prawny zatrzymania, to jest rozpoczęcie okresu zatrzymania prawa jazdy.
W niniejszej sprawie organy słusznie wskazały, że prawne zatwierdzenie zatrzymania prawa jazdy skarżącego nastąpiło w dniu 13 marca 2019 r., ponieważ Prokurator Rejonowy postanowieniem z dnia 13 marca 2019 r. (tytuł prawny) zatrzymał G. W. prawo jazdy o nr "[...]" wydane w dniu 12 października 2005 r., a odebrane podejrzanemu w dniu 24 lutego 2019 r. (akta adm., k. – 34). Tym samym datą rozpoczęcia biegu okresu zatrzymania prawa jazdy jest dzień 13 marca 2019 r. Następnie Sąd Rejonowy Wydział Karny postanowieniem z dnia "[...]" (akta adm., k. – 37) uchylił postanowienie Prokuratury Rejonowej z dnia 13 marca 2019 r. w sprawie "[...]" i zwrócił skarżącemu prawo jazdy.
Zasadnie podniosły organy, że postanowienie Prokuratora Rejonowego o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącemu pozostawało w mocy do momentu jego uchylenia postanowieniem Sądu Rejonowego z "[...]", tj. zostało uchylone w toku postępowania sądowego. Dlatego też faktycznie należało stwierdzić, że dniem kończącym bieg okresu pozbawienia skarżącego prawa jazdy jest dzień 22 maja 2020 r.
Z zestawienia dat wynikających z wyżej wskazanych tytułów prawnych wynika, że okres pozbawienia skarżącego prawa jazdy przekroczył roczny okres, o którym mowa w art. 102 ust. 2 w związku z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, a w toku postępowania administracyjnego skarżący oświadczył, iż nie wyraża zgody na skierowanie go na egzamin państwowy sprawdzający kwalifikacje.
W myśl przytoczonych przepisów kluczowy był faktyczny okres pozostawania bez prawa jazdy przez skarżącego, a ten na podstawie postanowienia Prokuratora bezsprzecznie wynosił 14 miesięcy, a więc ponad rok. Tym samym niemożliwy był zwrot prawa jazdy skarżącemu po upływie tego czasu.
Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 102 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Należy podkreślić, że postanowienie Sądu Rejonowego z "[...]" uchylające postanowienie Prokuratora Rejonowego o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącemu zostało wydane w sprawie karnej, natomiast rozpatrywane postępowanie w sprawie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy jest sprawą administracyjną uregulowaną odrębnymi przepisami. Przepisy te uzależniają co do zasady zwrot zatrzymanego prawa jazdy bez sprawdzenia kwalifikacji, jeżeli okres zatrzymania prawa jazdy nie przekracza jednego roku. Z tej przyczyny sytuacji skarżącego nie zmienia także wyrok Sądu Okręgowego, który określił m.in. wymiar orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na jeden rok. Dlatego nie jest tak jak twierdzi strona skarżąca, że organy nie respektują wyroku Sądu. Wspomniany wyrok nie zmienił bowiem skutku prawnego, że skarżący faktycznie pozbawiony był prawa jazdy ponad rok. Natomiast jak wskazano wyżej szczegółową procedurę i warunki zwrotu zatrzymanego prawa jazdy regulują przepisy ustawy o kierujących pojazdami do stosowania których zobowiązane są organy administracji publicznej.
Trzeba jeszcze raz podkreślić, że jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok (a taka sytuacja zaistniała w przypadku skarżącego), warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, co też nie nastąpiło w tym przypadku.
Reasumując, należy stwierdzić, że skarżona decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające ich uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto w decyzjach wskazano okoliczności i fakty, które zostały udowodnione, na których oparł się organ wydając swoje rozstrzygnięcie. Uzasadnienia obydwu decyzji są wyczerpujące i wskazują motywy podjętego rozstrzygnięcia, a organ dokonał kompleksowej i prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, dlatego też nie może być mowy o naruszeniu art. 80 k.p.a., czy też art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. Trudno oczekiwać od organów, żeby przeprowadziły postępowanie w szerszym zakresie, ponieważ poczynione ustalenia są wystarczające i pozwoliły na ustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Sąd nie dopatrzył się naruszenia żadnych innych wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym, skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło