II SA/Ol 38/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uchyla zaskarżone postanowienie. Orzeczeniem z dnia 3 października 2017r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w E. po rozpatrzeniu wniosku J. K. zaliczył ją do stopnia niepełnosprawności - lekkiego na okres do dnia 31 października 2020r. W dniu 19 października 2017r. J. K. złożyła osobiście w organie odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, wnosząc o jego zmianę poprzez zaliczenie odwołującej się do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz wpisanie punkcie dotyczącym odpowiedniego zatrudnienia - "warunki chronione". Podała, że po raz kolejny – od 2013r. - została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności, a o od ostatniego orzeczenia stan jej zdrowia uległ pogorszeniu oraz doszły nowe schorzenia wykryte w ostatnim czasie. Wskazała, że jej choroby postępują i pojawiły się oraz będą się pojawiać schorzenia współistniejące, co nie rokuje całkowitego powrotu do zdrowia, o czym świadczy przedłożona dokumentacja medyczna. Podała, że niezrozumiałe i krzywdzące jest dla niej zaliczenie jej do lekkiego stopnia niepełnosprawności i odebranie tym samym możliwości korzystania ze skróconego czasu pracy. Postanowieniem z dnia "[...]" Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie "[...]" stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podano, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w E. na posiedzeniu składu orzekającego w dniu 3 października 2017r. wydał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, a osoba zainteresowana została pouczona o możliwości złożenia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia do Wojewódzkiego Zespołu za pośrednictwem Powiatowego Zespołu oraz o możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania. Podano, że w dniu 19 października 2017r. odwołująca się złożyła w Powiatowym Zespole odwołanie. Jednakże na podstawie analizy dokumentacji stwierdzono, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało odebrane przez stronę w dniu 23 października 2017r., a odwołanie złożone zostało w organie pierwszej instancji w dniu 19 października 2017r. W związku z tym w ocenie organu strona nie mogła zapoznać się z treścią decyzji. Podniesiono, że zgodnie z orzecznictwem przyjmuje się, że decyzja administracyjna jako indywidualny akt zewnętrzny skierowany do konkretnie oznaczonego podmiotu wywołuje skutki dopiero w momencie jej skutecznego doręczenia bądź ogłoszenia. Adresat decyzji musi mieć świadomość, że taki akt administracyjny został w stosunku do niego wydany, co będzie możliwe tylko w momencie skutecznego doręczenia decyzji. Nie można zakładać, że podmiot zobowiązany jest do zastosowania się do wymogów wynikających z decyzji administracyjnej, skoro w ogóle taki akt administracyjny nie wszedł do porządku prawnego. Podano, że zgodnie z art. 109 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm., dalej jako: k.p.a.) o wprowadzeniu decyzji do obrotu prawnego i jej obowiązywaniu wobec strony można mówić dopiero z chwilą doręczenia, a wyjątkowo - ustnego ogłoszenia. Tym samym decyzja administracyjna, chociaż podpisana przez organ, który ją wydał, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje żadnych skutków prawnych przed jej doręczeniem lub ogłoszeniem stronie. Wskazano, że § 13 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności stanowi, iż orzeczenie o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień doręcza się na piśmie osobom, o których mowa w § 7 ust. 3, nie później niż w terminie 14 dni od dnia posiedzenia w sprawie wydania orzeczenia. Zatem aby móc złożyć odwołanie od decyzji strona musi ją otrzymać na piśmie. W związku z tym stwierdzono niedopuszczalność wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie wniosła J. K., wnosząc o jego o uchylenie i rozpatrzenie jej odwołania. Podała, że w dniu 3 października 2017r. przewodniczący składu orzekającego wydał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. W dniu 5 października 2017r. jej mama - działająca z jej upoważnienia - uzyskała od pracownika Powiatowego Zespołu informację o fakcie zaliczenia skarżącej do lekkiego stopnia niepełnosprawności oraz o tym, że od dnia 13 października 2017r. będzie możliwość odbioru decyzji. Wyjaśniła, że w dniu 19 października 2017r. udała się osobiście do Powiatowego Zespołu po odbiór decyzji i uzyskała informację, iż decyzja została już wysłana pocztą w dniu 17 października 2017r. Pracownik na miejscu odczytał (ogłosił) jej treść decyzji, a ponadto skorzystała z prawa wglądu do akt. Ponownie przeczytała treść decyzji wydanej celem zweryfikowania tego, czy właściwie przygotowała swoje odwołanie. Ponieważ nie zgadzała się z decyzją Komisji, miała przygotowane odwołanie. Po zapoznaniu się z treścią decyzji uzyskała informację od pracownika, że może złożyć odwołanie w dniu 19 października 2017r., ponieważ zna treść decyzji. Także w piśmie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w E. z dnia 26 października 2017r., przekazującym jej odwołanie do organu II instancji, została poinformowana, że odwołanie zostało wniesione w terminie. Gdyby zaś organ I instancji poinformował ją o ewentualnych uchybieniach miałaby jeszcze czas na wniesienie odwołania w terminie, gdyż termin złożenia odwołania od decyzji upływał dopiero w dniu 6 listopada 2017r. Podniosła, że w myśl art. 14 § 2 k.p.a. sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie, zaś treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. Podała, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku zaniedbania organów obu instancji z naruszeniem jej interesów. W związku z tym, iż z treścią decyzji zapoznałam się osobiście w dniu 19 października 2017r. przed złożeniem odwołania, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie "[...]" wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na postanowienie Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu m.in. o treść art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z powyższej normy wynika jednoznacznie, że organ odwoławczy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania musi stwierdzić, że odwołanie jest dopuszczalne i zostało wniesione w terminie. Obie wskazane w tym przepisie przesłanki są odrębnymi przesłankami uniemożliwiającymi merytoryczne rozpoznanie odwołania. W niniejszej sprawie organ uznał, że odwołanie skarżącej jest niedopuszczalne, gdyż zostało wniesione przed terminem doręczenia jej decyzji organu I instancji. Słusznie przy tym organ wywodzi, że decyzja wywołuje skutki dopiero od jej skutecznego doręczenia bądź ogłoszenia, gdyż adresat decyzji musi mieć świadomość, że taki akt administracyjny został wobec niego wydany, a nie można zakładać, że podmiot zobowiązany jest do zastosowania się do wymogów wynikających z decyzji administracyjnej, skoro taki akt administracyjny nie wszedł do porządku prawnego. Jednakże pozostaje w błędzie organ odwoławczy uznając, że skuteczne doręczenie decyzji stronie może nastąpić wyłącznie za pośrednictwem poczty. Zgodnie bowiem z art. 39 k.p.a. doręczenie to może nastąpić także przez pracowników organu lub inne upoważnione osoby. Ponadto doręczenie to może nastąpić także w lokalu organu administracji, jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 41 § 2 k.p.a.). Z wyjaśnień skarżącej zawartych w skardze wynika, że przed datą odbioru decyzji doręczonej za pośrednictwem poczty była w siedzibie organu I instancji i zapoznała się z treścią decyzji, a ponadto uzyskała informację, że pomimo wysłania decyzji drogą pocztową nie ma przeszkód, aby od razu złożyła od niej odwołanie. Okoliczność, że skarżąca zapoznała się z treścią decyzji uprawdopodabnia fakt, że w odwołaniu zakwestionowała konkretne jej zapisy dotyczące nie tylko zaliczenia do lekkiego stopnia niepełnosprawności, ale i wskazania co do odpowiedniego zatrudnienia. W tej sytuacji nie sposób byłoby uznać, że odwołanie zostało wniesione od aktu, co do którego strona nie miał świadomości. Co więcej, jeśli skarżąca faktycznie została pouczona przez pracownika organu, że może złożyć odwołanie po zapoznaniu się z aktami sprawy, to należy mieć na względzie treść art. 9 k.p.a. zgodnie z którym m.in. organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Ponadto zgodnie z art. 112 k.p.a. nawet błędne pouczenie co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która się do niego zastosowała. Wskazać przy tym należy, że z treści skargi wynika, że organ I instancji w piśmie przekazującym jej odwołanie do organu odwoławczego z dnia 26 października 2017r. także uznał, że odwołanie zostało wniesione w terminie. Z niewiadomych względów w aktach sprawy przekazanych Sądowi brak jest w ogóle tego pisma, a mogłoby ono stanowić potwierdzenie faktów przytaczanych przez skarżącą. Zatem rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy winien dokładnie wyjaśnić wskazane powyżej okoliczności, a następnie ponownie rozważyć kwestię ustalenia początku biegu terminu do wniesienia odwołania. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.