II SA/Ol 381/08

PostanowienieWSA w Olsztynie2008-09-15

Skład orzekający: Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien być rozpatrywany w oparciu o kryterium z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny)?
Ratio decidendi
Skutecznie wniesiony sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego powoduje utratę mocy tego postanowienia, a sprawa podlega ponownemu rozpoznaniu przez sąd. W przypadku, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., kwestia kosztów sądowych jest rozstrzygnięta, a wniosek o prawo pomocy dotyczy jedynie ustanowienia adwokata. Wniosek ten powinien być rozpatrzony zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., oceniając, czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku celowego. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Skarżący wniósł sprzeciw, wskazując na trudną sytuację materialną. Sąd rozpoznał sprzeciw, uwzględniając wniosek o ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 12 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego na skutek sprzeciwu J. W. od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 13 sierpnia 2008r., Sygn. akt II SA/Ol 381/08 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania J. W. świadczenia w formie zasiłku celowego bezzwrotnego z przeznaczeniem na zakup żywności. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. W. wniósł między innymi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W wykonaniu zarządzenia z dnia 12 czerwca 2008r. skarżący został wezwany do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy J. W. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2008r., sygn. akt II SA/Ol 381/08, Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W ustawowym terminie, na powyższe postanowienie skarżący wniósł sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację materialną związaną z bezrobociem i brakiem środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata podlega ponownemu rozpatrzeniu. Należy zwrócić jednak uwagę, że na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W tej sytuacji pozostaje do rozstrzygnięcia jedynie kwestia ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadzie prawa pomocy. Wobec powyższego wniosek skarżącego winien zostać rozpatrzony w oparciu o kryterium wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., które statuuje, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z oświadczeń skarżącego, zawartych na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest bezrobotny, zaś jego majątek stanowi działka budowlana i dom oraz mieszkanie o powierzchni 51,20 m². Z akt administracyjnych wynika ponadto, że skarżący utrzymuje się między innymi ze świadczeń z pomocy społecznej i nieregularnej pomocy matki oraz rodziny. Środki do życia pozyskuje także z żebrania, chodzenia po śmietnikach oraz darowizn od obcych ludzi. Wprawdzie skarżący ma dom, samochód i podręczny warsztat ślusarski, jednakże - według jego oświadczeń - nie uzyskuje on z tego tytułu pożytków, które pozwoliłyby na opłacenie kosztów profesjonalnego zastępstwa procesowego w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006r., Sygn. akt I OZ 921/06, niepublikowany). Przyjmując wiarygodność oświadczeń skarżącego - złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy - że znajduje się on w na tyle trudnych warunkach materialnych, że nie posiada realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, w tym przypadku kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło