II SA/Ol 383/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora po rozpoznaniu w dniu 22 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego "[...]" z dnia"[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku okresowego na skutek sprzeciwu J.W. od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 13 sierpnia 2008 r., w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. WSA/post.1 - sentencja postanowienia J.W. w skardze złożonej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego "[...]", wydaną w przedmiocie zasiłku okresowego, zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W wykonaniu zarządzenia z dnia 12 czerwca 2008 r. skarżący został wezwany do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2008 r. Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. We wniesionym w ustawowym terminie sprzeciwie skarżący zakwestionował zasadność odmowy przyznania mu prawa pomocy i wskazał na swoją trudną sytuację materialną związaną z bezrobociem i brakiem środków do życia. Podniósł, że w innych postępowaniach toczących się przez tutejszym Sądem przyznano mu adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.), w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wnioskodawca, skarżąc działanie organu administracji w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec powyższego rozważenia wymaga wyłącznie kwestia zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego przez ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 262 P.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadzie prawa pomocy. Wobec powyższego wniosek skarżącego winien zostać rozpatrzony w oparciu o kryterium wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., które statuuje, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest podgląd, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeżeli wykazała ona, że spełnia przesłanki przewidziane w art. 246 §1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Jednocześnie niedopuszczalne i pozbawione podstawy prawnej byłoby rozstrzygnięcie przez sąd o przyznaniu prawa pomocy z przyczyn innych niż sytuacja materialna wnioskodawcy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 118/5 i z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt II GZ 203/07, oba niepublikowane). Jak wynika z zawartych na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczeń skarżącego, prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest bezrobotny, zaś jego majątek stanowi działka budowlana i dom oraz mieszkanie o powierzchni 51,20 m². Z akt administracyjnych wynika ponadto, że skarżący utrzymuje się między innymi ze świadczeń z pomocy społecznej i nieregularnej pomocy matki oraz rodziny. Środki do życia pozyskuje także z żebrania, chodzenia po śmietnikach oraz darowizn od obcych ludzi. Wprawdzie skarżący ma dom, samochód i podręczny warsztat ślusarski, jednakże - według jego oświadczeń - nie uzyskuje on z tego tytułu pożytków, które pozwoliłyby na opłacenie kosztów profesjonalnego zastępstwa procesowego w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym. Fakt dysponowania nieruchomością lub określonym majątkiem ruchomym nie wyklucza, iż wnioskodawca znajduje się w sytuacji, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt I OZ 921/06, niepublikowane). Przyjmując wiarygodność oświadczeń skarżącego, złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, Sąd uznał, że wnioskodawca znajduje się w na tyle trudnych warunkach materialnych, że nie posiada realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, w tym przypadku kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wobec czego należało uwzględnić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.