II SA/Ol 384/09

PostanowienieWSA w Olsztynie2009-05-07

Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Alicja Jaszczak – Sikora, Hanna Raszkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie, gdy strona skarżąca jednoznacznie oświadcza, że nie zaskarża decyzji organu odwoławczego, a jedynie decyzję organu pierwszej instancji, która nie została jeszcze rozpoznana przez organ odwoławczy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny umarza postępowanie, gdy jego przedmiot staje się bezprzedmiotowy. Bezprzedmiotowość zachodzi, gdy po wniesieniu skargi zaistnieje zdarzenie uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie skargi lub czyniące kontrolę aktu zbędną. W sytuacji, gdy strona skarżąca jednoznacznie oświadcza, że nie zaskarża decyzji organu odwoławczego, a jedynie decyzję organu pierwszej instancji, która nie została jeszcze rozpoznana przez organ odwoławczy, postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe, ponieważ strona nie dąży do kontroli aktu zaskarżonego do sądu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca P. B. – R. wniosła skargę do WSA w Olsztynie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia "[...]" nr "[...]", która uchyliła decyzję organu I instancji (MOPS) i umorzyła postępowanie organu I instancji. Skarżący jednak w kolejnych pismach procesowych konsekwentnie oświadczał, że nie zaskarża decyzji SKO, a jedynie decyzję MOPS, która jego zdaniem została utrzymana w mocy przez SKO, mimo że SKO nie rozpoznało jego odwołania od tej decyzji. SKO wniosło o oddalenie skargi, wskazując, że jego decyzja nie odnosiła się do zmiany wysokości zasiłku. WSA uznał, że wobec stanowczego zaprzeczenia przez skarżącego, iż jego pismo jest skargą na decyzję SKO, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2009 r. sprawy ze skargi P. B. – R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia umorzyć postępowanie sądowe Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu akt sprawy wynika, że decyzją nr "[...]", wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu "[...]", doręczoną stronie w dniu 25 września 2008r., przyznano "[...]" specjalny zasiłek celowy w wysokości 100 zł. Organ wskazał też, iż odbiór zasiłku ma nastąpić w kasie MOPS w terminie do 31 października 2008r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że wnioskodawca jest osobą bezdomną, ma ustaloną II grupę inwalidzką, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 772,29 zł, z czego potrącana jest kwota 226,72 zł na poczet zajęcia komorniczego. Organ przyznał beneficjentowi przedmiotowe świadczenie, gdyż uznał, że uzyskiwany dochód nie zabezpiecza bieżących potrzeb wnioskodawcy. P. B. nie zgodził się z tą decyzją, kwestionując w piśmie z dnia 25 września 2008r. (k. 13 akt administracyjnych) prawidłowość poczynionych przez organ ustaleń faktycznych odnośnie wysokości osiągniętego przez niego dochodu. Zarzucił, iż organ nie uwzględnił, że praktycznie nie uzyskuje żadnego dochodu, gdyż na mocy wyroku sądowego z renty potrącane są co miesiąc alimenty w wysokości 400 zł. W kolejnym piśmie z dnia 13 października 2008r. P. B. także "zaprotestował" przeciwko powyższej decyzji, zarzucając, że organ zmniejszył mu dwukrotnie zapomogę, celowo pomijając, iż ZUS przekazuje na konto byłej żony alimenty. Wskazał, iż otrzymuje z tytułu renty tylko 318 zł, z których nie jest w stanie się utrzymać. Wniósł jednocześnie o przyznanie środków na zakup leków oraz sfinansowanie wynajmu lokalu mieszkalnego. Pismem z dnia 29 października 2008r. organ I instancji zawiadomił beneficjenta o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie decyzji nr "[...]" z dnia "[...]" Następnie decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej i Rozwiązywania Problemów Rodziny MOPS , działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, na podstawie art. 106 ust. 1 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" i orzekł o przyznaniu zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 100 zł na miesiąc październik 2008r. Organ uznał, że z informacji uzyskanych w dniu 13 października 2008r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, iż od miesiąca sierpnia 2008r. z otrzymywanej renty inwalidzkiej w wysokości 906,91 zł dokonywane są potrącenia alimentacyjne w wysokości 400 zł, potrącenia komornicze w wysokości 54,14 oraz zaliczka na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 134,62 zł. W związku z tym uwzględniając dochód w wysokości 372,29 po wszystkich odliczeniach, przyznano zasiłek celowy na zakup żywności. Decyzja ta doręczona została stronie w dniu 2 grudnia 2008r. P. B. nie zgodził się z tą decyzją, kwestionując ją w piśmie z dnia 10 grudnia 2008r. (k. 24 akt administracyjnych). Podniósł w nim, że organ I instancji dokonał "tryku" polegającego na zmianie kwalifikacji zasiłku. Tymczasem jego sytuacja materialna się nie zmieniła. W kolejnym piśmie z dnia 5 stycznia 2009r. P. B. podniósł, że rozstrzygnięcie w jego sprawie zapadło na podstawie wywiadu środowiskowego, który zdaniem odwołującego zawiera wiele kłamstw i nieścisłości. Natomiast do pisma z dnia 22 stycznia 2009r. odwołujący dołączył zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że ze względu na jego stan psychiczny wskazana jest pomoc w poprawie warunków bytowych. Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości zaskarżoną decyzję z dnia "[...]" i umorzyło postępowanie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, iż wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej wymaga stosowania specjalnych środków i wskazało w jakich trybach jest to możliwe. Na skutek wydania tej ostatniej decyzji P. B. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skargę z dnia 6 marca 2009r., w której domagał się stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji MOPS, zmniejszającej mu kwotę świadczenia z 200 zł na 100 zł. Decyzja ta zdaniem skarżącego stała się prawomocna, wobec podjętego przez Kolegium rozstrzygnięcia. Skarżący zaznaczył, że nie odwoływał się od decyzji umarzającej postępowanie, ale ogólnie od zmniejszenia mu kwoty zasiłku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podniesiono, że zaskarżona decyzja prawidłowo rozstrzyga o powodach uchylenia decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania prowadzonego przez ten organ. Zauważono, że decyzja Kolegium nie odnosiła się do zmiany wysokości przyznanego zasiłku. W związku z tym zarzuty podniesione przez skarżącego w tym zakresie uznano za chybione. Pismem procesowym z dnia 10 kwietnia 2009r., przesłanym w odpowiedzi na zawiadomienie o rozprawie, P. B. wniósł o zwrot jego "wniosku" z dnia 6 marca 2009r. do rozpatrzenia według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Wyjaśnił, iż na tym etapie postępowania nie ma sporu z SKO. Uważa, że przekazana Sądowi przez ten organ decyzja jest zgodna z prawem. Stwierdził, iż z pisma jego z dnia 6 marca 2008r. jasno wynikło, że skarżył decyzję MOPS, odnośnie której SKO jeszcze w ogóle nie rozstrzygało, a która na skutek przedmiotowej decyzji SKO została utrzymana w mocy. Skarżący wywiódł, iż należało najpierw wyjaśnić wszelkie nieporozumienia, a nie na siłę narzucać mu coś czego nie zaskarża. Zauważył, iż zgodnie z logiką to SKO winno najpierw wydać swoją decyzję, aby dopiero następnie mógł ją zaskarżyć do sądu administracyjnego. Podobnie pismem z dnia 4 maja 2009r. P. B. potwierdził, że nie skarżył decyzji Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W myśl art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi, w toku postępowania sądowoadministracyjnego, zaistnieje zdarzenie, które uniemożliwia osiągnięcie jego celu, tj. merytoryczne rozpoznanie skargi, albo powoduje, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, wobec stanowczego zaprzeczenia przez P. B., iż jego pismo z dnia 6 marca 2009r. jest skargą na będącą przedmiotem niniejszego postępowania decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]", umarzającą postępowanie organu I instancji w sprawie zakończonej decyzją z dnia "[...]", którą organ I instancji przyznał skarżącemu zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 100 zł na miesiąc październik 2008r. i jednocześnie uchylił swoją decyzję z 1 sierpnia 2008r. Z wyjaśnień skarżącego, wyartykułowanych w piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2009r., wynika jednoznacznie, iż skarżący kwestionuje decyzję MOPS z dnia "[...]" od której złożył odwołanie, które nie zostało rozpoznane. W związku z tym należało przyjąć, że P. B. nie skarży, będącej przedmiotem niniejszego postępowania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", a domaga się rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania od decyzji MOPS z dnia "[...]" Mając powyższe na uwadze oraz uwzględniając, iż postępowanie sądowe jest postępowaniem skargowym i jako takie może być inicjowane jedynie z woli strony, a zakres tej woli należy do praw strony, Sąd zobligowany był umorzyć postępowanie w niniejszej sprawie, na zasadzie cytowanego art. 161 § 1 pkt 3.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło