II SA/Ol 385/09

Dnia 12 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2009 roku na rozprawie skargi P. B.-R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia umorzyć postępowanie sądowe. Decyzją z dnia "[...]" wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta O. przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. przyznano P. B.–R. świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego w wysokości 100 zł, określając termin realizacji świadczenia na miesiąc wrzesień 2008r. W uzasadnieniu wskazano, iż wnioskodawca jest osobą bezdomną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i ma orzeczoną II grupę inwalidzką. Ustalono, iż utrzymuje się z renty inwalidzkiej ZUS w wysokości 772,29 zł, z czego potrącana jest kwota 226,72 zł na poczet zajęcia komorniczego. Wskazano, iż pomimo przekroczenia kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej nie są zabezpieczone bieżące potrzeby wnioskodawcy i dlatego przyznano mu przedmiotowe świadczenie. W związku z powyższą decyzją P. B.–R. wystąpił do organu z pismem, w którym zarzucił, iż decyzja ta została wydana w oparciu o niezgodne z prawdą ustalenia faktyczne oraz wadliwie przeprowadzony wywiad środowiskowy. Podał, iż nie uwzględniono faktu, iż praktycznie nie uzyskuje on żadnego dochodu, gdyż na mocy wyroku sądowego z renty potrącane są co miesiąc alimenty w wysokości 400 zł. Następnie pismem z dnia "[...]", w którym P. B.-R. wniósł o przyznanie mu świadczeń pieniężnych, ponownie "zaprotestował" przeciwko powyższej decyzji, zarzucając że organ zmniejszył mu dwukrotnie zapomogę. Podniósł, iż celowo pominięto fakt, iż ZUS przekazuje na konto byłej żony alimenty i że z tytułu renty otrzymuje tylko 318 zł, co nie jest wystarczające na utrzymanie się na godnym poziomie. Decyzją z dnia "[...]" wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta O. przez Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej i Rozwiązywania Problemów Rodziny Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. uchylono decyzję z dnia "[...]" w sprawie przyznania zasiłku celowego specjalnego w wysokości 100 zł na miesiąc wrzesień 2008r. oraz orzeczono o przyznaniu P. B.-R. zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 100 zł na miesiąc wrzesień 2008r. W uzasadnieniu wskazano, iż uległa zmianie sytuacja dochodowa wnioskodawcy. Przyznając zasiłek celowy specjalny za dochód przyjęto rentę inwalidzką w wysokości 772,29 zł, z czego wykazano potrącenia komornicze w wysokości 226,72 zł. Z informacji uzyskanych z ZUS w dniu 13 października 2008r. wynika, iż od sierpnia 2008r. z otrzymywanej renty inwalidzkiej w wysokości 906,91 zł dokonywane są potrącenia alimentacyjne w wysokości 400 zł, potrącenia komornicze w wysokości 54,14 zł oraz zaliczka na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 134,62 zł. Przyznając zasiłek celowy uwzględniono dochód w wysokości 372,29 zł, a zatem spełnione zostały przesłanki uprawniające do zasiłku celowego na zakup żywności. Pismem z dnia "[...]" P. B.-R. wniósł odwołanie od tej decyzji, ponawiając argumenty zawarte w swoich uprzednio złożonych pismach. Wskazał, iż w porównaniu do wcześniej otrzymywanych świadczeń pieniężnych została obniżona kwota zasiłku jaki otrzymuje, zmieniono również kwalifikację prawną wydanej decyzji. Zarzucił organowi pierwszej instancji nieuczciwe postępowanie. Dodał, iż jego sytuacja nie zmieniła się, gdyż warunki bytowe ma takie same jak wcześniej. Kolejnymi pismami z dnia "[...]" oraz "[...]" odwołujący ponawiał swoje żądania, jak i zarzuty wobec wydanych przez organy administracji publicznej decyzji. Przedstawił również swoją sytuację życiową, wskazując przy tym, iż przeprowadzony wywiad środowiskowy zawiera nieprawdziwe informacje, które są istotne dla rozstrzygnięcia jego spraw. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło decyzję będącą przedmiotem odwołania i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej pozwala na uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej z zakresu pomocy społecznej jedynie w ściśle określonych sytuacjach, a w niniejszej sprawie nie było powodów do zmiany decyzji. Świadczenie, które wnioskodawca otrzymał i skonsumował miało charakter doraźny, jednorazowy i miało na celu zaspokojenie konkretnie określonej potrzeby w określonej chwili. Wobec tego bezcelowym było pozbawianie strony prawa do przyznanego świadczenia już skonsumowanego. Ponadto podniesiono, iż decyzja zmieniająca i pozbawiająca stronę prawa do przyznanego świadczenia w postaci zasiłku celowego specjalnego została wydana bez przeprowadzenia postępowania i bez udziału strony. Takie działanie organu pozbawiło stronę możliwości obrony swoich interesów na tym etapie postępowania. Zainteresowany nie został również powiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego, tzw. zwyczajnego, które zakończone zostało wydaniem decyzji zakwestionowanej przez stronę. Kolegium uznało, iż organ pierwszej instancji w sposób rażący naruszył prawo, co musi skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i umorzeniem postępowania prowadzonego przez organ. Na powyższą decyzję do tut. Sądu skargę złożył P. B.–R., wnosząc o stwierdzenie niezgodności z prawem decyzji MOPS. Podniósł, iż wydaną przez organ pierwszej instancji decyzją bezprawnie zmniejszono mu kwotę świadczenia z 200 zł na 100 zł. Decyzja ta zdaniem skarżącego stała się prawomocna, wobec podjętego przez Kolegium rozstrzygnięcia. Skarżący zaznaczył, że nie odwoływał się od decyzji umarzającej postępowanie, ale ogólnie od zmniejszenia mu kwoty zasiłku. Dodał, iż decyzja została wydana w oparciu o fałszywe i nieprawdziwe dane o jego dochodzie w lipcu 2008r., a tym samym przedmiotowe decyzje organu I i II instancji są niekonstytucyjne i bezprawnie zmniejszają przyznaną wcześniej skarżącemu pomoc. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie. Wskazano, iż zaskarżona decyzja prawidłowo rozstrzyga o powodach uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji. Wyjaśniono, iż decyzja Kolegium zaskarżona przez stronę nie odnosiła się do zmiany wysokości przyznanego zasiłku, a zarzuty podniesione przez skarżącego w tym zakresie są chybione. Pismem z dnia "[...]" P. B.–R. wniósł o zwrot swojej skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. celem jej rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Wyjaśnił, iż nie ma sporu z Kolegium i uważa, że przekazana Sądowi przez ten organ decyzja jest zgodna z prawem. Stwierdził, iż skarżył decyzję MOPS, odnośnie której Kolegium jeszcze w ogóle nie rozstrzygało, a która na skutek przedmiotowej decyzji Kolegium została utrzymana w mocy. Skarżący wywiódł, iż w pierwszej kolejności Kolegium musi rozpoznać jego skargę na utrzymane w mocy decyzje MOPS, a dopiero wtedy będzie mógł on przekazać skargę na decyzję Kolegium. Na obecnym etapie sprawy nie ma powodów, dla których miałby skarżyć decyzje Kolegium. Dodał, iż w jego ocenie sprawa sądowa została zakończona niniejszym wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Należy w tym miejscu wskazać, iż z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi, w toku postępowania sądowoadministracyjnego zaistnieje zdarzenie, które uniemożliwia osiągnięcie jego celu tj. merytoryczne rozpoznanie skargi albo powoduje, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie wobec stanowczego stanowiska P. B.-R., iż jego pismo z dnia "[...]" skierowane do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w O. nie stanowi skargi na będącą przedmiotem niniejszego postępowania decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" umarzającą postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie zakończonej decyzją z dnia "[...]". Z wyjaśnień skarżącego, wyartykułowanych w piśmie procesowym z dnia "[...]", wynika jednoznacznie, iż spornym pismem odwoływał się od decyzji wydanej w dniu "[...]" przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z upoważnienia Prezydenta Miasta O. W związku z tym należało przyjąć, że P. B.-R. nie skarży, będącej przedmiotem niniejszego postępowania, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]", a domaga się rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania od wyżej wskazanej decyzji z dnia "[...]". Jednocześnie skarżącemu należy wyjaśnić, iż Sąd nie może uwzględnić wniosku skarżącego odnośnie zwrotu skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. Sąd podejmuje bowiem tylko takie rozstrzygnięcia, które są przewidziane w przepisach powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w przepisach tych brak jest podstawy do wydania żądanego przez skarżącego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze oraz uwzględniając, iż postępowanie sądowe jest postępowaniem skargowym i może być inicjowane jedynie z woli strony, a zakres tej woli należy do praw strony, Sąd stosowanie do treści powołanego przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie w niniejszej sprawie.