II SA/Ol 39/13

WyrokWSA w Olsztynie2013-02-28

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Alicja Jaszczak-Sikora, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana przepisów prawa dotyczących kryteriów dochodowych i maksymalnej kwoty zasiłku stałego uzasadnia zmianę decyzji przyznającej zasiłek stały na niekorzyść strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana przepisów prawa, w tym rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, stanowi podstawę do zmiany decyzji administracyjnej na niekorzyść strony, nawet bez jej zgody. Organy prawidłowo obliczyły wysokość zasiłku stałego jako różnicę między nowym kryterium dochodowym a dochodem strony, zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zmieniającej wysokość zasiłku stałego przyznanego K. D. Decyzją organu I instancji, zmieniono własną decyzję z dnia 25 kwietnia 2012r., przyznającą zasiłek stały w kwocie 178,83 zł, ustalając od 1 października 2012r. jego wysokość na 243,83 zł miesięcznie. Zmiana ta była spowodowana wejściem w życie nowego rozporządzenia Rady Ministrów, które zmieniło kryteria dochodowe i maksymalną kwotę zasiłku stałego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. K. D. złożył skargę do WSA, domagając się podwyższenia zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 roku sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego - oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]" Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta, zmienił własną decyzję z dnia 25 kwietnia 2012r., przyznającą K. D. (poprzednio M.) zasiłek stały w kwocie 178,83 zł w ten sposób, że od dnia 1 października 2012r. ustalił wysokość zasiłku na kwotę 243,83 zł miesięcznie. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U z 2012r., poz. 823). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z powołanym rozporządzeniem, które weszło w życie od 1 października 2012r., zmianie uległa wysokość kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy oraz maksymalna kwota zasiłku stałego. Od 1 października 2012r. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł, zaś maksymalna kwota zasiłku stałego wynosi 529 zł. Uwzględniwszy powyższe wartości oraz miesięczny dochód beneficjenta w kwocie 298,17 zł z tytułu zwróconych środków z depozytu zakładu karnego, organ wyliczył, że od dnia 1 października 2012r. stronie przysługuje zasiłek stały w kwocie 243,83 zł. Wyjaśnił, że wysokość zasiłku stałego ustala się zgodnie z treścią art. 37 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 jako różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej wynoszącym 542 zł a dochodem osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł i niższa niż 30 zł miesięcznie. W odwołaniu od powyższej decyzji K. D. stwierdził, że kwota przyznanego zasiłku stałego jest zbyt niska i zażądał jej podwyższenia. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez organ I instancji. Wskazał, że kryteria kwalifikujące do przyznania zasiłku stałego są ściśle określone i organy pomocy społeczne nie mają swobody w decydowaniu o przyznaniu tego świadczenia. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, K. D. podniósł, że rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące i podtrzymał żądanie podwyższenia mu przyznanego zasiłku stałego.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o jej oddalenie. Organ podkreślił, że kryteria kwalifikujące do przyznania zasiłku stałego są ściśle określone w ustawie o pomocy społecznej i organy pomocy społecznej nie mają swobody w decydowaniu o przyznaniu tego świadczenia. Zdaniem Kolegium, w rozpoznawanej sprawie organ pomocy społecznej, w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez stronę, prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący przedstawił okoliczności, które przesądziły o treści podjętego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta z dnia "[...]"., zmieniająca z dniem 1 października 2012r. wysokość zasiłku stałego przyznanego skarżącemu decyzją z dnia 25 kwietnia 2012r. Jako podstawę do zmiany decyzji wskazano m. in. art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Przepis ten wymienia obligatoryjne i fakultatywne przypadki weryfikacji decyzji. Pierwszą sytuacją wyznaczającą dla organu obowiązek weryfikacji decyzji jest zmiana przepisów prawa. Chodzi tu o zmianę, uchylenie dotychczasowych lub uchwalenie nowych przepisów powszechnie obowiązujących, które wywierają skutki wobec wydanych wcześniej aktów administracyjnych. W rozpatrywanej sprawie przyczyną zmiany na korzyść skarżącego decyzji przyznającej zasiłek stały było wydanie w dniu 17 lipca 2012r. przez Radę Ministrów, na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 9 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej, nowego rozporządzenia w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 października 2012r. Oznacza to, że od tego dnia zmianie uległa wysokość kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej (została podwyższona do kwoty 542 zł - § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia). Podwyższeniu z tym dniem uległa także maksymalna kwota zasiłku stałego, wskazana w art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, do kwoty 529 zł (§ 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia). Zmiana tych wartości uzasadniała weryfikację kwoty przyznanego skarżącemu w dniu 25 kwietnia 2012r. zasiłku stałego. Zgodnie bowiem z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym a dochodem tej osoby. Wskazać trzeba w tym miejscu, że powołane przepisy mają charakter związany, pozwalając organowi pomocy społecznej jedynie na matematyczne wyliczenie kwoty przysługującego zasiłku stałego. Są to kwoty stałe, różnicowane jedynie kwotą uzyskiwanego przez beneficjenta dochodu. W przypadku skarżącego dochód nie uległ zmianie. Jak wynika z akt sprawy został on wyliczony zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej w związku z wypłaceniem skarżącemu w marcu 2012r. z depozytu zakładu karnego kwoty 3578 zł. Rozliczenie tej sumy na 12 kolejnych miesięcy, tj. do lutego 2013r. stanowi kwotę 298,17 zł. Tym samym organy obu instancji prawidłowo obliczyły, ze różnica pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem uzyskanym przez skarżącego wynosi 243,83 zł i taki zasiłek stały skarżącemu przysługiwał w dacie wydania kwestionowanych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło