II SA/Ol 39/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-02-23
Skład orzekający: Ewa Osipuk, Beata Jezielska, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany przez członka rodziny z działalności gospodarczej, rozpoczętej po roku kalendarzowym stanowiącym podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, powinien być uwzględniany w pełnej wysokości za miesiąc następujący po miesiącu uzyskania dochodu, nawet jeśli w kolejnych miesiącach ta działalność przynosiła straty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dochód uzyskany przez członka rodziny z działalności gospodarczej, rozpoczętej po roku kalendarzowym stanowiącym podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, powinien być uwzględniany w dochodzie rodziny zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Oznacza to doliczenie dochodu z miesiąca następującego po miesiącu uzyskania dochodu, jeśli działalność ta jest kontynuowana w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia. Nawet jeśli w kolejnych miesiącach działalność przynosiła straty, nie wpływa to na sposób ustalenia dochodu dla celów świadczenia wychowawczego, jeśli dochód z miesiąca następującego po uzyskaniu dochodu został prawidłowo wykazany.Stan faktyczny
E.C. złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko. Organ I instancji przyznał świadczenie tylko za jeden miesiąc, odmawiając na dalszy okres z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, ustalając dochód rodziny na podstawie dochodów z 2014 r. oraz dochodu męża z działalności gospodarczej rozpoczętej w marcu 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących ustalania dochodu i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 12 kwietnia 2016r. E.C. złożyła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. (dalej: MOPS) wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – N.C.
Decyzją z dnia [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Z-ca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej: organ I instancji), 1/ przyznał świadczenie wychowawcze na córkę N. w kwocie 500 zł miesięcznie, na okres od 1 kwietnia 2016r. do 30 kwietnia 2016r., 2/ odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na córkę N. w okresie od 1 maja 2016r. do 30 września 2017r. W uzasadnieniu stwierdzono, że wnioskodawczyni spełniła przesłankę dochodową jedynie w miesiącu kwietniu 2016r., dlatego tylko na ten miesiąc przyznane jej zostało świadczenie wychowawcze, natomiast od miesiąca maja 2016r. rodzina nie spełniała już kryterium dochodowego, dlatego odmówiono przyznania świadczenia na pozostały okres.
Decyzja ta, na skutek złożonego odwołania, została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], zaś sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na wady postępowania wyjaśniającego dotyczące ustalenia prawidłowego dochodu małżonka wnioskodawczyni za miesiąc kwiecień 2015r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i uzupełnieniu materiału dowodowego, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS, działając na podstawie art. 2 pkt 1, 2, 4 11, 19 lit. c, 20 lit. e, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 1 i 3, art. 13, art. 18 ust. 6, art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016r., poz. 195) zwanej dalej: u.p.p.w.d., oraz rozporządzenia Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia wychowawcze (Dz.U. z 2016r. poz. 214) w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na córkę N.
W motywach uzasadnienia przytoczono przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie definicji dochodu, jak również wskazano na treść pojęcia dochodu rodziny oraz enumeratywnie wymienione przypadki określone w art. 2 pkt 19 i pkt 20 u.p.p.w.d. dotyczące pojęcia utraty oraz uzyskania dochodu. Wskazano, że stosownie do art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d. dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie powinien przekraczać 800 zł. Wyjaśniono, że dochód rodziny wnioskodawczyni z 2014r. wyniósł 23 922,32 zł, na który składały się dochody wyłącznie w tytułu zatrudnienia. Ponieważ nastąpiła utrata dochodu przez R.C. z tytułu pracy w Przedsiębiorstwie A dochód ustalono w ten sposób, że: 23 922,32 zł - 15 983,46, co stanowi 7 938,86 zł : 12 miesięcy = 661,57 zł, to miesięczny dochód rodziny. Skoro jednak z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej od 1 marca 2015r. uzyskano dochód za miesiąc kwiecień 2015r. w wysokości 2078,42 zł, to oznacza, że w miesiącu tym rodzina dysponowała dochodem w wysokości 2 739,99 zł na 3 osoby, czyli na osobę w rodzinie przypada 913,33 zł. Posiadany dochód przekroczył pułap dochodowy uprawniający do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko o kwotę 113,33 zł. Organ wskazał, że zmniejszenie wysokości dochodu osiągniętego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie stanowi utraty dochodu, o którym mowa w art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d.
Od decyzji tej E.C. wniosła odwołanie zarzucając jej obrazę prawa materialnego tj. art. 7 ust. 3 u.p.pw.d. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że organ bierze pod uwagę tylko pierwszy miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu podczas, gdy przepis ten stanowi, że dochód ten musi być uzyskiwany w całym okresie, za jaki przyznane zostało świadczenie. Nadto zarzuciła obrazę przepisów postępowania tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie zbadania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, podjęcia wszelkich czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego dochodu za cały 2015r. Wniosła o uchylenie skarżonej decyzji oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentu - PIT/B za 2015r.
Po rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojenie jego potrzeb życiowych. Przytoczono treść art. 5 ust. 3-4 ustawy z dnia 11 listopada 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 195) dalej: u.p.p.w.d., zgodnie z którym świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Wyjaśniono pojęcie dochodu rodziny, jak również wskazano, iż przy ustalenia tego dochodu uwzględnia się okoliczności utraty i uzyskania dochodu. Wskazano, że po myśli art. 7 ust. 1 u.p.p.w.d. w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. W sytuacji uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się na liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwanym, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 2). Natomiast w przypadku uzyskania takiego dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (ust. 3). Podkreślono, iż zgodnie z art. 48 ust. 1 u.p.p.w.d. pierwszy okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy dnia 30 września 2017r., zaś rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia, jest rok kalendarzowy 2014. Ustalono, że skład rodziny wnioskodawczyni stanowi, oprócz E.C., maż R. oraz córka N. W roku kalendarzowym 2014r. wnioskodawczyni uzyskała dochód w wysokości 9 658,34 zł, zaś po potrąceniu składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości 1097,70 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne 621,78 zł, dochód wyniósł 7 983,86 zł. Dochód uzyskany w 2014r. przez męża stanowił kwotę 15 983,46 zł, jednak z powodu jego utraty nie podlega on uwzględnieniu w dochodzie za ten rok. Natomiast uwzględniono w dochodzie rodziny dochód męża uzyskany z tytułu rozpoczętej w dniu 1 marca 2015r. działalności gospodarczej, gdzie dochód ten stanowi w myśl art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. dochód uzyskany. Wyjaśniono, że wbrew stanowisku odwołującej w myśl wskazanej regulacji prawnej, nie chodzi o to aby dochód uzyskiwany miał być przez cały okres świadczeniowy w tej samej wysokości, lecz o to aby źródło dochodów pozostało niezmienione. Reasumując Kolegium stwierdziło, że skoro mąż podjął działalność w marcu 2015r. i w kwietniu uzyskał z tego źródła dochód w wysokości 2078,42 zł i w dalszym ciągu prowadzi tę działalność gospodarczą, to niezależnie od wysokości dochodów uzyskiwanych przez niego w dalszym okresie z tego źródła, dochód ten stanowi dochód rodziny w rozumieniu przepisów ustawy i podlega uwzględnieniu w wysokości uzyskanego w miesiącu następującym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Oznacza to, że dochód z 2014r. w kwocie 7 983,86 zł, co miesięcznie stanowi 665,32 zł należy powiększyć o kwotę dochodu męża uzyskaną w kwietniu 2015r. tj. o 2078,42 zł, co łącznie daje kwotę 2 743,74 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie 914,58 zł i przekracza kryterium dochodowego, w przypadku pierwszego dziecka w rodzinie.
Skargę na ww. decyzję wywiodła E.C., zarzucając:
- naruszenie art. 7 ust. 3 ustawy u.p.p.w.d. poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że organ bierze pod uwagę tylko pierwszy miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu podczas, gdy przepis ten stanowi, że dochód ten musi być uzyskiwany w całym okresie, za jaki przyznane zostało świadczenie;
- naruszenie art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, podjęcia wszelkich czynności do wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego dochodu za kolejne miesiące 2015r., bazując wyłącznie na zaświadczeniu za jeden miesiąc tj. kwiecień 2015r.
Z tych powodów wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentu tj. PIT/B za 2015r., zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie jej jako opiekującej się córką N. i uprawnionej do świadczenia wychowawczego w okresie od 1 maja 2016r. do 30 września 2017r., zasądzenie wypłaty należnego świadczenia wychowawczego za okres od 1 maja 2016r. w kwocie 500 zł za każdy miesiąc do 30 września 2017r. i przekazanie tego świadczenia na konto bankowe, zasądzenie wypłaty ustawowych odsetek od zaległości, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania przed Sądem. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów przedstawiła własną wykładnię art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci wskazując, że niezbędne było przy ustalaniu dochodu jej męża z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uwzględnienie faktu, że w następnych miesiącach 2015r. prowadzona działalność przynosiła straty. Według deklaracji PIT/B w całym 2015r. mąż osiągnął stratę w wysokości 14 237,66 zł, co nie zostało uwzględnione. Zatem w sprawie tej zastosowano wadliwie art. 7 ust 3 u.p.p.w.d oraz nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Załączyła do akt PIT/B za 2015 rok.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji
w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a.
Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a.
Wobec wskazanego zakresu rozpoznawania sprawy przez sąd administracyjny poza kompetencją Sądu pozostają żądania skarżącej dotyczące zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania jej świadczenia wychowawczego za okres od 1 maja 2016r. do 30 września 2017r. wraz z ustawowymi odsetkami od zaległości.
Rozpoznając sprawę w świetle przytoczonych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem przy jej wydaniu nie doszło na naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego.
Skarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego, wnioskowanego na pierwsze dziecko – N.C. Organy administracyjne stanęły na stanowisku, że nie przysługuje świadczenie na dziecko, z uwagi na fakt przekroczenia kryterium dochodowego, które jest badane w przypadku, gdy o świadczenie występuje rodzic na pierwsze dziecko.
W rzeczonej sprawie niesporne pozostaje, że skarżąca jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę. Rozstrzygnięcia wymaga natomiast, czy dochód rodziny obliczony na potrzeby ustalenia tego prawa został ustalony prawidłowo w odniesieniu do dochodu uzyskanego przez męża skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, którą rozpoczęto od dnia 1 marca 2015r. i którą to działalność prowadzono w dacie składania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. Zaliczenie bowiem kwoty uzyskanego dochodu z tego źródła z miesiąca kwietnia 2015r. do dochodu rodziny skarżącej skutkowało przekroczeniem ustawowego kryterium dochodowego wynoszącego, dla jej rodziny stosownie do art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d. kwotę 800 zł miesięcznie.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016r., poz. 195). Celem tej regulacji jest udzielenie przez Państwo rodzicom (opiekunom) dzieci pomocy w wychowaniu dzieci w formie częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (świadczenie wychowawcze).
Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. dochodem w rozumieniu tej ustawy jest dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zatem regulacja odwołuje się do definicji ustawowej "dochodu", zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015r,. poz. 114, ze zm) dalej: u.ś.r. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r. Nr 51, poz. 361 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast pod pojęciem dochodu członka rodziny, stosownie do art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d., rozumie się przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 -3.
Przy czym pierwszy okres na który jest przyznawane prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci tj. z dniem 1 kwietnia 2016r. i kończy się dnia 30 września 2017r. - art. 48 ust. 1 w zw. z art. 58 u.p.p.w.d. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - art. 48 ust. 2 u.p.p.w.d..
Przepisami, które regulują zasadę utraty i uzyskania dochodu jest art. 7 ust. 1 - 3. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego - art. 7 ust. 1 u.p.p.w.d. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego - art. 7 ust. 2 u.p.p.w.d. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego - art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. Przytoczone brzmienie przepisów zostało przez ustawodawcę w całości przeniesione z ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie wprowadzono identyczne regulacje dotyczące pojęcie utraty i uzyskania dochodu w art. 5 ust. 4, 4a i 4b.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że rodzina skarżącej składa się z trzech osób. W roku kalendarzowym 2014r. wnioskodawczyni uzyskała dochód w wysokości 9 658,34 zł, zaś po potrąceniu składki na ubezpieczenie społeczne w wysokości 1097,70 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne 621,78 zł, jej dochód wyniósł 7 983,86 zł, stosownie do brzmienia art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d. w związku z art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Dochód uzyskany w 2014r. przez męża ze stosunku pracy stanowił zaś kwotę 15 983,46 zł, jednakże z powodu jego utraty, gdyż z dniem [...] 2015r. nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę, dochód ten nie podlega uwzględnieniu w dochodzie rodziny, stosownie do treści art. 7 ust. 1 u.p.p.w.d., gdyż dochód ten po myśli art. 2 pkt 19 lit. c) u.p.p.w.d. stanowi dochód utracony. W dochodzie rodziny prawidłowo organy orzekające w tej sprawie uwzględniły okoliczność, iż z dniem 1 marca 2015r. małżonek skarżącej rozpoczął działalność gospodarczą i w miesiącu kwietniu 2015r. z tego tytułu osiągnął dochód w wysokości 2078,42 zł. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 20 lit. e) u.p.p.w.d., uzyskanie dochodu spowodowane rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej oznacza uzyskanie dochodu. Organy uznały, że w takiej sytuacji w tej sprawie, skoro uzyskany przez męża dochód nastąpił po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, w takim przypadku znajduje zastosowanie reguła wynikająca z art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. i ocena ta jest jak najbardziej właściwa.
Stosownie do powołanego przepisu dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dziecka pozostającego po opieką opiekuna prawnego, powiększony o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane jest lub weryfikowane prawo do świadczenia wychowawczego. Jak z powyższego wynika, jedynym warunkiem wymaganym aby w takim przypadku do dochodu rodziny doliczyć dochód członka rodziny uzyskany po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego jest aby dochód ten był uzyskiwany także w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia. Oznacza powyższe, że taki dochód musi być uzyskiwany w dacie ustalania prawa, a z nadesłanych akt sprawy, jak również z wniesionej skargi, nie wynika aby taki dochód przez męża skarżącej nie był uzyskiwany. Skarżąca podnosi jedynie, że dochód w takiej wysokości nie jest uzyskiwany i żąda uwzględnienia pełnej wysokości dochodu męża uzyskanego w 2015r. i wykazanego w PIT/B. Z załączonej do akt informacji wynika, że R.C. nadal prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, zaś z dokumentu PIT/B za 2015r wynika, że w prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał stratę w wysokości 14 237,66 zł. Z nadesłanego rozliczenia nie wynika jednakże, aby w miesiącu następującym po miesiącu w którym nastąpiło uzyskanie dochodu mąż skarżącej nie uzyskał dochodu w wysokości, którą sam wykazał tj. kwoty 2078,42 zł.
W tym miejscu pozostaje wyjaśnić stronie, że powołane wyżej przepisy nie pozwalają, o co wnosi w skardze, na ustalenie dochodu uzyskanego przez jej męża w sposób przez nią wnioskowany, tj. za cały okres 2015r, który to rok, stosownie do zapisu art. 48 ust. 2 u.p.p.w.d. jest rokiem po okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, nie zaś rokiem kalendarzowym z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, gdyż to sam ustawodawca określił, że rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest rok 2014, mimo, że pierwszym okresem na jaki ustalane jest prawo do świadczenia jest okres od 1 kwietnia 2016r. do 30 września 2017r., co oznacza, że pomiędzy 2014r. a okresem na jaki przyznawane jest świadczenie pozostaje cały 2015r. Jednakże okoliczność ta nie wpływa na zmianę sposobu ustalania dochodu rodziny, a w szczególności na sytuację, gdy dochodzi do uzyskania dochodu po roku kalendarzowym z którego ustalane jest prawo do świadczenia. W takim przypadku może znaleźć zastosowanie jedynie reguła wynikająca z art. 7 ust. 3 u.p.p.w.d. a nie uwzględnienie dochodu za cały 2015r. Powyższe oznacza, że prawidłowo ustalono w tej sprawie dochód rodziny, gdyż do jej dochodu na osobę z 2014r. wynoszącego 665,32 zł dodano dochód uzyskany przez męża w kwietniu 2015r., co dawało kwotę 2 743,74 zł (665,32 0 2078,42), a na osobę 914,58 zł, skoro w dacie ustalania prawa do świadczenia mąż nadal prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą.
Należy także wyjaśnić, że przedstawiony przez organy orzekające sposób wyliczenia dochodu, jest zgodny w przytoczonymi wyżej przepisami ustawy, a nadto identyczny sposób liczenia dochodu na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, posiadający identyczną regulację prawną, został potwierdzony licznymi orzeczeniami sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2016r. sygn. I OSK 2447/14, z dnia 3 marca 2016r. sygn. I OSK 1283/14, jak również wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 października 2016r. sygn. II SA/Bk 577/16, dostępne w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych, pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, wobec prawidłowo ustalonego dochodu rodziny, który na osobę w rodzinie przekracza kwotę 800 zł, prawidłowo odmówiono przyznania świadczenia rodzinnego na pierwsze dziecko. Wyjaśniono, że wbrew stanowisku skarżącej, prawidłowo uznano, iż w powołanej regulacji chodzi jedynie aby dochód uzyskiwany był z tego samego źródła nie zaś w tej samej wysokości. Skoro mąż podjął działalność w marcu 2015r. i w kwietniu uzyskał z tego źródła dochód w wysokości 2078,42 zł i w dalszym ciągu prowadzi taką działalność gospodarczą, to niezależnie od wysokości dochodów uzyskiwanych przez niego w dalszym okresie z tego źródła, dochód z miesiąca kwietnia 2015r. stanowi dochód rodziny w rozumieniu ww. ustawy i podlega uwzględnieniu w wysokości uzyskanego w miesiącu następującym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło