II SA/Ol 390/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. S. "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego postanawia odmówić zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, P. S. wniósł - zgodnie z rubryką nr 4 - o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza praktycznie nie przynosi dochodów, dlatego też nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i bratem. Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wnioskodawca wykazał dochody: własny z tytułu działalności gospodarczej w kwocie "[...]", rodziców z tytułu działalności rolniczej w kwocie łącznej "[...]" i brata z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie ok. "[...]". W rubrykach nr 8, 9 i 11 dodał, że rodzice są rolnikami i właścicielami gospodarstwa rolnego o wielkości "[...]", a brat pracuje "[...]". Wskazał, iż on sam zobowiązany jest do płacenia alimentów na rzecz "[...]" w kwocie "[...]" oraz partycypuje w utrzymaniu wspólnego gospodarstwa domowego (woda, prąd, gaz). W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej wnioskodawcy i członków jego rodziny oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, wnioskodawca wezwany został do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących: prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, w tym składników majątku wykorzystywanego do jej prowadzenia oraz wysokości przychodu, kosztów uzyskania przychodu i dochodu/straty za 2014 r. oraz odrębnie za poszczególne miesiące 2015 r.; prowadzonej przez jego rodziców działalności rolniczej, w tym składników majątku wchodzących w skład należącego do nich gospodarstwa rolnego, wysokości rzeczywistego przychodu z tego tytułu, kosztów oraz dochodu/straty za 2014 r. i za 2015 r. oraz wysokości i rodzaju oraz terminów wypłat, przyznanych i/lub wypłaconych w 2014 r. i w 2015 r. dotacji i/lub płatności w związku z prowadzoną działalnością rolniczą; posiadanych przez niego i/lub członków jego rodziny ruchomości w postaci samochodów; dochodów 4-osobowej rodziny, wykazanych w rubryce nr 10; wysokości i przeznaczenia ponoszonych przez niego i członków jego rodziny wydatków, a także wyciągów z posiadanych przez nich rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, wnioskodawca nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. To, że wnioskodawca, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz prowadzonej przez jego rodziców działalności rolniczej, dochodów uzyskiwanych przez członków rodziny oraz ponoszonych wydatków, a także wyciągów z posiadanych przez nich rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie oświadczenia wnioskodawcy w zakresie sytuacji materialnej jego i jego rodziny i tym samym ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że wnioskodawca nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Wskazać natomiast należy, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy wnioskodawca nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.