II SA/Ol 391/14

Dnia 15 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2014 roku sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1/ oddala skargę; 2/ przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie adwokatowi M. K. kwotę 240 złotych (słownie: dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu na rzecz skarżącego D. P. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie administracyjnych akt sprawy wynika, że w dniu 2 grudnia 2013 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. wpłynął wniosek D. P. o przyznanie mu dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia 31 grudnia 2013 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. odmówił D. P. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu podniesiono, że wnioskodawca nie wskazał tytułu prawnego do zajmowanego mieszkania. Z informacji uzyskanych od zarządcy budynku wynika, że D. P. zajmuje lokal przy ul. "[...]" bez tytułu prawnego – odmówił zawarcia umowy najmu, nie oczekuje też na przyznanie lokalu socjalnego lub zamiennego. Za zajmowane mieszkanie naliczane jest odszkodowanie z uwagi na zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego oraz pozostałe opłaty. We wcześniej rozpoznawanej sprawie ustalono, że skarżący otrzymał ofertę wynajęcia lokalu socjalnego, w którym obecnie mieszka, bo został do niego przekwaterowany przez komornika zgodnie z wyrokiem sądu o eksmisji, lecz umowy nie podpisał. Poprzez zaproponowanie zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego i przekwaterowanie gmina wypełniła swoje zobowiązanie, wskutek czego D. P. nie znajduje się na liście osób oczekujących na przyznanie innego lokalu socjalnego. Wskazano również, że krąg osób uprawnionych do dodatku jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco, zaś wnioskodawca powinien posiadać jeden z wymienionych w art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych tytułów prawnych do zajmowanego lokalu. Od powyższej decyzji odwołał się D. P., podnosząc, że dodatek mieszkaniowy jemu się należy, gdyż zajmuje pomieszczenie z gminnego zasobu mieszkaniowego. Skarżący wskazał też na to, jaka jego zdaniem powinna być treść art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 lutego 2014r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że dodatek mieszkaniowy przysługuje jedynie osobom zajmującym lokal mieszkalny na podstawie jednego ze wskazanych w ustawie tytułów prawnych. D. P. odmówił podpisania umowy najmu, tym samym zajmuje on lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, natomiast gmina wywiązała się z obowiązku zapewnienia lokalu socjalnego, tym samym skarżący nie jest osobą oczekującą na taki lokal. D. P. zaskarżył do sądu decyzję Kolegium w całości, podnosząc, że organy pominęły to, iż jest on osobą zajmującą lokal mieszkalny i ponoszącą wydatki związane z jego utrzymaniem, zaś jako przekwaterowany przez komornika posiada tytuł prawny do zajmowania mieszkania. Wskazał również na to, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych został niefortunnie zredagowany i powinien brzmieć inaczej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. z 2013 r., poz. 966) reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach. Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem pieniężnym, które ma pomóc najemcy lub właścicielowi mieszkania w utrzymaniu mieszkania wówczas gdy nie jest on w stanie samodzielnie pokryć wydatków na jego utrzymanie. Ustawodawca określił jednak warunki jakie muszą być spełnione, aby wniosek mógł być uwzględniony. Jednym z tych warunków jest tytuł prawny do lokalu rozumiany w sposób określony w art. 2 ustawy, to znaczy osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku należy do kręgu osób wyszczególnionych w tym przepisie. W związku z tym jednym z podstawowych warunków prawidłowego zastosowania normy prawnej jest ustalenie przez organ prowadzący postępowanie tego na jakiej podstawie prawnej skarżący zajmuje przedmiotowe mieszkanie.. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy dodatek ten, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. W rozpoznawanej sprawie powodem odmowy przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego był brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, w zestawieniu z tym, że skarżący nie oczekuje na przysługujący mu lokal zamienny albo socjalny. Rzeczą pozostającą poza sporem w rozpoznawanej sprawie zdaje się być to, że skarżący został przeniesiony do mieszkania przy ul. "[...]", przez komornika, lecz odmówił podpisania umowy najmu. Odmowa podpisania przez skarżącego umowy najmu jednoznacznie przesądza, iż nie jest on osobą uprawnioną do otrzymania dodatku mieszkaniowego, bowiem w świetle art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie posiada on tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Nie można również uznać, że umowa najmu została zawarta z nim w sposób dorozumiany, skoro skarżący do przedmiotowego lokalu na ul "[...]" został przekwaterowany przymusowo w drodze egzekucji wyroku sądowego i dotychczas na skutek zajętego przez siebie stanowiska nie zdecydował się na podpisanie umowy najmu. D. P. nie należy również do osób wyszczególnionych w art. 2 ust 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowiącym, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. Bez wątpienia skarżący na taki lokal nie oczekuje gdyż lokal przy ul. "[...]" to lokal socjalny, do którego został on przekwaterowany przy udziale komornika, tym samym gmina M. została zwolniona od obowiązku poszukiwania dla skarżącego kolejnego lokalu. Z treści odwołania i skargi wypływa dość oczywisty wniosek, że skarżący zna treść przepisów prawa, tylko nie zgadza się z przyjętymi przez ustawodawcę unormowaniami prawnymi. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela wątpliwości skarżącego co do unormowania prawnego dotyczącego określenia kręgu osób, którym przysługuje dodatek mieszkaniowy przy spełnieniu pozostałych warunków określonych w ustawie. Unormowanie zawarte w art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest jasne, zrozumiałe i precyzyjne, nie ma żadnych wątpliwości co do tego komu z podmiotowego punktu widzenia taki dodatek może być przyznany. Być może skarżący nie zgadza się z treścią art. 2 ustawy i uważa, że dodatki mieszkaniowe powinny być przyznawane jeszcze innym osobom, ale jest to jego subiektywny pogląd, który nie może mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. Jeżeli skarżący chce aby jego wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego był rozpoznany przy uwzględnieniu wszelkich warunków określonych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, to musi się wykazać tytułem prawnym do zajmowanego mieszkania, bo nie oczekuje on już na lokal zamienny lub socjalny. Tylko i wyłącznie od skarżącego uzależnione jest to, czy podpisze on umowę najmu, nikt go przecież przy tej czynności zastąpić nie może, nikt go też do zawarcia takiej umowy nie może zmusić. Skarżący zapewne kieruje się znanymi sobie powodami, kiedy nie podpisuje umowy najmu, musi jednak zdawać sobie z tego sprawę, iż bez tytułu prawnego do mieszkania nie będzie się mógł skutecznie ubiegać o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Przepisy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane bez możliwości odstępstw i to bez względu na szczególnie trudną, indywidualną sytuację osób starających się o dodatek. Ustawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na mocy art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 i § 20 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).