II SA/Ol 393/06
WyrokWSA w Olsztynie2006-09-14
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Adam Matuszak, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie decyzji przyznającej dodatek służbowy funkcjonariuszowi Służby Więziennej musi zawierać indywidualną ocenę jego wyników, kwalifikacji i charakteru zadań, aby spełnić wymogi prawidłowego uzasadnienia decyzji uznaniowej?Ratio decidendi
Uzasadnienie decyzji przyznającej dodatek służbowy funkcjonariuszowi Służby Więziennej, która ma charakter uznaniowy, musi zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa oraz wskazać związek między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Brak takiej indywidualnej oceny uniemożliwia sądowi administracyjnemu sprawdzenie, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.Stan faktyczny
L. M., funkcjonariusz Służby Więziennej, złożył skargę na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego przyznającą mu dodatek służbowy w wysokości 375 zł miesięcznie. Skarżący uznał decyzję za krzywdzącą, twierdząc, że jego praca jest oceniana bardzo wysoko i kwalifikuje go do wyższego dodatku. Organy administracji obu instancji przyznały dodatek, powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, jednakże uzasadnienia decyzji nie zawierały szczegółowej oceny indywidualnych kryteriów przyznania dodatku. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o Służbie Więziennej, wskazując na dowolność w ustalaniu wysokości dodatku i nierówne traktowanie w porównaniu z innymi funkcjonariuszami.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Beata Jezielska Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie dodatku służbowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu l instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
W dniu "[...]"marca 2006 r. Dyrektor Aresztu Śledczego, powołując się na art. 104 k.p.a., art. 31 ust 1 pkt 4, art. 100 ust. 1 pkt 3 oraz art. 101 ust 1 ustawy
z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej oraz § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej, wydał decyzję personalną ("[...]") o przyznaniu L. M. dodatku służbowego w wysokości 375 zł miesięcznie z dniem 16 marca 2006 r.
W jej uzasadnieniu stwierdził, iż uzyskiwane przez funkcjonariusza wyniki
w służbie, rodzaj i poziom posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz charakter i zakres wykonywanych zadań służbowych, warunków pełnienia służby uzasadniają przyznanie dodatku służbowego w wyżej określonej wysokości.
W odwołaniu L. M. ocenił decyzję jako krzywdzącą. Wskazał, iż
z rozmowy z kadrową dowiedział się, że jego praca jest oceniana bardzo wysoko, co kwalifikuje do podwyższenia dodatku służbowego o kwotę co najmniej 500 zł.
Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia "[...]"kwietnia 2006 r. ("[...]").
W jej uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż - zgodnie z § 4 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 14, poz. 137) - wysokość dodatku, który przysługuje funkcjonariuszowi
w wysokości do 50% otrzymywanego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień, jest uzależniona od wyników uzyskiwanych w służbie, posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz charakteru i zakresu wykonywanych zadań służbowych,
a w szczególności powierzenia nowych lub dodatkowych zadań albo obowiązków służbowych. Z zapisu tego wynika, iż wysokość dodatku zależna jest od wielu czynników, których ocena należy do przełożonego właściwego w sprawach osobowych funkcjonariusza. W ocenie organu przy określaniu wysokości dodatku przyznanego "[...]" L. M. wzięto pod uwagę m.in. uzyskiwane wyniki w służbie, rodzaj i poziom posiadanych kwalifikacji zawodowych, a także charakter i zakres wykonywanych zadań służbowych oraz warunki pełnienia służby. Wysokość przyznanego dodatku stanowi 19,12 % pobieranego przez niego uposażenia zasadniczego i dodatku za stopień. Dyrektor Aresztu przy podejmowaniu decyzji wziął
pod uwagę ocenne przesłanki i przyznał dodatek w kwocie, która jest zgodna z przepisami cytowanego rozporządzenia.
W skardze L. M. zarzucił, iż ostateczna decyzja administracyjna została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 100 ust. 1 pkt 3 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z § 4 ust. 2 w/w rozporządzenia.
Skarżący stwierdził, iż kryteria określone w tym rozporządzeniu mają, co prawda, charakter ocenny, co jednak nie uprawnia do całkowitej dowolności przy ustalaniu wysokości dodatku. O niewłaściwym zastosowaniu przepisów świadczy, jego zdaniem okoliczność, iż inni funkcjonariusze uzyskali wyższy dodatek, posiadając mniej imponujący przebieg służby.
Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skardze nie można odmówić słuszności, choć jednocześnie zaznaczyć należy, że sąd w żadnym stopniu nie przesądza tego w jakiej wysokości powinien być przyznany skarżącemu dodatek służbowy.
Analiza przytoczonego na wstępie przepisu § 4 ust 1 i 2 rozporządzenia
w sprawie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Służby Więziennej prowadzi do wniosku, iż przyznanie dodatku w danej wysokości ma charakter uznania administracyjnego, jako że jest uzależnione od oceny wyników uzyskiwanych w służbie, posiadanych kwalifikacji zawodowych oraz charakteru
i zakresu wykonywanych zadań służbowych, a w szczególności powierzenia nowych lub dodatkowych zadań albo obowiązków służbowych.
Sądowej kontroli legalności decyzji w tym zakresie podlega powiązanie wysokości przyznanego dodatku z oceną funkcjonariusza według wskazanych kryteriów. Koniecznym ku temu warunkiem jest to, by zależność ta została uwidoczniona
w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z formułą art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Musi więc uzasadnienie zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji powinno stwarzać sądowi administracyjnemu możliwość sprawdzenia prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia, co ma istotne znaczenie zwłaszcza przy ocenie prawidłowości decyzji o charakterze uznaniowym. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego uznania administracyjnego.
W rozpatrywanym przypadku wymóg ten nie został spełniony przez organy obu instancji, gdyż poprzestały one na powołaniu treści zastosowanego przepisu w żadnym stopniu nie odnosząc się do konkretnej osoby. Na podstawie decyzji przyznającej skarżącemu dodatek służbowy oraz na podstawie decyzji organu II instancji nie można stwierdzić jakie były wyniki w służbie L. M., czy posiadał on wysokie czy niskie kwalifikacje zawodowe oraz jaki charakter miały powierzone mu zadania a w szczególności czy powierzono mu, a jeżeli tak to kiedy nowe zadania albo obowiązki służbowe. Jeżeli skarżącemu zmieniono wysokość dodatku służbowego to przecież musiały istnieć jakieś racjonalne argumenty przemawiające za jego zmianą, organ nie może odstąpić od ich oceny tylko dlatego, że podwyższa wysokość otrzymywanego dotychczas dodatku służbowego.
Bez zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje to, że dodatek służbowy przyznany skarżącemu mieści się w granicach zakreślonych cytowanym wyżej rozporządzeniem, bo ta okoliczność przesądza jedynie o tym, że dodatek służbowy w takiej wysokości mógł być przyznany niewiadomą pozostaje jednak nadal to dlaczego dodatek służbowy przyznany został L. M. w kwocie 375 złotych.
Rzeczą oczywistą jest to, że dodatki służbowe przyznawane funkcjonariuszom służby więziennej zajmującym różne stanowiska służbowe muszą się różnić co do kwot otrzymywanego dodatku, bo przecież różnią się także wynagrodzenia funkcjonariuszy służby więziennej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien wziąć jednak pod uwagę zarzuty L. M. zawarte w skardze a dotyczące tego, że inni funkcjonariusze osiągający gorsze od niego wyniki w pracy uzyskali w tym samym czasie wyższe dodatki służbowe, bo mogą to być zarzuty zasadne w przypadku identycznej oceny funkcjonariuszy i wykonywania przez nich takich samych obowiązków.
Stwierdzić należy także że, teść uzasadnienia organu II instancji świadczy o naruszeniu przez ten organ zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wynikającej z art. 138 k.p.a. W myśl tego przepisu rolą organu odwoławczego nie jest bowiem ograniczenie się do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz ponowne rozstrzygnięcie sprawy.
Z racji tego, iż naruszenie przez organy reguł postępowania administracyjnego
mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wydane przez nie decyzje należało uchylić stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami).
Warunkiem merytorycznej prawidłowości decyzji, która zostanie wydana
w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, będzie, na co zwrócono wyżej uwagę, uwidocznienie zależności pomiędzy wysokością przyznawanego dodatku
a indywidualną oceną funkcjonariusza według kryteriów wskazanych w ust. 2 § 4 w/w rozporządzenia.
W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie
art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło