II SA/Ol 396/14
WyrokWSA w Olsztynie2014-07-22
Skład orzekający: Janina Kosowska, Marzenna Glabas, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej, dysponując ograniczonymi środkami finansowymi i dużą liczbą potrzebujących, może odmówić przyznania pełnej kwoty zasiłku celowego na zakup leków, przyznając jedynie część wnioskowanej kwoty, mimo że wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, działa w ramach uznania administracyjnego. Nawet jeśli wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe, organ nie ma obowiązku przyznać świadczenia w pełnej, wnioskowanej kwocie, jeśli jego możliwości finansowe są ograniczone, a liczba potrzebujących jest duża. Decyzja o wysokości zasiłku musi uwzględniać zarówno interes wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe organu oraz potrzeby innych osób.Stan faktyczny
Skarżący D. P. zwrócił się o przyznanie zasiłku celowego na wykupienie niezbędnych leków. Organ I instancji przyznał część wnioskowanej kwoty, argumentując ograniczonymi środkami finansowymi gminy i dużą liczbą wnioskodawców. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter zasiłku celowego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz adwokata M. K. kwotę 240zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.
Pismem z dnia 16 września 2013r. D. P. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku celowego na wykupienie niezbędnych leków przepisanych przez lekarzy specjalistów i lekarza rodzinnego
w kwocie wynikającej z wyceny załączonych recept.
Decyzją z dnia 4 października 2013r., nr "[...]", działający z upoważnienia Burmistrza - Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, przyznał D. P. świadczenie pieniężne w formie zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków w wysokości 150 zł oraz odmówił przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków w wysokości 159,62 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania zasiłku celowego, gdyż jest osobą niepełnosprawną, cierpiącą na kilka schorzeń, ponadto dochód wnioskodawcy w postaci zasiłku stałego nie przekracza kryterium dochodowego. Ustalono też, na podstawie wyceny dokonanej przez pracownika apteki, że łączny koszt przepisanych wnioskodawcy leków wynosi 309,62 zł. Organ, mając na względzie zasady przyznawania pomocy społecznej, a szczególnie art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, uznał, że nie może przyznać wsparcia w całej wnioskowanej kwocie z dwóch powodów. Po pierwsze - z powodu posiadania bardzo ograniczonych środków. Organ podał, że z uwagi na zmniejszające się dochody własne budżetu Gminy Miasta "[...]", zmniejszono pulę środków na wypłatę zasiłków celowych i specjalnych zasiłków celowych. Wskazał też na wzrastającą liczbę osób i rodzin ubiegających się o przyznanie pomocy. Podał, że od początku 2013r. wpłynęło 3084 podań o zasiłki celowe i 1674 podań o zasiłek okresowy. Organ zasygnalizował szczególnie trudną sytuację na lokalnym rynku pracy. Po drugie - organ uwzględnił, że D. P. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, dysponuje stałym miesięcznym dochodem w postaci zasiłku stałego w kwocie 529 zł. Ponadto jest systematycznie wspierany zasiłkami na zakup żywności, leków, butli do przygotowywania posiłków, odzieży i obuwia, jak również na węgiel. Podkreślono, że w 2012 roku D. P. otrzymał wsparcie na łączną kwotę 10.933,93 zł., co średnio miesięcznie daje kwotę 911,16 zł, zaś średnia wysokość wsparcia w roku 2013r., na dzień orzekania, wynosi 956,21 zł. Z tych względów, mimo oczekiwań wnioskodawcy, organ pomocy społecznej przyznał pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów zakupu leków.
W odwołaniu od tej decyzji D. P. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i przyznanie zasiłku na wykupienie niezbędnych lekarstw. Wskazał, iż co miesiąc występuje z wnioskiem o zasiłek celowy na wykupienie lekarstw ratujących życie i zdrowie. Podniósł, że bez zaspokojenia tej potrzeby nie może egzystować, dlatego pożycza pieniądze. Stwierdził, że organ nie mógł przerzucić ciężaru kosztu wykupienia lekarstw na zasiłek stały przyznawany od Skarbu Państwa, który jest niższy od najniższej wysokości renty i pozwala tylko na zaspokojenie elementarnych, podstawowych potrzeb życiowych. Zarzucił też, że organ I instancji nie zebrał materiału dowodowego na poparcie odmowy przyznania środków, nie zastosował się do celu zasiłku na zaspokojenie niezbędnych kosztów zakupu lekarstw, ich przeznaczenia dla podtrzymywania zdrowia i istnienia, tylko arbitralnie ocenił, że wystarczy kwota 150 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 11 lutego 2014r., nr "[...]", utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż w sprawie zostało spełnione podstawowe kryterium warunkujące przyznanie zasiłku celowego – tj. kryterium dochodowe. Jednak rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy zarówno w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej się do jego wysokości. Podniesiono, że istotne jest w sprawie,
iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. (art. 3 ust. 4 ustawy). Kolegium zauważyło, że organ I instancji wykazał w uzasadnieniu decyzji sytuację finansową ośrodka i jego ograniczone możliwości. Podkreślono, że wnioskodawca systematycznie jest objęty opieką społeczną, co stanowi jego jedyne źródło utrzymania. Zważono przy tym, iż organ pomocy społecznej musi mieć na względzie nie tylko interes odwołującego, lecz także innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej i ubiegających się o pomoc oraz własne możliwości finansowe.
W związku z tym, w ocenie Kolegium, organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego, przyznając stronie pomoc w kwocie 150 zł.
D. P. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się jej uchylenia z powodu naruszenia: - przepisów postępowania, poprzez zaniechanie ustalenia, które z przepisanych leków są tak konieczne, że aż niezbędne, a które nie mają znaczenia w konieczności ich stosowania w leczeniu przewlekłych chorób skarżącego,
- przepisów prawa materialnego, poprzez pozbawienie skarżącego prawa do uzyskania środków na pilne wykupienie niezbędnych lekarstw przepisanych przez lekarzy. Zarzucił, że organy I i II instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, gdyż przerzuciły koszt niezbędnych leków na zasiłek stały od Skarbu Państwa, który jest niewystarczający nawet na zaspokojenie elementarnych potrzeb. Argumentował, że choć otrzymał częściową pomoc na zakup lekarstw, to jednak nie ma środków na wykupienie pozostałych niezbędnych lekarstw objętych receptami. Podał, że na te leki musi pożyczać pieniądze, co jest niedopuszczalne wobec ciążących na organach, na podstawie art. 67, art. 68 i art. 69 Konstytucji RP, obowiązkach. Skarżący podał, że występujące w miesiącu wydatki na leki nagłej potrzeby pokrywa z zasiłku stałego. Oświadczył, że nieprzyznanie wystarczających środków na leki powoduje niestosowanie się do zaleceń lekarskich
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 22 lipca 2014r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony
z urzędu poparł skargę oraz zarzuty w niej zawarte. Wniósł o zasądzenie kosztów udzielonej pomocy prawnej, które nie zostały opłacone ani w całości, ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub celowości. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn.. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję, nie stwierdził takich wad, czy uchybień w prowadzonym postępowaniu, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Ustawodawca precyzyjnie określił warunki przyznawania pomocy społecznej w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (teks jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 182 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą". Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy - w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może być on przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Dodatkowo ustawodawca w art. 2, art. 3 i art.4 ustawy wskazał, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.
W art. 2 ust. 1 ustawy zawarta jest jedna z konstytucyjnych zasad, na których opiera się ustrój Rzeczypospolitej Polskiej i zarazem fundamentalna zasada pomocy społecznej. Jest to zasada pomocniczości (subsydiarności). Treść tej zasady kształtowana przez prawne uregulowania, odwołuje się do samodzielności obywateli i wspólnot w realizacji zadań publicznych. Państwo powinno wspomagać jednostki, rodziny, grupy i nie powinno przejmować zadań, które mogą one samodzielnie wykonywać. Ingerencja państwa lub większych wspólnot powinna zaś następować tylko w przypadku, gdy zadania przekraczają możliwości jednostki lub małej wspólnoty. Zgodnie z zasadą subsydiarności państwo nie może ograniczać inicjatywy obywateli, wyręczać ich, pozbawiać możliwości wyboru, ani przejmować za nich odpowiedzialności. Należy umacniać pierwszeństwo i autonomię jednostki. Z zasady tej wynika nie tylko zachęta do działania, ale wręcz dezaprobata dla pasywności i nadopiekuńczości państwa (I. Sierpowska, Komentarz do ustawy dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, Wydawnictwo ABC 2009 r.). W doktrynie wskazuje się, iż zasada subsydiarności wyraża spoczywającą na jednostce powinność pełnego wykorzystania własnych zasobów, możliwości oraz uprawnień w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej. Jeżeli jednostka nie uczyni zadość owej powinności, to brak po jej stronie podstawowej przesłanki do udzielenia wsparcia z pomocy społecznej. Pomoc społeczną jednostka może otrzymać dopiero wówczas gdy wykorzysta, po pierwsze swoje uprawnienia, po drugie własne zasoby i możliwości, przez które należy rozumieć nie tylko sytuację materialną, ale również właściwości psychofizyczne, kwalifikacje zawodowe, aktywność jednostki w rozwiązywaniu własnych i rodzinnych problemów oraz jej gotowość współdziałania w tym celu z innymi.
W art. 4 ustawy określony jest kolejny cel pomocy społecznej – aktywizacja świadczeniobiorców. Zgodnie z tą zasadą należy, przy współpracy beneficjenta, wykształcić u niego poczucie odpowiedzialności i wskazać mu możliwości samodzielnego radzenia sobie z problemami. Obowiązek współdziałania świadczeniobiorców z jednostkami i pracownikami pomocy społecznej został wielokrotnie zaakcentowany w ustawie. Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z uzasadnionych rozsądnych propozycji pracowników socjalnych, pomagających osobie i rodzinie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe. Egzekwowanie od świadczeniobiorcy obowiązku współdziałania jest niezwykle ważne, w przeciwnym bowiem wypadku pomoc ograniczać się będzie do prostego rozdawnictwa świadczeń i braku eliminacji źródeł problemów społecznych. Przepisy dotyczące pomocy społecznej nie nakładają na organy administracji obowiązku zapewnienia mieszkania, opłacenia rachunków za energię elektryczną, gaz, c.o. lub refundacji kosztów zakupionych leków.
Prawo do świadczeń z pomocy społecznej zgodnie z art. 8 ust.1 pkt 1 ustawy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł (na dzień orzekania w sprawie przez organy administracji) i posiadane dochody nie pozwalają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Organy administracji ustaliły, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, po eksmisji zamieszkuje w jednoizbowym mieszkaniu, ogrzewanym piecem kaflowym, mieszkanie to użytkuje bez tytułu prawnego, gdyż nie zgodził się na podpisanie umowy najmu z TBS "[...]". Sam skarżący wielokrotnie podnosił, że od 1988r. oczekuje na przyznanie mu przez gminę "[...]" lokalu zamiennego. Skarżący legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności orzeczonym do 30 listopada 2014r., a źródłem jego utrzymania jest zasiłek stały w kwocie 529 zł oraz uzyskiwane zasiłki celowe. Bezsporne w sprawie zatem jest, że skarżący spełnia kryteria do przyznania mu pomocy w formie zasiłku celowego. Nie oznacza to jednak automatycznego przyznania skarżącemu zasiłku w żądanej przez niego kwocie. Zasiłek celowy jest bowiem świadczeniem nieobowiązkowym, a jego przyznanie, jak słusznie wskazywały organy obu instancji, pozostawione jest uznaniu organu administracji publicznej. Tym samym, spełnienie przez skarżącego kryteriów przyznania zasiłku celowego nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia. Podkreślenia wymaga, że kwestionowana przez skarżącego decyzja, uwzględniła jego wniosek na kwotę 150 zł. Skarżący do wniosku o zasiłek dołączył recepty, na podstawie których chciałby kupić potrzebne mu leki. Koszt ich zakupu, zgodnie z dokonana wyceną to kwota 309,62 zł. Organ nie negował wcale, że leki wynikające z przedłożonych recept są niezbędne skarżącemu, jak również nie kwestionował wysokości kosztu ich zakupu.. Nie jest zatem słuszne twierdzenie skarżącego, iż organ powinien zgromadzić dodatkową dokumentację medyczną w postaci nowych zaświadczeń lekarskich o konieczności użycia leków wymienionych w receptach. Przyczyną odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup leków ponad przyznaną już kwotę był bowiem jedynie brak wystarczających środków na tę formę pomocy społecznej oraz duża ilość osób tej pomocy potrzebujących. Ośrodek przyznał po prostu takie świadczenie, jakiego był w stanie udzielić z uwagi na środki jakimi dysponował. Oczywistym jest, że ze względu na posiadanie ograniczonych środków finansowych i liczbę wielu potrzebujących, pomoc nie może być nieograniczona. Podkreślić należy, że organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie bowiem z powołanym art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z treścią tego przepisu koresponduje art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267), w świetle którego, organ administracji publicznej działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Z regulacji tej wynika zatem domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (por. wyrok NSA z 19.01.2006r., sygn. akt I OSK 777/05, LEX nr 194414).
W ocenie Sądu organ odwoławczy dokonał wszechstronnej analizy okoliczności faktycznych w rozpoznawanej sprawie, a jej wyniki zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie budzą one zastrzeżeń. Zaskarżonej decyzji nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdyż organ szczegółowo wskazał, czym kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia i argumentacja ta zasługuje na akceptację. W szczególności organ słusznie zwrócił uwagę na stałe korzystanie przez skarżącego z różnych form wsparcia finansowego z pomocy społecznej. Jak wynika
z akt administracyjnych sprawy skarżący jest objęty stałą pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, otrzymuje zasiłek stały oraz dodatkowo zasiłki celowe na zaspokojenie różnych potrzeb. Średnio miesięczne od stycznia do czerwca 2013r. otrzymywał 956,21 zł. Ponadto jak wynika z wywiadu środowiskowego Dyrektor MOPS w tym samym czasie (październik 2013r.) zaaprobował wnioski skarżącego
o sfinansowanie zakupu dwóch butli gazowych do podgrzewania posiłków i zakup 1 tony opału, przyznając skarżącemu odpowiednio kwoty: 64 zł i 600 zł. W sumie
w październiku 2013r. przyznano skarżącemu łącznie 814 zł. Zatem udzielana dotychczas skarżącemu pomoc była znaczna. Z wykazanych przez organ przyznanych skarżącemu w 2013r. zasiłków celowych wynika, że MOPS stara się zaspokajać różne niezbędne potrzeby bytowe skarżącego, które tak jak wnioskowane leki konieczne są do przeżycia. W tych okolicznościach przyjąć należy, że częściowe uwzględnienie wniosku skarżącego do kwoty 150 zł jest zgodna z prawem. Prawidłowo organ wywiódł, że skarżący ma stałe źródło dochodu, z którego może zabezpieczyć część środków na zakup leków, zwłaszcza, że znajduje się pod stałą opieką Ośrodka i nie ma innych osób na utrzymaniu. Nie bez znaczenia jest też sygnalizowana przez samego skarżącego okoliczność, że może pożyczyć środki na bieżący wykup leków, które może zwrócić z otrzymywanego zasiłku stałego. Taka postawa oznaczałaby respektowanie zasady subsydiarności pomocy społecznej i wymaganej współpracy beneficjenta w przezwyciężaniu trudności życiowych. Bezpodstawnie skarżący twierdzi, że nie powinien wydatkować na leki środków otrzymywanych z tytułu zasiłku stałego. Są to środki, z których w pierwszej kolejności strona powinna zaspokajać swoje niezbędne potrzeby bytowe. Dopiero, gdy środki te będą niewystarczające beneficjent może oczekiwać dodatkowej pomocy od Państwa.
Wbrew stanowisku skarżącego jego trudna sytuacja finansowa nie mogła stanowić wyłącznego kryterium uwzględnianego przy rozstrzyganiu sprawy.
O możliwościach świadczenia pomocy społecznej decydują nie tylko potrzeby skarżącego i cel pomocy, ale również możliwości finansowe Ośrodka i potrzeby innych osób objętych pomocą. Organ musi uwzględniać liczbę zgłaszanych wniosków, wysokość już przyznanych świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków, tak aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba podopiecznych, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 67, art. 68 i art. 69 Konstytucji RP. Zgodnie z tym ostatnim przepisem osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Unormowanie to odsyła do ustawy zwykłej, która określa dopiero w sposób wiążący, jaka konkretnie pomoc przysługuje niepełnosprawnym od państwa i po spełnieniu jakich kryteriów. Dlatego osoby niepełnosprawne mogą uzyskać zagwarantowaną im w Konstytucji pomoc na zasadach i w zakresie określonym w przepisach rangi ustawowej. W tym zakresie szczególne znaczenie mają ustawy: z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 1456) oraz ustawa z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U z 2011r. Nr 127, poz. 721).
Odrębnie, stosownie do art. 68 ust. 1 Konstytucji, każdy obywatel ma prawo do ochrony zdrowia. Natomiast ust. 2 stanowi, że obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa. Unormowanie to wyraźnie także odsyła do ustawy zwykłej. W tym przypadku jest to ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 167, poz. 1027).
Prawo do pomocy społecznej zagwarantowane zostało natomiast w art. 67 Konstytucji, który również odsyła co do zakresu i formy tej pomocy do ustawy zwykłej, tutaj ustawy o pomocy społecznej, regulującej przesłanki jej przyznania. Mając właśnie na uwadze zakreślone przez ustawodawcę warunki przyznania pomocy społecznej, o którą wnosił skarżący, organy orzekające dokonały konkretyzacji przepisów ustawy o pomocy społecznej w odniesieniu do sytuacji skarżącego. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, jak już wskazano powyżej, nie nasuwa zastrzeżeń Sądu.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Orzeczenie w przedmiocie przyznania na rzecz adwokata kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oparto o przepis art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło